Кіріспе

Уайт Эрптің заң жүзіндегі әйелі (1861–1944)

Жозефина Сара "Сэди" Эрп (туған аты Маркус; 1861 – 19 желтоқсан, 1944) – әйгілі Батыс заңгері және құмар ойыншы Уайт Эрптің заң жүзіндегі әйелі. Ол 1881 жылы Аризона аймағындағы Томбстоун шекаралық қаласында Уайтпен танысты, ол Аризона штатының Кочиз округінің шерифі Джонни Беханмен бірге тұрып жатқан кезде. Жозефина Нью-Йоркте прус ебрелік отбасында дүниеге келген. Әкесі нан пісіруші болған. Олар Сан-Францискоға көшіп, онда Жозефина қыз кезінде би мектебіне қатысқан. Әкесі жұмыс табуда қиналғанда, отбасы үлкен әпкесі мен күйеуімен бірге жұмысшыларға арналған үйге көшіп орналасты. Жозефина, мүмкін, 14 жасында қашып, "қимыл-қимыл іздеуге" Аризонаға сапар шеккен. 1874 жылдан 1882 жылға дейінгі өмірінің көп бөлігі (Аризона аймағында тұрған кезінде) белгісіз болып қалады; ол өмірінің осы кезеңін құпия сақтауға тырысып, тіпті жазушылар мен кино өндірушілерге қарсы сот шараларын қолданумен қорқытқан. Ол 1874 жылы Прескоттқа (Аризона штаты) келген болуы мүмкін. "Мен Уайт Эрпке үйлендім" (1967) кітабы, оның өзі жазған деген мәлімдемеге негізделген қолжазбаға сүйене отырып, Аризонада 1879 жылға дейін болған оқиғаларды сипаттайды, ол басқа уақытта Томбстоунға алғаш келгенін айтқан. Ол 1874 жылдан 1876 жылға дейін Прескотта және Аризона аймағындағы Тип-Топта Сади Мэнсфилд деген жалған атпен өмір сүргеніне, содан кейін ауруға шалып, Сан-Францискоға қайтып келгеніне қатысты бірнеше дәлелдер бар. Сейди Мэнсфилд есімі де Томбстонда тіркелген. Зерттеушілер екі есімнің сипаттамалары мен жағдайларының өте ұқсас екенін анықтады. Кейін Жозефина Аризонадағы алғашқы жылдарын "қорқынышты түс" деп сипаттады. Софи мен Карлдың үш баласы болды: Натан (1857 жылы туған), Жозефина және Генриетта (1864 жылы туған). Олар кемемен Панамаға сапар шегіп, Панама тас жолынан өтіп, Сан-Францискоға бағытталған пароходқа отырды. Олар қала 1868 жылғы 21 қазандағы апатты жер сілкінісінен кейін қалпына келіп жатқан кезде келді. Оның ата-анасы сияқты, ол Пруссияда туған сақтандыру агенті болған. 1880 жылдың басында Генри бухгалтер болып жұмыс істейтін күйеу баласы Ааронмен бірге тұрды.

Жастық шақ

Жозефина бала кезінде театрға баруды ұнататын. "Атмосферадағы қызығушылық бала болып қалуға мүмкіндік бермейтіндей болды." Уотерстің еңбегі кейіннен "жалғанды айтуларға, беделге нұқсан келтіруге және оның авторының керемет, нарциссикалық санасының психологиялық күресіне" негізделгені анықталды, бұл сынға ұшырады. Стюарт Лейк "Wyatt Earp: Frontier Marshal" (1931) романын жазып жатқанда, Жозефинаның Томбстонда Джонни Беханмен бірге тұрғанын және оның жеке өмірінің басқа да құпияларын сақтағысы келгенін білді. Жозефина мен Уайат оның атын Лейктің кітабынан шығару үшін бар күштерін жұмсады және осылай болуын қамтамасыз ету үшін сотқа бермекке уәде берді. Қайшылыққа толы қарым-қатынасының бір сәтінде Жозефина Лейктің кітабын "жалғаннан құралған" деп атады. Уайат 1929 жылы қайтыс болғаннан кейін Жозефина Бостон қаласына (Массачусетс штаты) кітаптың жарылуын тоқтатуға баспагерді көндіруге бару үшін сапарлады.

