Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джордж Джон Сципио Африкан (шамамен 1763 – 19 мамыр 1834) – Батыс Африкадан шыққан бұрынғы құл, Англияның Нотингэм қаласында сәтті кәсіпкер атанды.
George John Scipio Africanus (c. 1763 – 19 May 1834) was a West African former slave who became a successful entrepreneur in Nottingham, England.
Алғашқы жылдар
Георгий Африканның ерте өмірі бұйырмаған. Оның туылған жылын жерлеу куәлігінен есептесек, шамасы 1763 жылы туған болуы мүмкін. 1834 жылғы 30 мамырдағы «Ноттингем журналында» жарияланған некрологында 1787 жылы британдық колонияға айналған Сьерра-Леонедегі бір ауылда туғаны айтылады. Джорджтың 1766 жылдың басында Англияға келгені есептеледі. 1766 жылғы 31 наурызда Джордж Джон Сципио Африкандық деп крещениеленді және Вулвергемптон қаласындағы Санкт-Петер шіркеуінде Молинукс үйінің иесі Бенджамин Молинукстің баласы ретінде таныстырылды. Джордж үш жасқа толғанда Молинукс оны оқытуды бастады. 1772 жылы Бенджамин Молинукс қайтыс болғаннан кейін, оның үлкен ұлы Джордж Молинукс мүлікті мұраға алды және баланың тәрбиесі мен біліміне жауапкершілікті өз мойнына алды. Africanus өскен кезде Молинукс отбасының үйінде қызметші болып жұмыс істеген болуы мүмкін, кейіннен қола құюшының шәкірті болды. Ересек болған соң Африкандық өзінің асырап алған отбасына жақын болған Ноттингем қаласына көшіп келді. Бенджамин Молинукстің әкесі Дарси Молинукс (1652–1716) 1687 жылы Ноттингемширдің жоғары шерифі, ал 1698 мен 1702 жылдар аралығында Ноттингемширдің лейтенант орынбасары болды. Дарси Молинукс Джордж Молинукс әкесі Джонды (1685–1754) Мансфилдте, Ноттингемширде тәрбиеледі, содан кейін шамамен 1700 жылы Вулвергемптонға қоныс аударды. Молинукс отбасы Ноттингемшир графтығындағы Мансфилд маңындағы Теверсалдан шыққан. Африкандық жерлеуге барып қайтқан жолда Ноттингемге тоқтағаннан кейін қалаға қызығушылық танытқан болуы мүмкін. Оның асырап алған отбасының туысы, Теверсаллдың 6-шы бароны сэр Уильям Молинукс 1781 жылы Мансфилд маңында қайтыс болды. Вулвергемптон Молинукс отбасының мүшелері, соның ішінде Африкандық, сол кезде 18 000 адам тұратын, әдемі ашық бақтармен және жағымды айналамен толы Ноттингем қаласының орталығынан өтіп кеткен болуы мүмкін.
The early life of George Africanus is obscure. Calculating his birth year from his burial certificate, he was probably born in 1763. His obituary in the Nottingham Journal of 30 May 1834 states that he was born in a village in Sierra Leone, which became a British colony in 1787. It is believed that George arrived in England in early 1766. On 31 March 1766, he was baptised George John Scipio Africanus, and described as a boy belonging to Benjamin Molineux of Molineux House, in the Collegiate church of St Peter in Wolverhampton. When George was three years old Molineux began educating him. After Benjamin Molineux's death in 1772, his eldest son, George Molineux, inherited the estate and took responsibility for raising and educating the child. Growing up, Africanus probably worked as a servant in the Molineux family household, before becoming apprenticed to be a brass founder. As an adult, Africanus moved to Nottingham, a place familiar to his adopted family. Benjamin Molineux's grandfather, Darcy Molineux (1652–1716), served as High Sheriff of Nottinghamshire in 1687, and Deputy Lieutenant of Nottinghamshire between 1698 and 1702. Darcy Molineux raised George Molineux's father John (1685–1754) in Mansfield, Nottinghamshire, before settling in Wolverhampton around 1700. The family Molineux came from Teversal near Mansfield in the county of Nottinghamshire. Africanus may have become interested in Nottingham after visiting on the way home from the funeral. A relative in his adopted family, Sir William Molineux, 6th Baronet of Teversall, died near Mansfield in 1781. Members of the Wolverhampton Molineux family, including Africanus, may have passed through Nottingham town centre, a town of 18,000 people then, full of beautiful open air gardens and pleasing surroundings.
