Кіріспе
Гиптон – Англияның Батыс Йоркшир графтығындағы шығыс Лидс қаласының шеткі ауданы, солтүстікке қарай A58 және оңтүстікке қарай A64 тас жолдары арасында орналасқан. Ол Лидс қалалық кеңесінің Гиптон және Хархиллс бөлігінде және Лидс Шығыс парламенттік округінде жатыр. Жекелеген Гиптон Вуд аймағы мен орман Оуквудта, Хархиллстің солтүстігінде орналасқан және Раундхай бөлігінің құрамына кіреді. Гиптон тұрғындары гиптондықтар деп аталады.
Этимология
Гиптон атауы көне ағылшын тілінен шыққан және алғаш рет 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында Chipetun, Cipetun және Chiperton түрінде тіркелген. Атаудың бірінші бөлігі – Гиппе есімді адамның аты, ал екінші бөлігі – "тун" сөзі ("ауыл, меншік, шаруашылық"). Осылайша, бұл атау бұрын "Гиппеге тиесілі жер" деген мағынаны білдірген. Колдкоттс атауы аймақтағы көптеген көшелердің аттарында кездеседі және бұл атаумен белгілі болған ежелгі англосаксон елді мекенінен шыққан, ол Солтүстіктің қиратылуы кезінде жойылған болуы мүмкін. Лидс тұрғындары бұл жерді әдемілеп "Сиыр еті аралы" деп атайды.
Тарих
1817 жылы салынған ауыл қазіргі Гиптоннан батысқа қарай орналасқан және онда Гиптон бұлағы, қазіргі Гледхау алқабындағы орманның ішіндегі монша үйі болған.
Гиптон ордасы
Шығыс Лидстің Бурмантофт пен Хархиллден бастап Киллингбекке, Сеакрофт, Манстон мен Кросгейтке дейінгі аймағында көмір, темір кені және отқа төзімді сазды өндіру тарихы бар, және көптеген шахталар болған. Гиптон шахтасы мен оған қызмет ететін темір жол 1891/92 жылдары ашылды. Ол Брэдфорд қаласындағы Лоу Мур көмір және темір компаниясына тиесілі болды, олар Хархиллс ауданында кең минералдық желілерге ие болды. Алғашқы желі 40 жылға жасалған, ол Поттер Ньютон және Колдкоутс жерінен көмір мен темір кенін өндіруді қамтыды. 1896 жылы желі тағы 40 жылға жаңаланды. Шахта Хархиллз және Оквуд көшелері арасындағы орманды егістік жерге қазылды. Гиптон шахтасын Хархиллз Лэйндегі көмір тиейтін платформалармен байланыстырған Лоу Мур шахта темір жолының көп бөлігін оның бастапқы ұзындығы бойынша табуға болады. Темір жолдың шығыс жағында, бұрғылау механизмімен, екі шахта және темір жол бұтақтары Торн тауы мен Торн жолының қиылысының солтүстігінде орналасқан. Шахта шамамен 1898 жылы Harehills Colliery Company компаниясымен иеленілді және 1921 жылы жабылды. Көптеген шлам үйінділері алынып тасталды. Қалған жалғыз үйінді жақында тегістеліп, жаңа тұрғын үйлер салынды.
Гиптон егістігі
Гиптон тұрғын үй кешенінің құрылысы Холбек қаласының кедей ауданының пасторы Чарльз Дженкинсонның еңбегімен байланысты. Дженкинсон өзінің паштарының нашар тұрғын жағдайларын жақсы білген және оларды жақсартуға бейілді болған. 1933 жылы Лейборист партиясы қалалық сайлауда жеңіске жеткен соң, оның бағдарламасын бақылау үшін Тұрғын үй комитеті құрылып, ол төраға болып тағайындалды. Гиптон кешеніндегі жұмыс 1934 жылдың сәуірінде басталды және 13 000-ға жуық адамға арналған 2750 үйден тұратын жұмысшы табының "бақшалы қалашығын" салуды қамтыды. Жобаға екі жыл кетті, соның ішінде ортасында трамвай жолдары және жанында шөптер бар, 150 фут және 125 фут ені бар екі жол салынды. Бұл жолдар кешенді қала орталығымен байланыстырды. Кешеннің ортасында 40 дүкеннен тұратын сауда орталығы орналасқан, ал басқа да жерлерде қосымша сауда орталықтары салынды. Шіркеулер, мектептер, ойын алаңдары, дәрігерлер, тіс дәрігерлері және басқа да қоғамдық мекемелер үшін жерлер резервтелді. Жобаның құны 12 миллион фунт стерлингті құрады. Аяқталғаннан кейін кешен бастапқы жоспарға сәйкес болмаса да, қазіргі күнге дейін негізгі сипаттарын сақтап келеді.