Уайттың бұрынғы әйелі жасырылған

1936 жылы Джозефин өзінің және Уайеттің Томбстондағы өмірінің белгілі бір егжей-тегжейлерін жасыру үшін сотқа шағымданып, заңдық шара қолданды. Блейлок Уайетпен бірге тұрған кезде қатты бас ауруларына ұшырап, сол кезде кеңінен қолданылған опиат негізіндегі ауырсыққа қарсы дәрі – лауданумға тәуелді болды. Уайет Томбстоун мен Блейлокты қалдырғаннан кейін, ол Калифорниядағы Колтон қаласында оның хабарын күтті, бірақ ол оған ешқашан хабарласпады. Ол Аризонадан келген қамар ойыншысымен танысып, оған үйленуді ұсынды. Ол Уайеттен ажырасуды сұрады, бірақ Уайет ажырасуға қарсы болды және бас тартты. Ол бәрібір қамар ойыншысымен қашып кетті, бірақ ол кейін Аризонада оны тастап кетті. Ол тіпті 1881-82 жылдардағы маңызды оқиғалар туралы, Томбстондағы олардың шешуші жылдары туралы да сөйлегісі келмеді. Уайеттің туыстарына айтқан әңгімесіне және басқа да деректерге сүйенсек, Жозефина 1874 жылдың қазан айында Сан-Францискодағы ата-анасының үйінен Аризона штатындағы Прескот қаласына кеткен болуы мүмкін. Стюарт Лейк өзінің «Уайетт Эрп: Шекара маршалы» кітабын зерттеген кезде Седидің жеке өмірі туралы әңгімелер естіді. Ол оларды кітапқа қоспады, бірақ 1929 жылы жазысқан хаттарында олар туралы айтты. Уайетт Эрптің досы Бэт Мастерсон, 1881 жылдың ақпан-сәуір айларында Томбстонда болған, оны Стюарт Лейкке «ұлы сұлулық» және «хонки-тонктердің сұлуы, осындай үш жүздей әйелдің арасындағы ең әдемісі» деп сипаттады. Оның тіл таңдауы («осындай үш жүздей әйел») Жозефинаның проституциямен айналысқанын білдіруі мүмкін. Сол дәуірде үйленген әйелдер үйден тыс жұмыс істеуден аулақ болуы керек еді, әйтпесе олар «қоғамдық әйелдер» деп есептелетін, бұл проституцияға эвфемизм еді. Кейбір әйелдер сол дәуірде еркектерден тәуелсіздігін сақтау үшін үйленбеуді таңдады, және Жозефина да солардың бірі болды. Жозефинаның шекарадағы өмірі және мүмкін проституциямен айналысуы оған үлкен тәуелсіздік берді. Ол өзінің осы рөлімен байланысты әлеуметтік өмір мен тәуелсіздікті ұнатқан болуы мүмкін. Шекаралық Томбстондағы еркектерден көп басымдыққа ие болған үйленбеген әйел ретінде, оның нақты мәртебесіне қарамастан, кейбіреулер оны проститутка деп санаған болуы мүмкін.

