Стрептокиназа: Қан қыстыруға қарсы дәрі және қолданылуы
Streptokinase
Стрептокиназа – тромболитикалық дәрі, қан қыстыруды ерітеді. Миокард инфарктісі, өкпе эмболиясы, артериялық тромбоэмболияда қолданылады. Жүрек тамырларына арналған дәрі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фармацевтикалық препарат
Pharmaceutical drug
Стрептокиназа – плазминогенді ферментсіз механизм арқылы белсендіретін тромболитикалық дәрі. Ол миокард инфарктісінің (жүрек шабуылының), өкпелік эмболияның және артериялық тромбоэмболияның кейбір жағдайларындағы қан тіршіктерін еріту үшін қолданылады. Ол көкекке инъекция арқылы салынады. Жүктілік кезінде зиянды екені анықталған жоқ, бірақ осы топта жеткілікті зерттелмеген. Стрептокиназа антитромбоздық дәрілер тобына жатады және фибринолиз жүйесін қосу арқылы әрекет етеді. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қажетті дәрілер тізіміне енген. Қазіргі таңда АҚШ-та коммерциялық түрде қолжетімді емес.
Streptokinase is a thrombolytic medication activating plasminogen by nonenzymatic mechanism. As a medication it is used to break down clots in some cases of myocardial infarction (heart attack), pulmonary embolism, and arterial thromboembolism. It is given by injection into a vein. While no harm has been found with use in pregnancy, it has not been well studied in this group. Streptokinase is in the antithrombotic family of medications and works by turning on the fibrinolytic system. It is on the World Health Organization's List of Essential Medicines. It is no longer commercially available in the United States.
Медициналық қолданыстар
Егер перкутанды коронарлық интервенция (ПКИ) алғашқы байланыс жасалғаннан кейін 90–120 минут ішінде қолжетімді болмаса, ST сегментінің көтерілуімен жүретін миокард инфарктісі (STEMI) басталганнан кейін стрептокиназаны мүмкіндігінше тезірек көктамырға салу ұсынылады. Стрептокиназа бактериялық өнім болғандықтан, организм оған қарсы иммунитет дамытуы мүмкін. Сондықтан, бұл препаратты алғашқы енгізілгеннен кейін төрт күннен кейін қайта қолдану ұсынылмайды, себебі ол бұрынғыдай тиімді болмауы және аллергиялық реакция тудыруы мүмкін. Осы себепті, ол көбінесе адамның алғашқы жүрек шабуылында ғана қолданылады. Келесі тромбоздық оқиғаларды тіндік плазминоген активаторы (tPA) арқылы емдеуге болады. Стрептокиназаның немесе tPA-ның дозасын арттырып алған жағдайда аминокапрон қышқылымен емдеу жүргізіледі.
If percutaneous coronary intervention (PCI) is not available within 90–120 minutes of first contact, streptokinase is recommended intravenously as soon as possible after the onset of a ST elevation myocardial infarction (STEMI). As streptokinase is a bacterial product, the body has the ability to build up an immunity to it. Therefore, it is recommended that this medication should not be used again after four days from the first administration, as it may not be as effective and can also cause an allergic reaction. For this reason, it is usually given only for a person's first heart attack. Further thrombotic events could be treated with tissue plasminogen activator (tPA). Overdose of streptokinase or tPA can be treated with aminocaproic acid.
Әрекет ету механизмі
Стрептокиназа фибринолитиктер деп аталатын дәрілік заттар тобына жатады, ал стрептокиназаның адам плазминогенімен кешендері, басқа байланыспаған плазминогенді гидролиттік жолмен белсендіре отырып, байланыс үзілу арқылы плазминогенді белсендіруге мүмкіндік береді. Стрептокиназаның α (қалдықтар 1–150), β (қалдықтар 151–287) және γ (қалдықтар 288–414) деп белгіленетін үш домені бар. Әрбір домен плазминогенге байланысады, бірақ ешқайсысы плазминогенді жеке белсендіре алмайды. Плазмин қанда фибринді, қан тіромбының негізгі құрауышын ыдыратып, қан тоқтау мақсатын орындағаннан кейін, қан ұюын ерітеді. Стрептокиназаның плазминнің артық өндірісі, мысалы, өкпеде (өкпе эмболиясы) қажетсіз қан тіромбыларын ыдыратады. Плазминогеннің әдеттегі белсендірілуі Arg561—Val562 байланысының протеолизі арқылы жүзеге асады. Val562 амино тобы Asp740-пен тұз көпірін құрайды, бұл белсенді протеаза плазминнің пайда болуын қамтамасыз ететін конформациялық өзгеріске әкеледі. Стрептокиназа болғанда, ол плазминогенмен байланысып, плазминогенді плазминге айналдыратын кешенді (стрептокиназа·плазминоген) құрайды. Стрептокиназаның 1–59 қалдықтары, протеолиттік емес механизм арқылы байланысқан плазминогенде белсенді орынды индукциялау қабілетін реттейді және фибринге тәуелсіз плазминогенді белсендіреді. Бұл кешен кейіннен белсенді кешенге қайта құрылады, бірақ Arg561–Val562 байланысы бұзылмайды. Сондықтан, Val562 еркін амино тобының орнына басқа қалдық Asp740 үшін қарсы ионды қамтамасыз етуі керек. Бұл қарсы ион үшін екі үміткер ұсынылған: стрептокиназаның Ile1 және плазминогеннің Lys698. Стрептокиназаның Ile1-ін жою плазминогенде белсенді орынды индукциялау қабілетін айтарлықтай төмендетеді, бұл стрептокиназаның Ile1 және плазминогеннің Asp740 арасындағы тұз көпірін құруы, протеолиттік емес механизм арқылы плазминогенде белсенді орынды индукциялау үшін қажет деген гипотезаны қолдайды. Ile1 алмастыруларына қарағанда, Lys698 мутациялары стрептокиназа кешенінің диссоциациялық константасын 15–50 есеге дейін төмендетті. Бұл байқаулар Lys698 бастапқы стрептокиназа·плазминоген кешенінің қалыптасуына қатысатынын көрсетеді.