Қайта дамыту
2000-шы жылдары кейбір аудандардағы үйлер бұзылып, олардың орнына жеке және қоғамдық тұрғын үйлер салынды. Бұл Амбертон жолы, Амбертон террасасы және Амбертон Клоуз маңындағы аумақтың солтүстік бөлігін, сондай-ақ Брэндер жолы мен Гринвью Маунт маңындағы аумақтың оңтүстік бөлігін қамтыды. Бұзылуға тиіс болған аумақтың оңтүстік жағындағы көшелер бұзылғанға дейін тозуға ұшыраған, қараусыз қалған және өрт-өрттен зардап шеккен.
Епифания шіркеуі
Амбертон жолы мен Бич-Лейн қиылысындағы Епифания шіркеуі 1936–1938 жылдары Н. Ф. Кашемайл Дей әзірлеген жобалар бойынша салынды және I санаттағы ескерткіш болып табылады. Епифанияны Лидс қаласынан Армитаж Ходжсон салған, ал іргетасы 1937 жылғы 12 шілдеде қаланды. Шіркеу 1938 жылғы 14 мамырда Рипон епископы Джеффри Ланттың қатысуымен, Мэри, ханшайым және Харвуд графесінің куәлігінде кияланды. Шіркеудің толық атауы "Рипон епископы Берроуз еске алу шіркеуі", бірақ ол ешқашан қолданылмайды.
Қасиетті Николай шіркеуі
1938 жылы шіркеу залының құрылысы басталды, онда 10 акр жер Лидс қалалық әкімшілігінен 6766 фунт стерлинг 11 шиллинг 7 пенниге Холдрайт арқылы сатып алынды. Залда би кештері, вист ойындары, мерекелер, жиналыстар және арақ-шарап сатулар ұйымдастырылды. Бұл іс-шаралар Сент-Николас шіркеуі мен мектебіне қаржы жинау мақсатында өткізілді. Холдрайт Скиптон қаласындағы Сент-Стефан шіркеуіне көшіп кетті, ал оның орнына Герберт Бекхаус келді, ол да сол бағытты жалғастырды. Олардың күш-жігері үшінші шіркеу пастыры Фрэнк О'Дрисколлға "жасыл жарық" берілгенде жеміс берді. 74 000 фунт стерлинг тұратын шіркеу 1961 жылдың 26 шілдесінде Лидс епископы Джордж Двайермен ашылды. Шіркеу 550 орынға шақталған, ал ашылу салтанаты Папалық жоғары миссамен белгіленді. Құрылыс материалы 58 000 фунтқа, ал жиһаз 16 000 фунтқа бағаланды. Баптистерияның үстінде 21 метр биіктіктегі шақыратын мұнара орналасқан. Оның үстінде айналағы төбелерден көрінетін жарықтандырылған крест орнатылған. Шіркеу Блаженный Эдмунд Сайкс приходының құрамына кіреді.
Гиптон методистік шіркеуі
Гиптон методистік шіркеуі – тұрғын үйлердің шетінде орналасқан шағын қалалық шіркеу. Қауым мүшелері жергілікті аумақтан, соның ішінде арнайы қорғалатын тұрғын үй кешенінен жиналады. Шіркеу жабылды: соңғы құлшылық 2022 жылдың 27 наурызында өтті. Гиптон методистік шіркеуі жергілікті англикандық-методистік келісімнің бір бөлігі болды, ол Эпифания шіркеуімен бірлесіп, ораза мен Адвент айларындағы ортақ топтар мен құлшылықтарды, сондай-ақ мадақтау әндерімен құлшылықтарды өткізді, оған Сент-Николас католик шіркеуінің қауым мүшелері де қатысты.
Генри Барран орталығы
Генри Барранның қоғамдық орталығы Гиптон ауданындағы Амбертон жолында орналасқан. Алғашқы ғимарат шамамен 1920 жылы салынған және одан бері кеңістікте әртүрлі өзгерістер енгізілді, сондай-ақ қосымша құрылыстар салынды, соңғысы 1994 жылы аяқталды. Орталық көп функциялы қоғамдық мекеме ретінде пайдаланылады, онда кеңсе/әкімшілік қызметтері, шеберханалар, асхана, балабақша және жастар клубы бар. «Gipton Together» қоғамдық ұйымы да Генри Барран орталығында орналасқан, олар Гиптон және Хархиллз аудандарының жас тұрғындарына кешкі уақытта қауіпсіз орын ұсынуды және қылмыстың алдын алу мен одан ауытқу үшін өнер және спорт жобаларын қолдануды мақсат етеді.