Қашу

Бір қызықты жағдай, Джозефин Сейди Маркустың өмірі басқаша белгісіз Сади Мэнсфилд есімді әйелдің өмірімен тоғысқан. Бір блок қашықтықта, Клей көшесінің 1000-ші блогында, проституциямен танымал ауданда Хэтти Уэллсқа тиесілі бордель болды. 1879 жылы онда бес проститутка тұрды. Жозефина мектепке барар жолда күнде сол бордельдің жанынан өтетін. Ол сол әйелдерді "көктемді көгершіндер" емес, әдемі киінген, демалысқа шыққандай көрінетін әйелдер деп ойлады. Уэллс сонымен қатар Аризона штатының Прескотт қаласында да бордель иесі болды. Автор Шерри Монахан 18 жасар қыздың неге мектепке кітаптар алып баратынын және неге "қашуға" тырысқанын түсіндіруге тырысады. Жозефина 1880 жылдың ақпанында актерлік труппадан кетіп қалғанын айтты, бұл Маркхэм труппасы Прескоттағы алғашқы қойылымдарын аяқтағаннан кейін болды. Автор Роджер Рей Жозефинаның театр труппасына қосылуы туралы айтқан әңгімесін мұқият зерттеді және көптеген қайшылықтарды тапты. Маркхэм труппасы Сан-Францискодан 1879 жылдың қазан айында кемеде немесе атпен емес, Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолымен Каса-Грандеге (Аризона), соңғы стансаға кеткені құжаттамада көрсетілген. Жозефина немесе Сейди Маркустың есімі 1879 жылы Маркхэм труппасының тізіміне енбеген. Профессор Пэт Райан Жозефина немесе Сейдидің Маркхэм сахналық тобының мүшесі ретінде Мэй Белл атты сахналық есімді қолданған болуы мүмкін деп болжайды. 1879 жылдың 21 қазанында Лос-Анджелес геральдында Мэй Белл Маркхэм труппасының мүшелерінің бірі екені хабарланды. Бірақ Жозефинаның Мэй Беллді сахналық есімі ретінде қолданғанын растайтын басқа дәлелдер табылмады, және ол мұны ешқашан мойындаған жоқ. Сейди – Сараның есімі, Джозидің ортаңғы аты, және сол кезде проституткалардың есімдерін өзгертуі жиі кездесетін жағдай еді. Ол Сибер мен оның серіктерінің өзінің дилижансын және жолаушыларын жақын маңдағы саман үйіне жеткізгенін айтты. Топ 10 күн бойы еденде ұйықтады. Жозефина алғаш рет Джон "Джонни" Харрис Беханмен сол саман үйінде кездесті, оны ол "жас және қараңғы сұлу, көңілді қара көздері мен тартымды күлімсірегі бар" деп сипаттады. Оның назары менің жүрегімді қозғады, бұл менің үйімді сағынуымнан туған бір сәттік қуаныш болды, бірақ мен оны сүйдім деп айта алмаймын. Менде ол қандай да бір ресми тапсырмамен айналысатын шерифтің орынбасары деген ой болды. Бехан 1869 жылдың наурыз айында Сан-Францискода, оның әкесінің туған жерінде 17 жасар Виктория Заффқа үйленді. Олар Джон жұмыс істеген Прескоттқа (Аризона) қайта оралды. Төрт айдан кейін, 1869 жылдың 15 маусымында, олардың тұңғыш баласы Генриетта дүниеге келді. Бехан сырттай қарасаң, адал азамат, үйленген, баласы бар, бірақ ол сонымен қатар бордельге де жиі баратын. 1874 жылдың 28 қыркүйегінде Бехан Демократиялық конвенцияда қайта сайлануға үміткер болып ұсынылды. Бехан науқан жүргізген аймақ Аль Сибер үндістерді іздеп жүрген Кев-Крикке жақын жерде болды. Бехан 35 күнге кетіп, 1874 жылдың 11 қарашасында Прескотқа оралды, онда ол сайлауда жеңілді. 