Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлденең қарама-қарсы 6 цилиндрлі поршеньді қозғалтқыш
Horizontally opposed 6 cylinder piston engine
Көлденең қарама-қарсы 6 деп те аталатын жазық алты цилиндрлі поршеньді қозғалтқыш – орталық краншафттың әр жағында үш цилиндрден орналасқан алты цилиндрлі қозғалтқыш. Ең көп таралған жазық алты цилиндрлі қозғалтқыш – боксерлік алты цилиндрлі қозғалтқыш, онда қарама-қарсы цилиндрлердің әр жұбы бір уақытта ішке және сыртқа қарай қозғалады. Жазық қозғалтқыштар үшін тағы бір конфигурация – 180 градус V қозғалтқышы, онда екі цилиндр бір уақытта оңға, содан кейін солға қарай қозғалады. Жазық алтылықтың артықшылықтары – қозғалтқыштың жақсы тепе-теңдігі (вибрацияны азайту үшін), төмен ауырлық орталығы, қысқа ұзындығы (қатарлы алты цилиндрлі қозғалтқыштармен салыстырғанда) және ауамен салқындатуға ыңғайлы болуы. Кемшіліктері – үлкен ені (алдыңғы қозғалтқышпен жабдықталған автомобильде рульдің максималды бұрылу бұрышын шектеуі мүмкін), орталық карбюратор қолданғанда үлкен сорғыш қажеттігі және сумен салқындатылатын қозғалтқыштар үшін кіріс және шығыс қосылымдарының дубликациясы. Алғашқы өндірістік жазық алты цилиндрлі қозғалтқыш 1904 жылғы Wilson Pilcher 18/24 HP автомобильінде қолданылған. Жазық алты цилиндрлі қозғалтқыштарды ең көп пайдаланған модель – Porsche 911 спорттық машинасы, ол 1963 жылдан бері үздіксіз жазық алты цилиндрлі қозғалтқыштарды қолданып келеді. Subaru сияқты бірнеше басқа автомобиль өндірушілер де кейде жазық алты цилиндрлі қозғалтқыштарды шығарған. Жазық алты цилиндрлі қозғалтқыштар кейде мотоциклдерде, ал жалпы авиациялық ұшақтарда жиі, жазық төрт цилиндрлі қозғалтқыштармен бірге қолданылады.
A flat six engine, also known as a horizontally opposed six, is a six cylinder piston engine with three cylinders on each side of a central crankshaft. The most common type of flat six engine is the boxer six engine, where each pair of opposed cylinders moves inwards and outwards at the same time. An alternative configuration for flat engines is a 180 degree V engine, where both cylinders move to the right then the left at the same time. The advantages of the flat six layout are good engine balance (for reduced vibration), a low center of gravity, short length (compared with an inline six engine) and being well suited to air cooling. The disadvantages are a large width (which can limit the maximum steering angle when used in a front engined car), a large intake manifold being required when a central carburetor is used, and duplication of the inlet and outlet connections for water cooled engines. The first production flat six engine was in the 1904 Wilson Pilcher 18/24 HP car. The most notable use of flat six engines is the Porsche 911 sports car, which has used flat six engines continuously since 1963. Several other car manufacturers, including Subaru, have produced flat six engines at times. Flat six engines have also occasionally been used in motorcycles, and commonly in general aviation aircraft, along with the flat four engine.