Ескі өрт сөндіру станциясы
Гиптон-Аппроуш көшесінде орналасқан қоғамдық орталық. Орталықтың мақсаты – "жергілікті тұрғындардың араласуға, қолдау алуға және жай ғана демалып, көңіл көтеруге болатын кеңістік" болу. Бұл балалар мен жастарға, ересектерге және қарт адамдарға өздерінің әлеуетін толыққанды пайдаланып, денсаулықтарын жақсартуға және өмір сапасын арттыруға бір шатыр астында мүмкіндік береді. Бұрын Лидс-Истерн, содан кейін Гиптон өрт сөндіру станциясы болған, алғаш рет 1937 жылы ашылып, 1980 жылдары кеңейтілген және 2017 жылы қоғамдық орталық ретінде қайта ашылған. Бұрынғы өрт сөндірушілер тобы ғимарат тарихын көрсетіп тұратын шағын мұражай құрды, ол жұртшылыққа ашық. Zest, Barnardo's, Space2, Healthwatch Leeds, Slate, Gipsil, People In Action және The Old Fire Station қайырымдылық қоры сияқты сегіз қайырымдылық ұйымының орны. Қызметтер мен іс-шаралардың спектрі: кафе, балабақша, аспаздық мектеп, денсаулық және әл-ауқат, ересектерге білім беру, өнер мен қолөнер, оқуда қиындықтары бар адамдарға арналған шаралар, бағбандалық және тұрғын үймен көмектесу. Сәуірден қыркүйекке дейін айдың соңғы жексенбісінде автокөліктер жәрмеңкесі өтеді. Айдың соңғы жұма күні кино көрсетіледі. Жеке іс-шаралар үшін жалға алуға бөлмелер бар.
Ыңғайлылықтар
Елді мекендегі басты супермаркет – Оак Три Драйв көшесінің төменгі жағындағы Lidl. Колдкотс Драйв көшесінде орналасқан дүкендер қатарында кооперативтік азық-түлік дүкені, Premier дүкені, William Hill букмекерлік кеңсесі, көптеген тағам дайындайтын мейрамханалар және Гиптон жұмысшылары клубы бар. Қазіргі уақытта Foundry Avenue көшесінде Gipton Convenience Store деп аталатын шағын дүкен және Гиптон тұрғын үй кеңсесі орналасқан. Елді мекеннің солтүстік жағы Оуквуд Лейн көшесі бойындағы дүкендер қатарымен қамтамасыз етілген. Дүкендер қатарында азық-түлік дүкені, кафе, жаназа бюросы, Boots Pharmacy дәріханасы, стоматолог, кір жуу қызметі және шаштараздық салоны сияқты әртүрлі дүкендер мен қызметтер бар. Жергілікті аймаққа Монтегю Авеню және Истерли Роуд көшелерінің қиылысында орналасқан шағын Tesco Express та қызмет көрсетеді. Елді мекеннің оңтүстік жағы Йорк Роуд көшесіндегі жайлылықтармен, оның ішінде жақында ашылған Family Shopper дүкенімен қамтамасыз етілген.
Жақын жердегі қызмет түрлері
Ең жақын ірі супермаркеттер – Киллингбектегі Asda және Сеакрофттағы Tesco Extra. Оуквудтағы Tesco Superstore және Хархиллстегі Morrison's дүкені. Крос Гейтс ең жақын сауда аймағы; оның жабық сауда орталығы сонымен қатар аймаққа ең жақын теміржол станциясын қамтамасыз етеді. Ең жақын автобус станциясы – Сеакрофт автобус станциясы, ол Гиптон тұрғындарына Лидс қаласының инфрақұрылымына үнемі қолжетімділік береді. Аймақ сонымен қатар Еуропаның ең ірі қалалық саябақтарының бірі – Раундхай паркіне жақын орналасқан, ол тұрғындарға 700 акр саябақ, көлдер, орман, ресми бақтар, бірнеше кафе, екі ойын алаңы, скейт-парк және танымал Tropical World көңіл көтеру орталығына қолжетімділік ұсынады.
Мәдени сілтемелер
Гиптон Half Man Half Biscuit тобының "With Goth on Our Side" әнінде еске алынады. Бұл ән 2000 жылы шыққан "Trouble over Bridgwater" альбомында қамтылған. "Gipton: the Musical" мюзиклын Chumbawamba тобының гитарисі Бофф Уэлли жазған. Бұл қойылым 2015 жылы Лидстегі Батыс Йоркшир театрында көрсетілді. Гиптон полиция бөлімі 1992 және 1993 жылдары түсіріліп, 1994 жылы көрсетілген "The Nick" атты Channel 4 телеарнасының үш бөлімдік деректі фильмінің негізгі тақырыбы болды. Фильмде Гиптон және оның төңірегіндегі жасөспірімдер жасаған қылмыстар, қарулы шабуылдар, тәртіпсіздік, есірткі және көлік құралдарына қатысты қылмыстар суреттелген.