1874 жылы 14 жасар Сейди Мэнсфилд Гранит көшесіндегі бордельде, Гурли мен Аларкон көшелерінің арасында және шериф Бехан жұмыс істеген Явапай округі сотының жанында, мадам Джози Роландтың қадағалауымен жұмыс істеді. Сондай-ақ, газет 1875 жылдың 9 сәуірінде оның поштада хат күтіп тұрғанын хабарлады. 1875 жылдың 22 мамырында Беханның әйелі Виктория ажырасу туралы арыз берді. Ол ажырасу туралы өтінішіне Беханның "Прескотт қаласындағы жаман атақ пен проституция үйлеріне ашық және белгілі уақыт пен орындарда" барғанын растаудың ерекше қадамын жасады. Виктория бірнеше әйелмен қарым-қатынасын атап өтті, бірақ ажырасу ісінде "Сади немесе Сада Мэнсфилд" деп аталатын 14 жасар "проституция және жаман атақ" әйелін атап өтті. Ажырасуда Беханның зорлық-зомбылықпен қорқытып, сөзбен қорлауына да назар аударылды. Он тоғыз жасар Сейди Мэнсфилд, бұрынғы әйелі Викторияның бес жыл бұрын ажырасу кезінде есімін атаған адам, сонымен қатар Тип Топта тұратын. Оның кәсібі "Сәулетші" болды. Жозефина кейіннен отбасының оның "қимылдарынан хабардар болмағанын" жазды. Ол өзінің естеліктерінде былай деп жазды: "Кіші балаларға (жіңіш және немере інімізге) және достарымызға мен сапарға кеткенімді айтты. Миссис Хирш, Дораның қатысы болғандықтан, менің отбасым сияқты, оны құпия ұстауға асықты. Сол кезден бері сол оқиғаның естелігі мені масқаралап, өкінішпен еске алады. Кейіннен Жозефина яһуди дінін ұстанбады және оның серіктестерінің яһуди болғанына мән бермеді. Жозефина Джоннидің үйлену ұсынысын қайтадан үйден кетуге жақсы себеп деп ойлады. Ол былай деп жазды: "Сан-Францискода өмір маған қызықсыз болды. Бірнеше жыл бұрын болған жаман тәжірибемізге қарамастан, менің қанымда әлі де шытырман оқиғаға құштарлық сезімі бар еді." Бұл ақпарат оның ата-анасынан алынған болуы мүмкін. Бірақ Жозефина ата-анасы оның іс-әрекеттерін жасырғанын айтты, және олар халық санауына келгенде оны қорғап жатқан болуы мүмкін. Олар келгеннен кейін Беханның бұрынғы әйелі олардың сегіз жасар ұлы Альбертті онымен бірге тұруға жіберді. Жозефинаның өмірбаянында ол Сан-Францискодан Беханмен бірге Томбстоунға қазан айында 1880 жылы кетіп, оның өзіне үйленеді деп үміттенгенін айтады. Ол кешіксе, оны тастап кетпекші болды. Сол кезде оның ата-анасы, қарындасы Генриетта және інісі Натан Сан-Францискодағы Маркет көшесінің оңтүстігіндегі төменгі сыныптағы ауданда, олардың қызы, күйеуі, төрт баласы және бір қонақпен бірге тұрды. Оның әкесі пекарь болып жұмыс істеді. Оның "бай неміс саудагері" болғаны сияқты емес. Оның әкесі оған ақша жібергені туралы ешқандай жазбалар жоқ, бірақ зерттеушілер Жозефинаның Сан-Францискодағы отбасына 50 долларлық ақша жібергенін көрсететін жазбаларды тапты. Олардың бірі Джонни Беханмен қарым-қатынасын аяқтағаннан кейін жіберілді, бұл оның жеке әйел ретінде ақша табатынын көрсетеді. Оқиғаның бір нұсқасы бойынша, ол Беханның есту қабілеті нашар ұлы Альбертті емдеу үшін Сан-Францискоға алып кеткен. Олар қайтып келгенде, күткеннен кеш және бір күн бұрын, әкесінің ақшасына салынған үйге келді. Беханды олардың досының әйелімен бірге жатып жатқан жерінде көріп, оны үйден қуды.