Әуе кемелерінде пайдалану
Алғашқы алты цилиндрлі қозғалтқыштардың қатарына 1940 жылы өндіріске қосылған Franklin O 265 және 1942 жылы өндіріске қосылған Lycoming O 435 кіреді. Көптеген өндірушілер өздерінің модель кодтарында "O" әрпін "қарсы" цилиндрлік орналасуын білдіретін белгі ретінде пайдаланады. Franklin O 335 Bell 47 жеңіл тікұшағында қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, олардың өндірісі арзан болғандықтан, тегіс қозғалтқыштар шағын ұшақтарда тарихи жағынан танымал радиалды қозғалтқыштарды көптеп ығыстырды. Радиалды қозғалтқышпен салыстырғанда кішірек алдыңғы беті де ауа кедергісін азайтады. Кейбір ұшақтарда бастапқыда автомобильдерге арналған алты цилиндрлі қозғалтқыштар қолданылған. 1985-1991 жылдары шығарылған Porsche PFM 3200 қозғалтқышы Porsche 911 спорттық машинасына орнатылған қозғалтқыш негізінде жасалған. Pietenpol Air Camper үйде жасалған моноплан ұшағының бірнеше данасында Chevrolet Corvair жеңіл көлігінен алынған ауамен салқындатылатын қозғалтқыш қолданылған. Автомобильдердегі қозғалтқыштармен салыстырғанда, тікұшақтарда қолданылатын алты цилиндрлі қозғалтқыштардың жұмыс көлемі үлкен, айналу жиілігі төмен, соның салдарынан бұрылыс күші жоғары, ал қуаты төмен болады. Соңғы кездегі танымал алты цилиндрлі авиациялық қозғалтқыш – 4 литрлік жақтаулы белгиялық D Motor LF39, ол 2,7 литрлік төрт цилиндрлі D Motor LF26-ның модульдік түрі. Бүйірлік клапанды конструкция көптеген автомобильдік қолданымдарда ұзақ уақыттан бері қолданылмайды, себебі оның жану камерасы қозғалтқыштың жоғары айналу жиілігіне кедергі келтіреді. Алайда, өте үлкен квадраттан асып (1.295:1) тұратын D Motor өте қарапайым, төмен айналымды, ықшам, сенімді және жеңіл авиациялық қозғалтқыш болып табылады (жоғары клапанды механизмнің ауыр және көлемді конструкциясынан айырмалы).
Early flat six engines include the Franklin O 265 which began production in 1940, and the Lycoming O 435 which began production in 1942. Several manufacturers use the letter O in their model codes for flat layout engines as a designation for “opposed” cylinder layouts. The Franklin O 335 was used in the Bell 47 light helicopter. Flat engines largely replaced the historically more popular radial engines in small aircraft after World War II because they were less expensive to manufacture. The smaller frontal area compared with a radial engine also results in less drag. Some aircraft have used flat six engines originally designed for cars. The Porsche PFM 3200 engine, produced from 1985 to 1991, was based on the engine used in the Porsche 911 sports car. Several examples of the Pietenpol Air Camper homebuilt monoplane aircraft have used the air cooled engine from the Chevrolet Corvair compact car. Compared with the engines used in cars, flat six engines used by helicopters have large displacements and are low revving, producing more torque and less power. A notable recent flat six aero engine is the 4 litre side valve Belgian D Motor LF39, a modular variant of the 2.7 litre flat four D Motor LF26. Although the side valve format has long been abandoned for most automotive applications because its combustion chamber is a bar to high engine rpm, the massively over square (1.295:1) D Motor is a very simple, low revving, compact, reliable lightweight aero engine (without the heavy (and bulky) complication of ohv valve gear).
