Кіріспе

Еврейлік диеталық заңға сәйкес өндірілген шарап. Кошерлік шарап – халахаға, нақтырақ айтқанда, кашрутқа сәйкес өндірілген шарап, осылайша яһудилерге оған бата айтуға және ішуге рұқсат беріледі. Бұл маңызды мәселе, себебі шарап еврейлердің көптеген рәсімдерінде, әсіресе кидуш тағылымында қолданылады. Шараптың кошер саналуы үшін, сенімді яһудилер шарап жасау процесінің барлық кезеңін қадағалауы керек, жүзімді ұсатудан бастап, дайын шарап бөтелкеге құйылғанға дейін көп бөлігін жеке басқаруы тиіс. Сонымен қатар, қолданылатын барлық ингредиенттер, оның ішінде тұндырғыштар да кошер болуы керек. "Пасхаға кошер" деп белгіленген шарап ашытқы немесе ашытылған дән өнімдерімен байланысқа түспеуі керек, бұл көптеген өнеркәсіптік қоспалар мен заттарды қамтитын санақ. Кошерлік шарап өндіруші елдердің қатарында Израиль, Франция, Америка Құрама Штаттары және Австралия бар. Әлемдегі ең ірі кошерлік шарап өндіруші және импорттаушы компаниялардың екеуі – Кедем мен Манишевиц АҚШ-тың солтүстік-шығысында орналасқан.

Тарих

Шарапты қолданудың тарихы яһуди дінінде ежелгі заманға дейін жетеді. Археологиялық дәлелдер ежелгі Израильде шарап өндірілгенін көрсетеді. Шарапты дәстүрлі және діни мақсатта қолдану яһуди диаспорасының қауымдастығында жалғасты. АҚШ-та кошер шараптары Нью-Йоркқа яһуди иммигранттарымен негізделген шарап заводтары өндірген тәтті Конкорд шараптарымен байланысты болды. 1980 жылдардан бастап Израиль шарап өнеркәсібінің жаңаруымен бірге құрғақ, жоғары сапалы кошер шараптарын өндіру басталды. Бүгінде кошер шараптары Израильде ғана емес, бүкіл әлемде, соның ішінде Напа аңғары және Бордоның Сент-Эмильон аймағы сияқты сапалы шарап өндіретін аймақтарда да өндіріледі.

Яһудилердің мерекелері мен рәсімдеріндегі шараптың рөлі

Барлық яһуди мерекелері, әсіресе Пасха Седері, онда барлық қатысушылар төрт стақан шарап ішеді, Пуримде мерекелік тамақ үшін және Шаббат күні міндетті түрде баталар (Киддуш) оқу талап етіледі. Осы жағдайларда жүзім шырыны да қолданылуы мүмкін. Егер Шаббат күні шарап немесе жүзім шырыны болмаса, жұма күні кешкі Киддуш үшін халалға оқылған бата жеткілікті; Шаббат күні таңертеңгі Киддуш үшін, сондай-ақ Хавдала үшін, егер шарап болмаса, "Чамар ха-медина", яғни "елдің сусындары" қолданылады. Яһудилердің үйлену тойларында, сүндеттемелерде және тұңғыш ұлдарды құтқару рәсімдерінде Борей При ХаГафен ("Жүзімнің жемісін жаратқан Раббы, Сен мақтануға лайықсың") батасы көбінесе кошер шарапқа (немесе жүзім шырынына) оқылады. Мидраш бойынша, Хауа жеп, Адамға берген тыйым салынған жеміс жүзім болған, одан шарап жасалады, бірақ басқалар оның шын мәнінде інжір болғанын айтады. Ежелгі раввиндер шараптың маскүнемдікке әкелу қабілетін, соның салдарынан шектеулердің жоғалуын еврей тілінде "nichnas yayin, yatza sod" ("шарап кіреді, құпия шығады") деп сипаттаған, бұл латын тіліндегі "in vino veritas" сөзімен саякес. Шарапқа қатысты тағы бір көрнекті сөз бар: "Ет пен шарапсыз қуаныш жоқ" ("Ein Simcha Ela BeBasar Veyayin").

Америка Құрама Штаттары

Тарихи тұрғыдан алғанда, кошер шарабы АҚШ-та Manischewitz брендімен байланысты, олар Vitis labrusca жүзімінен жасалған, ерекше дәмі бар тәтті шарап шығарады, V. vinifera жүзімінен емес. Жоғары фруктозалы жүгері сиробы қосылғандықтан, Manischewitz шарабының қалыпты бөтелкелері ашкенази еврейлері үшін Құрбан айт мерекесінде китниот ережесі бойынша кошер емес, сондықтан арнайы бөтелкелер шығарылады. Осы ерекше, бірегей шарап түріне деген мәдени қалау АҚШ тарихының алғашқы кезеңдеріндегі еврейлердің қоныстануына дейін жетеді.