Кіріспе

Кобальт арсениді минералы

Скутерудит – кобальт арсениді минералы, құрамында кобальтты никель мен темір алмастыруы мүмкін, идеальды формуласы CoAs3. Кейбір дереккөздерде мырыш формуласының өзгеретін индексі 2–3 деп көрсетіледі. Никельдің жоғары мөлшерлі түрлері никель скутерудиті деп аталады, бұрын хлоантит деп белгіленген. Бұл гидротермальды кен минералы, орташа және жоғары температуралы тамырларда басқа Ni Co минералдарымен бірге кездеседі. Қатар жүретін минералдар: арсенопирит, табиғи күміс, эритрит, аннабергит, никелин, кобальтит, күміс сульфосальттары, табиғи висмут, кальцит, сидерит, барит және кварц. Im3 кеңістіктік тобына (№ 204) жатады. Элементар жасуша Co атомдарынан құралған сегіз кіші кубтан тұрады деп есептелуі мүмкін. Осы кубтардың алтауы (шамамен) квадрат жазықтықтағы As сақиналарымен толтырылған, олардың әрқайсысы элементар жасушаның бір қабырғасына параллель бағытталған. Содан кейін As атомдары ортасында Co болатын октаэдр құрайды. Кристаллографиялық тұрғыдан алғанда, Co атомдары 8c орындарын, ал As атомдары 24g орындарын иеленеді. Элементар жасушадағы Co атомдарының орны бекітілген, ал As атомдарының орны x және y параметрлерімен анықталады. As сақиналары толық квадрат болуы үшін бұл параметрлер x + y = 1/2 қатынасын қанағаттандыруы керек. Осы қатынастан кез келген ауытқу As атомдарының тіктөртбұрышты конфигурациясына әкеледі; шындығында, осы құрылымдағы барлық белгілі қосылыстар үшін осылай болады және As атомдары толық октаэдр құрамайды. Жоғарыда аталған параметрлер элементар жасушаның мөлшерімен және белгіленген кеңістіктік топпен бірге материалдың кристалдық құрылымын толық сипаттайды. Бұл құрылым көбінесе скутерудит құрылымы деп аталады.

Қолданбалар

Скуттерудит құрылымы бар материалдар төмен жылу өткізгіштігіне ие, арзан термоэлектрлік материал ретінде зерттеледі. Сондай-ақ "Термоэлектрлік материалдар" бөлімін қараңыз#Скуттерудит термоэлектрліктері.