Уайт Эрппен ертедегі қарым-қатынасы

Ол және Уайт Ерптің қарым-қатынасы қалай және қашан басталғаны белгісіз. Томбстондағы күннама жазушы Джордж В. Парсонс Уайт пен Жозефинаны бірге көргенін ешқашан айтпаған, ал Джон Клам өз естеліктерінде де еске алған жоқ. Томбстонда олардың арасындағы қарым-қатынас туралы заманауи жазбалар жоқ болғанымен, олар бір-бірін білгені анық, себебі Бехан мен Эрптің екеуінің де кеңселері Кристалл-Палас салонының үстінде орналасқан. Фрэнк Уотерс өзінің "Томбстондағы травестия" (кейін "Томбстондағы Ерп ағайындары" деп қайта басылған) кітабында Вержил Ерптің әйелі Эллидің "Сэдидің тартымдылығын мойндауға болмайды. Оның кішкентай, әдемі денесі және жамбасының пішіні толық, бүршіктелген юбкасын қозғайтын" деген сөздерін келтіреді. Альбукеркиде болған кезде екеуі "Fat Charlie"-ге тиесілі "The Retreat" мейрамханасында тамақтанды. Отеро хатында: "Холидей Ерптің "нағыз еврей баласына" айналып бара жатыр дегенді айтты. Ерп ашуланып кетіп қалды". Кейінірек Яффа маған Ерптің әйелі еврей екенін айтты. Ерп үйге кіргенде мезуза ілді. Холидейдің ұлттық қорлауына Ерптің ашуы оның Жозефинге деген сезімі сол кезде көпшілікке белгілі болғаннан гөрі терең болғанын көрсетеді. Хаттағы ақпарат қызықты, себебі ол 1940 жылдары жазылғанда, Уайт Ерп пен Жозефин Маркустың Томбстондағы қарым-қатынасы туралы көбінесе ешкім білмеген. Отероның мұндай жазбалар жасауы үшін, ол оқиғаға қатысы бар адамдармен жеке қарым-қатынаста болған болуы керек. Ерптің тобы Альбукеркиде тарап кетті, Холидей мен Дэн Типтон Пуэблоға жол тартты, ал топтың қалған бөлігі Ганнисонға бет бұрды.

Томбстонда қолданылатын атаулар

1881 жылғы маусым айында Сейди Жозефина Бехан есімімен анасына пошта арқылы ақша жөнелтті. Келесі айда, 1881 жылғы шілдеде Жозефина Беханның Томбстоуннан дилижанспен кетіп бара жатқаны хабарланды. Бірақ тамыз айында "Томбстоун" газетінде Сэди Мэнсфилдке поштада хат күтіп тұрғаны жазылған. Сейди енді Беханның әйелі екенін мойындамаған болып шықты.

Уайтпен неке

Жозефина "Мен Уайт Эрпке тұрмысқа шықтым" атты кітабында, ол мен Уайт 1892 жылы Лакки Болдуиннің яхтасының капитанымен жағалауда некелескенін жазды. Реймонд Нез өзінің әжесі мен атасы Калифорния жағалауында олардың үйленуін көргенін айтты. Олардың некесінің ресми тіркелген жазбасы ешқашан табылған жоқ. Жозефина Уайттың жұмыс істемеуі мен қаржылық жағдайына, тіпті оның мінезі мен тұлғасына жиі шағымданып отырды. Уайт одан тыйылып, ұзақ серуендеуге жиі шығатын.

Невададан Аляскаға Невадаға

1897 жылдың 5 тамызында Ерп пен Джози тағы да алтын іздеуге қатысып, Аризона штатының Юма қаласынан Сан-Францискоға аттанды. Олар Аляскаға алтын асығына қатысу үшін баруды жоспарлады, бірақ Уайатт Market Street көшесіндегі трамвайдан түсіп бара жатып құлап, жамбасын жарақаттағандықтан үш аптаға кешікті. Врангеллге келгенде маусым аяқталып қалғандықтан, олар Рампарт қаласында қыстауға шешім қабылдады. Рекс Бичтен айына 100 долларға үй жалдап, 1898–1899 жылдардың қысын сонда өткізді. 1899 жылдың көктемінде ол Нортон шығанағындағы Сент-Майкл қаласында шағын дүкен басқарды, ол Юкон өзені арқылы Алясканың ішкі аймақтарына барудың маңызды жолы болды. Көктемде Доусон алтын асығы аяқталып қалды деп шешіп, Номге бет бұрды. Ерп пен серіктесі Чарльз Хокси Номдегі ең ірі Декстер салонын салды. Жозефина тым бейшара ойнағандықтан, Уайатт оны тоқтатты және басқа ойын үйлерінен де солай істеуін сұрады. Ол сондай-ақ Аляскаға және кері бағыттардағы кемелерде де құмар ойнады. Құмар ойнау заңсыз болғанымен, полиция иесі Джон Консидиннен, ең ірі үш құмар ойнау орындарының иесінен, көз жұму үшін ақы алды. Консидин Ерптің табысқа жетуіне кедергі келтіруге тырысып, оның ордасына шабуыл ұйымдастырды. Ерптер 1900 жылдың сәуір айында Сан-Францискоға қысқа уақытқа оралды, бірақ SS Alliance кемесіне отыру үшін Сиэтлге қайта оралды. 1900 жылдың 14 маусымында Уайатт пен Жозефина Номға (Аляска) жол тартты. 1902 жылдың ақпан айында олар 1900 жылы күміс пен алтынның табылған және өркендеп жатқан «Күміс лагерьдерінің патшайымы» деп аталатын Тонопаға (Невада штаты) келді. Ол Тонопада Солтүстік салонын ашты және маршал Дж. Ф. Эмиттің басшылығымен АҚШ маршалының орынбасары болып қызмет етті.