Бизнесті бастау
Africanus 21 жасында 1784 жылы Нотингемдегі Сент-Питер приходына көшіп барды. Ол жергілікті қыз Эстер (кейде Эстер) Шоумен танысты және олар 1788 жылғы 3 тамызда Нотингемдегі Сент-Питер шіркеуінде үйленді. 1793 жыл шамасында олар 28 Чандлерс-Лейндегі үйінен «Africanus' Register of Servants» атты жұмыспен қамту агенттігін ашты. Бизнес жеткілікті табыс әкелмейтін болса, Африкан басқа да жұмыстар істеген болуы мүмкін; олардың 1788 жылғы неке куәлігінде ол сауда бойынша қола құюшы екендігі көрсетілген, ал сол кездегі сауда тізімдерінде ол официант және жұмысшы ретінде де тізімделген. 1834 жылы қайтыс болғаннан кейін, әйелі Эстер үйде қалып, отбасылық бизнесті жалғастырды. Ол 1853 жылғы 12 мамырда қайтыс болғаннан кейін, «Ноттингем ревью» газетінде мынадай хабарлама жарияланды: «Кеше (бес сенбіде) 85 жасқа толған, миссис Африканус, алпыстан астам жыл Чандлерс-Лейндегі қызметшілер тіркеу кеңсесінің иесі болды». Егер бұл мәлімет дұрыс болса, Эстер кем дегенде 1793 жылдан бастап Чандлер көшесіндегі қызметшілер тіркеу кеңсесін басқарған. Africanus 28 Чандлерс-Лейн және оған іргелес Bluchers Yard-тағы үйлерді 1829 жылғы 24 қазанда 380 фунт стерлингке сатып алды.
Africanus moved to St Peter's Parish, Nottingham, at the age of 21 around 1784. He met a local girl, Esther (sometimes spelled Ester) Shaw, and they were married on 3 August 1788 at St. Peter's Church, Nottingham. Around 1793, they started up an employment agency, Africanus' Register of Servants, operating from their home at 28 Chandlers Lane. If the business was not bringing in sufficient income, Africanus may have performed other jobs for support; while their 1788 marriage bond document states that he was a Brass Founder by trade, trade directories of the time list him as a waiter and labourer as well. Following his death in 1834, his wife Esther remained in the house and continued to run the family business. After she died on 12 May 1853, a notice appeared in the Nottingham Review, stating: "Yesterday (Thursday), aged 85 years, Mrs. Africanus, for upwards of sixty years proprietor of the Servants' Register Office in Chandlers Lane." If this account is correct, then Ester ran the Servants' Register Office on Chandler's lane from at least 1793. Africanus bought 28 Chandlers Lane and adjoining properties in Bluchers Yard for £380 on 24 October 1829.
Отбасылық өмір
Африкан мен оның әйелі жеті бала дүниеге келтірді, бірақ олардың тек біреуі ересек жасқа жетті. Африканның тегін ешкім жалғастырмаса да, оның ұрпақтары біраз уақытқа дейін сақталды. Оның қызы Ханна 1825 жылы Нотингемдегі Сент-Мария шіркеуінде сағаттар мен сағаттар жасаушы Самуэль Кропперге (1802–1886/7) үйленді. Олардың үш баласы болды: Сара Энн Кроппер (1825–1842), Джордж Африкан Кроппер (1838–1839) және Эстер Африкан Кроппер (1840–1911). Немересі Эстер 1865 жылдың 28 қыркүйегінде Нотингемдегі Сент-Мэри шіркеуінде Чарльз Эдвард Тернбуллға тұрмысқа шықты. Олар Лондон қаласы, Сент-Панкрас ауданы, Сент-Полс-Крессент көшесіндегі 9-шы үйde тұрды. Эстер 69 жасында Суррейдегі Кингстон қаласында қайтыс болды. 1881 жылғы халық санауында оның үш баласы болғаны көрсетілген: Артур (14 жаста), Фредрик (13 жаста) және Маргарет Ханна (9 жаста). Джордж Африканның өсиетіне сәйкес, ол Ханнаның Самуэль Кропперге үйленуіне наразы болған. Ханна мен Самуэль Кроппер Джордж Африканның өлімінен кейін де көп жыл бойы бөлек өмір сүрді. 1841 жылғы халық санауы Ханна мен Самуэль Кроппердің Чандлерс-Лейн көшесінде 70 жастағы анасы Эстермен бірге тұрғанын көрсетеді, ол сол кезде қызметшілер тізімі кеңсесінің иесі болып жұмыс істеді. Африканның өсиетінде оның немересі Сара Энн Кроппердің белгілі бір "ауруға шалдыққандығы" айтылған; ол 17 жасында қайтыс болғандықтан, қауырсың ауруынан зардап шеккен болуы мүмкін.
Africanus and his wife had seven children, but only one lived to adulthood. While no descendants carry the Africanus family surname, his bloodline continued for some time. Daughter Hannah married Samuel Cropper (1802–1886/7), a watch and clock maker, at St. Mary's Church, Nottingham, in 1825. They had three children: Sarah Ann Cropper (1825–1842), George Africanus Cropper (1838–1839) and Esther Africanus Cropper (1840–1911). Granddaughter Esther married Charles Edward Turnbull at St. Mary's Church, Nottingham, on 28 September 1865. They lived at 9 St. Paul's Crescent, St. Pancras, London. Esther died at the age of 69 in Kingston, Surrey. The 1881 census indicates that she had three children: Arthur (aged 14), Fredrick (13), and Margaret Hannah (9). According to the Last Will and Testament of George Africanus, he was unhappy with Hannah's marriage to Samuel Cropper. Hannah and Samuel Cropper lived apart for years until after the death of George Africanus. The 1841 census shows Hannah and Samuel Cropper living on Chandlers Lane with her 70 year old mother, Esther, who was still working as proprietress of the register of servants office at the time. Africanus's will also indicates that his granddaughter, Sarah Ann Cropper, was "afflicted" in some unstated way; she died at the age of 17, so may have had a serious illness.