Кіріспе

Фильм түсіру және бейне өндірісінде, кадр – үзіліссіз уақыт аралығында түсірілген кадрлар тізбегі. Фильмдегі кадрлар – бұл маңызды элемент, олар арқылы бұрыштар, көшулер және монтаж эмоцияны, идеяны және қозғалысты жетілдіру үшін қолданылады. "Кадр" термині фильм түсіру процесінің екі бөлігін білдіре алады: түсіру кезінде кадр – камера іске қосылған сәттен басталып, тоқтағанға дейін созылады. Ал монтаж кезінде кадр – екі монтаж немесе тілісу арасындағы үздіксіз бейнематериал немесе тізбек.

Этимология

"Шот" термині кино өндірісінің басында пайда болған, сол кезде камералар қолмен айналдырылып, қазіргі пулеметтер сияқты жұмыс істеген. Яғни, оператор фильмді түсіру үшін, пулеметтен оқ атып тұрғандай "ататын" еді.

Атыс санаттары

Атыстар бірнеше түрге бөлінуі мүмкін.

Ұзақтығы

Кадрдың ұзақтығы фильмге зор әсер ететін маңызды фактор болып табылады. Кез келген сахнаны монтаждаудың мақсаты – "әңгімеші" сахнаны қалай қабылдауы мүмкін екенін көрсету. Ұзақ кадрлар сахнаны көбірек сергітеді және баяу темпті етеді, ал қысқа кадрлар сахнаны жеделдетіп, ширықтырады. Фильмнің орташа кадр ұзақтығы (ASL) – оның кинеметриялық өлшемдерінің бірі. Мысалы, "The Mist" 117 минуттық және 1292 кадрдан тұрады, сондықтан ASL 5,4 секунд, ал "Russian Ark" 96 минуттық, яғни ASL 96 минут немесе шамамен 5760 секунд, бұл 1000 есе айырмашылық. Өте ұзақ кадрларды түсіру қиын, себебі кадрдағы кез келген қате режиссерді бастапқы нүктеге оралуға мәжбүр етеді, сондықтан олар сирек қолданылады. Ұзын монтажға ие фильмдердің қатарында Фрэнсис Форд Копполаның "Крестный әкесі" бар, ондағы бірінші сахна Бонасераның қызына жасалған шабуылды суреттейтін ұзақ кадр, сондай-ақ Альфред Хичкокның "Іп", ол әр катушканың соңында ғана монтаж жасайды және оны жасырын түрде жасайды, сондықтан фильм бір-бірінен үзілмейтіндей көрінеді. Орсон Уэллстің "Зұлымдыққа тиісуі" ұзақ камералық жүріспен басталады, сондай-ақ Роберт Альтманның "Ойыншы" фильмі де осылай басталады. 2002 жылы цифрлық жазу технологиясымен түсірілген "Русский ковчег" фильмінен басқа, өте ұзақ кадрларымен танымал фильмдерге Стэнли Кубриктің "2001: Ғарыштық саяхат" және Андрей Тарковскийдің "Солярис" фильмінен басталатын туындылары жатады. Бела Тарр өзінің фильмдерінде ұзақ кадрларды тұрақты түрде қолдануымен белгілі. Джосс Уидонның "Серенити" көркем фильмі басты кейіпкерлерді ұзақ кадрмен таныстырады. "Fish & Cat" 134 минуттық бір кадр болғанымен, баяндаушы уақытпен ойнап, бірнеше флэшбэктерді енгізе білді.