Шөлдегі үй

Тонопаның алтын табысы сарқылғаннан кейін, Уайетт Өлім сарқысының сыртында және Мохаве шөлінің басқа жерлерінде кендік учаскелерге құқық алды. 1906 жылы ол Колорадо өзені жағасындағы Видал қаласының жанында алтын мен мыстың бірнеше кен орындарын ашты және 100-ден астам кендік учаскеге талап қойды. Уайетт пен Джози Ерптер Лос-Анджелесте жазды және 1885 жылдан бастап 1929 жылға дейін, көбінесе жазда, кем дегенде тоғыз шағын Лос-Анджелес үйлерін жалға алды. Уайетт алтын кендерінен шамалы табыс тапты және олар одан түскен аз кірістен, сондай-ақ Окленд пен Керн округінің мұнай кен орындарына салған инвестициялардан күнкөріс жасады. Джозидің жарты әпкесі Ребекка мен күйеуі Аарон Винердің үш қызы қыс айларында олардың шөлдегі лагеріне жиі келіп тұратын. Ерптер жиі қонаққа келіп, мерекелерді Уэлс отбасымен өткізетін, бірақ олар Жозефинаның құмар ойындарына қарсы болды. Жозефина сондай-ақ, күшті құмар ойынға берілді.

Сан-Диегода тұрғанда, Уайетт картада жеңіп алған Отто Рекс атты жылқыны жарыстырды. Жылқы көбінесе жеңіске жетіп, кейде Уайетт Джозефинаға оның ақшасына әшекей бұйымдар сатып алатын. Оның құмар ойынына деген құштарлығын қанағаттандыру үшін Жозефина әшекейлерін миллионер Лакки Болдуинге кепілге берді, бірақ Уайетт кейін әшекейлерді қайта сатып алатын. Жозефина ақырында Болдуинге барлық әшекейлерін сатты. Сан-Франциско қаласының мэрі Вашингтон Бартлетт тағайындаған комиссия бокс матчын тергеген кезде, Жозефина Ерптің "құмар ойынға берілген адам" екенін және ол әшекейлеріне жиі несие алғанын білді. "Сан-Франциско Экзаминер" газеті үш күн бойына Ерптің өмірін күлкіге айналдырып, егжей-тегжейлі сипаттаған бірнеше мақала жариялады. 1920 жылдары Уайетт Джозиге Керн округіндегі мұнай учаскесіне талап ету үшін қол қойылған заңды құжаттар мен арыз ақысын берді. Ол арыз ақысын құмар ойнап, Уайеттке келісімшарттың жағдайы туралы жалған айтты, ол кейін құнды болып шықты. Оның қаржысын басқару қабілетіне сенбеген Уайетт оның әпкесі Генриетта Ленхардтпен келісім жасады. Уайетт өзінің иелігіндегі мұнай учаскелерін Генриеттаның атына тіркеді, оның өлімінен кейін кіріс Джозиге тиетінін келісті. Генриеттаның үш баласы анасының өлімінен кейін келісімді бұзды және Жозефинаға роялти төлемеді.