Басқа өндірушілер
Алғашқы алты цилиндрлі қозғалтқышты пайдаланған автомобиль 1904–1907 жылдарғы Wilson Pilcher 18/24 HP болды, ол төрт цилиндрлі қозғалтқыш негізінде екі цилиндр қосылып жасалған. Wilson Pilcher – алдыңғы қозғалтқышты автомобиль, оның коленкалы білігі шассимен бір қатарда орналасқан, ал цилиндрлер шасси рельстері арасында болған. Бұл автомобиль туралы есептерде оның «өте тыныш және тегіс жұмыс істейтіні» және «дірілдің жоқтығы» айтылған. Екі американдық өндіруші қысқа мерзімге алты цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған автомобильдер шығарды – 1948 жылғы Tucker 48 (сумен салқындатылатын) және 1960–1969 жылдарғы Chevrolet Corvair (ауамен салқындатылатын). Екеуі де артқы қозғалтқышты және артқы жетектегі автомобильдер. Chevrolet әртүрлі типтегі 1,8 миллионнан астам Corvair шығарды және кейбір модельдерде турбокомпрессорды пайдаланды; бұл жаппай өндірілетін автомобильдерде турбокомпрессорды алғаш қолданудың бірі болды. Жапондық Subaru өндірушісі 1988–1996 және 2000–2019 жылдары сумен салқындатылатын алты цилиндрлі қозғалтқыштарды өндірді. Олардың алғашқы алты цилиндрлі қозғалтқышы, Subaru ER27, Subaru XT купе моделінің қатарына қосылды. 1991 жылы Subaru EG33 қозғалтқышы Subaru XT-нің ізбасары болған Subaru Alcyone SVX-те қолданылды. Алты цилиндрлі қозғалтқыштарды өндіруге төрт жылдық үзіліс салғаннан кейін, Subaru EZ30 қозғалтқышы 2000 жылғы Subaru Legacy/Outback-те пайда болды. Subaru EZ36 қозғалтқышы 2007 жылы енгізіліп, 2019 жылға дейін өндірілді. Барлық қозғалтқыштар алдыңғы қозғалтқышты және төрт дөңгелекті жетектегі автомобильдерде қолданылды, сонымен қатар XT және Alcyone SVX алдыңғы дөңгелекті жетекпен де қол жетімді болды.
The first car to use a flat six engine was the 1904–1907 Wilson Pilcher 18/24 HP, which used an engine based on a flat four engine with two cylinders added. The Wilson Pilcher was a front engined car with the crankshaft in line with the chassis and the cylinders between the chassis rails. Reports on this car quote it as being "remarkably silent and smooth running" and "almost total absence of vibration". Two American manufacturers briefly produced cars with flat six engines—the 1948 Tucker 48 (water cooled) and the 1960–1969 Chevrolet Corvair (air cooled). Both are rear engined cars with rear wheel drive. Chevrolet produced over 1.8 million Corvairs of various types and utilized a turbocharger on some models; one of the first uses of a turbocharger on a mass produced automobile. Japanese manufacturer Subaru produced water cooled flat 6 engines from 1988–1996 and 2000–2019. Their first flat 6 engine, the Subaru ER27, was added to the model range of the Subaru XT coupe. In 1991, the Subaru EG33 engine was used in the Subaru Alcyone SVX, the replacement for the Subaru XT. Following a hiatus of flat 6 engine production for four years, the Subaru EZ30 engine was introduced in the 2000 Subaru Legacy/Outback. The Subaru EZ36 engine was introduced in 2007 and was produced until 2019. All engines were used in front engine cars with all wheel drive, plus the XT and Alcyone SVX were also available with front wheel drive.
Мотоциклдерде қолдану
Көптеген мотоциклдерде төрт немесе одан аз цилиндрлі қозғалтқыштар қолданылады, алайда Honda Gold Wing саяхалық мотоциклі 1988 жылдан бері сумен салқындатылатын, жатық алты цилиндрлі қозғалтқышты пайдаланады. Бастапқыда қозғалтқыштың көлемі , 2001 жылы ол кеңейтілгенге дейін. Honda Valkyrie F6C (1997–2003) GL1500 Gold Wing негізінде жасалған крейсерлік мотоцикл. 2004 жылғы лимиттік басылымдағы Valkyrie Rune GL1800 негізінде құрастырылған.
Most motorcycles use engines with four or fewer cylinders, however the Honda Gold Wing touring motorcycle has used a water cooled flat six engine since 1988. Initially, the engine had a displacement of , until it was enlarged to in 2001. The Honda Valkyrie F6C (1997–2003) was a cruiser based on the GL1500 Gold Wing. The limited edition 2004 Valkyrie Rune was based on the GL1800.