Streptokinase belongs to a group of medications known as fibrinolytics, and complexes of streptokinase with human plasminogen can hydrolytically activate other unbound plasminogen by activating through bond cleavage to produce plasmin. There are three domains to streptokinase, denoted α (residues 1–150), β (residues 151–287), and γ (residues 288–414). Each domain binds plasminogen, although none can activate plasminogen independently. Plasmin is produced in the blood to break down fibrin, the major constituent of blood thrombi, thereby dissolving clots once they have fulfilled their purpose of stopping bleeding. Extra production of plasmin caused by streptokinase breaks down unwanted blood clots, for example, in the lungs (pulmonary embolism). The usual activation of plasminogen is by proteolysis of the Arg561—Val562 bond. The amino group of Val562 then forms a salt bridge with Asp740, which triggers a conformational change producing the active protease plasmin. When streptokinase is present, it binds to plasminogen to form a complex (streptokinase·plasminogen) that converts substrate plasminogen to plasmin. Residues 1–59 of streptokinase regulate its capacity to induce an active site in bound plasminogen by a nonproteolytic mechanism and to activate substrate plasminogen in a fibrin independent manner. This complex subsequently rearranges to an active complex although the Arg561–Val562 bond remains intact. Therefore, another residue must substitute for the free amino group of Val562 and provide a counterion for Asp740 in this active complex. Two candidates for this counterion have been suggested: Ile1 of streptokinase and Lys698 of plasminogen. Deletion of Ile1 of streptokinase markedly inhibits its capacity to induce an active site in plasminogen, which supports the hypothesis that establishment of a salt bridge between Ile1 of streptokinase and Asp740 of plasminogen is necessary for streptokinase to induce an active site in plasminogen by a nonproteolytic mechanism. In contrast with the Ile1 substitutions, the Lys698 mutations also decreased the dissociation constant of the streptokinase complex by 15 to 50 fold. These observations suggest that Lys698 is involved in formation of the initial streptokinase·plasminogen complex.
Биология
Стрептокиназа табиғи түрде Streptococci spp. бактерияларымен өндіріледі, олар осы ферментті қан ұюларын еріту үшін пайдаланады, соның арқасында инфекция бастапқы орнынан таралуы мүмкін. Ол фибринді де белсендіре алады. Ол функциясы және құрылымы жағынан Staphylococcus aureus бактериясында кездесетін стафилокиназаға (Sak) ұқсас. Стафилокиназа вируленттілік факторы саналады, алайда инфекция орнағаннан кейін оның болуы аурудың салдарының жеңілдеуіне әкеледі. Екі ферментті де фагтар тасымалдайды.
Streptokinase is naturally produced by Streptococci spp. bacteria, which use this enzyme to break up blood clots so that they can spread from the initial site of infection. It can also activate fibrin. It is similar, both in function and in structure, to staphylokinase (Sak) found in Staphylococcus aureus. Staphylokinase is considered a virulence factor, although its presence after the establishment of infection actually decreases disease severity. Both enzymes are carried by phages.
Тарих
Көп жылдық еңбектен кейін шәкірті Сол Шерримен бірге жұмыс істеген Уильям С. Тиллетт 1933 жылы стрептокиназаны ашты. Алғашқыда фибринозды плевра эксудатын, гемотораксты және туберкулезді менингитті емдеу үшін қолданылған, бірақ жедел миокард инфарктісіндегі рөлі кездейсоқ жағдайда анықталды. Дегенмен, клиникалық сынақтарда адамдарға қатысты тиімділігі дәлелденбеді.
After many years of work along with his student Sol Sherry, William S. Tillett discovered streptokinase in 1933. Initially used in treatment of fibrinous pleural exudates, hemothorax and tuberculous meningitis, its role in acute myocardial infarction was serendipitous. However, it has not been shown to be effective in humans in a clinical trial.
Маркетинг
Чилиде Alpes Selection компаниясы Streptase препаратын CSL Behring Germany лицензиясы бойынша сатады. Вьетнамда Mutose деген атпен қолжетімді. Кубада, Венесуэлада, Эквадорда және Латын Америкасының басқа елдерінде Heberkinasa тауарлық белгісімен сатылады, оны Heber Biotech, Гавана, Куба компаниясы таратады. Үндістанда Cadila Pharmaceuticals компаниясы STPase, ал Biocon Limited компаниясы Myokinase деген аттармен ұсынады.
It is marketed in Chile as Streptase by Alpes Selection, under license of CSL Behring Germany. Available in Vietnam under the name Mutose. Available in Cuba, Venezuela, Ecuador and other Latin American countries under the trademark Heberkinasa, commercialized by Heber Biotech, Havana, Cuba. Available in India under the name STPase by Cadila Pharmaceuticals, and Myokinase by Biocon Limited.