Уайтпен кейінгі қарым-қатынасы

Грейс Уэлш, Уэлштің қызы Сполидора, Ерптермен көп уақыт өткізді. Ол Уайаттың өмірінің соңғы жылдарында Жозефина отбасынан күнкөріс алғанын, оны құмар ойындарында ысыраптап, көбінесе Уайатты аш қалдыратынын айтты. 1928 жылдың соңында Уайаттың денсаулығы күрт нашарлады. Грейс Джозидің шаруашылыққа бейім еместігін, сондықтан Уайатқа көбінесе үй шаруасын жасамай, тамақ пісірмейтінін есіне алды. Ол және оның қайын сіңлісі Альма, Джозидің Уайатты қалай күтіп-бағылағанына алаңдады. Ол қатты ауырғанмен де, оған тамақ дайындамады. Грейс, оның қарындастары, Альма және анасы Уайатқа тамақ әкеліп берді. Ол фильмнен авторлық гонорар алды және Стюарт Лейктің күйеуі туралы кітабынан түскен гонорардың жартысына ие болды. Уайат қайтыс болғаннан кейін Жозефина өмірінің соңғы жылдарын Лос-Анджелесте өткізді.

Өлім және жерлеу

Уайет 1929 жылы қайтыс болғанда, Джозефин Ерп оның денесін өртеп, Калифорния штатының Колма қаласындағы «Еврейлердің мәңгілік тоғасы» мемориалдық саябағындағы Маркус отбасының жер учаскесіне жасырын жерледі. Ол мүсіз қалды. Грауман театрының иесі Сид Грауман және ковбой актері, Уайет Ерптің көп жылдық досы Уильям С. Харт оның қосымша рәсімдері мен жерлеу шығындарын төледі. Ол еврей дінін белсенді түрде ұстанбаса да, оның қызметін рабби жүргізді. Оның денесі өртеліп, Уайеттің қалдықтарының жанына жерленді. 1955–1961 жылдар аралығында «Уайет Ерптің өмірі мен аңызы» телесериалында Ерп рөлін ойнаған актер Хью О’Брайан тасты қайтару үшін сыйақы жариялады. Ол көшпелі сауда орындарында сатылып жатқан жерден табылды.

Танымал мәдениетте

Кейінгі жылдары Жозефина Джонни Беханның күйеуі болғаны туралы қандай да бір айтулардың жойылғанын көру үшін тырысты, сондай-ақ Уайеттің бұрынғы, заңды емес некесі туралы, әсіресе Мэтти Блэйлокпен болған некесін жасыруға күш салды.

" Мен Уайт Ерппен тұрмысқа шықтым " кітабы

Ол екі әйелдің де есімдерін Стюарт Лейктің Уайеттің өмірбаянынан табысты жасырды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Жозефина оны сол күйінде қалдыру үшін сотқа шақыруы мүмкін. Ол сондай-ақ ақшаға мұқтаж болды және Лейк кітап жазып жатқанда, оған кітаптар жинағын сатуға тырысты, қазір ол Додж-Ситидегі Форд округі тарихи қоғамының қорларында сақтаулы. 1994 жылдан бастап сыншылар кітаптың дәлдігіне күмән келтіре бастады, нәтижесінде кітаптың көп бөлігі ойдан шығарылған деп жойылды. 1998 жылы Тони Ортеганың «Феникс Нью Таймс» газетінде жарияланған мақалалар сериясы, оның ішінде Глен Бойермен сұхбаттасу, Бойер кітаптың көп бөлігін өзі ойлап тапқанын көрсетті. 2000 жылы университет, университет және кітапқа қатысты сынға жауап беріп, оны каталогтан шығарды. Бұл кітап, шындыққа жақын деп есептелетін еңбектердің зерттеушілерді, тарихшыларды және кітапханашыларды қалай жаңылыстыруы мүмкін екенін көрсетеді. 2006 жылы «Ақпараттық ғылым және технологияның жылдық шолуында» бұл шығармашылық тәжірибе ретінде сипатталды, оны растауға немесе оған сенуге болмайды.