Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл мақала Кубадағы либерализмге шолу жасауды мақсат етеді. Ол негізінен парламентте өкілдік алғандығымен расталатын, айқын қолдауға ие либералдық партиялармен шектеледі. ⇒ таңбасы осы схемадағы басқа партияға сілтеме береді. Партиялардың өздерін либералдық партия деп атауы, осы схемаға ену үшін міндетті емес.
This article gives an overview of liberalism in Cuba. It is limited to liberal parties with substantial support, mainly proved by having had a representation in parliament. The sign ⇒ means a reference to another party in that scheme. For inclusion in this scheme it isn't necessary so that parties labeled themselves as a liberal party.
Кіріспе
Республика 1902 жылы құрылғаннан бастап 1933 жылғы Куба революциясына дейін Кубаның Либералдық партиясы көп рет президенттік лауазымды иеленді. 1959 жылғы Куба революциясы жеңіске жеткеннен бері үш либералдық партия құрылды. Олар: Либералды-Демократиялық партия (Partido Liberal Democrático, байқаушы LI), Демократиялық Ынтымақтастық партиясы (Partido Solidaridad Democrática, байқаушы LI) және заңсыз Куба Либералдық қозғалысы (Movimiento Liberal Cubano). Көшіп кеткендер арасында Кубалық Либералдық Одақ (Unión Liberal Cubana, LI мүшесі) белсенді қызмет етеді.
From the founding of the Republic in 1902 to the Cuban Revolution of 1933, the Cuban Liberal Party held the presidency on numerous occasions. Since the triumph of the Cuban Revolution of 1959, there have been three liberal parties in existence. Those parties are: the Liberal Democratic Party (Partido Liberal Democrático, observer LI), the Democratic Solidarity Party (Partido Solidaridad Democrática, observer LI) and the illegal Cuban Liberal Movement (Movimiento Liberal Cubano). In exile the Cuban Liberal Union (Unión Liberal Cubana, member LI) is active.
Куба революциялық партиясы (ҚХР)
1892: Солшыл классикалық либералдар Кубаның тәуелсіздігі мен либералды демократия үшін күресу мақсатында Куба революциялық партиясын (Partido Revolucionario Cubano) құрды. 1902: Куба революциялық партиясы таратылды.
1892: Left wing classical liberals formed the Cuban Revolutionary Party (Partido Revolucionario Cubano), to fight for Cuban independence and liberal democracy. 1902: The PRC is dissolved.
Либералды партия
1902 ж. Кубаның Либералдық партиясы бұрынғы ҚХР мүшелерінің көпшілігімен құрылды. 1925 ж. Либералдық партия сайлауда Жерардо Мачадоны кандидат етіп қойып жеңіске жетті. 1929 ж. Мачадо Конституцияны өзгертіп, екінші мерзімге сайлануға тырысып, алаяқтық жолмен сайланды. Либералдық партия «мачадистер» және Мачадоға қарсылар деп екіге бөлінді. 1933 ж. төңкеріс болды, онда Хавана университетінің физиология профессоры Рамон Грау Сан Мартин басқаратын студенттер тобы, FEU, Мачадоны құлатуға ұмтылды, кейін АҚШ Карлос Мануэль де Сеспедестің уақытша үкіметін қолдады. Фульгенсио Батиста басқаратын әскерилер тобымен бірігіп, уақытша үкімет құлатылып, Грау президент болды.
1902: The Liberal Party of Cuba was founded by many of those who had formerly been members of the PRC. 1925: The Liberal Party wins the elections with Gerardo Machado as their candidate. 1929: Machado runs for a second term by altering the Constitution, and is fraudulently elected. The Liberal Party splits between "machadistas" and those against Machado. 1933: The Revolution takes place, in which a group of students, the FEU, led by Ramón Grau San Martín, a Professor of Physiology at the University of Havana, seek to overthrow Machado, and later, the US backed provisional government of Carlos Manuel de Cespedes. Allying themselves with a group of soldiers led by Fulgencio Batista, the provisional government is overthrown and Grau is made President.
Екінші Куба революциялық партиясы (ҚХР), Куба халық партиясы (КХП) және Либералды партия
1934 жылы Батиста Грауды президенттік қызметтен шеттетуінен кейін, бұрынғы студенттер тобы, Грау және Либералдық партияның бірнеше бұрынғы мүшелері өз сенімдері үшін күресу үшін жаңа Аутентикалық Куба революциялық партиясын, немесе ҚХР (Partido Revolucionario Cubano Autentico) құрды. ҚХР Мачадоны қолдауымен беделсізденген дәстүрлі Либералдық партиямен бәсекелесуді бастады. 1940 жылы Фульгенсио Батиста Либералдық партияның қолдауымен Куба президенті болып сайланды. Жаңа Конституция сол жылдың соңында қабылданып, Карлос Маркес Стерлинг Конвенцияның төрағасы болды. 1944 жылы Рамон Грау Сан Мартин бірнеше бұрынғы Либералдық партия мүшелерінің қолдауымен Куба президенті болып сайланды, ал ҚХР өз тарихындағы алғашқы сайлауда жеңіске жетті. 1947 жылы Эдуардо Чибас Грау үкіметінің жемқорлығына наразылық білдіріп, ҚХР-дан бөлініп, Partido del Pueblo Cubano Ortodoxo (PPC), яки Куба халқының православиелік партиясын құрды. Бірнеше бұрынғы ҚХР және Либералдық партия мүшелері, соның ішінде Маркес Стерлинг оған қосылды. 1948 жылы ҚХР-дан Карлос Прио Сокаррас Куба президенті болып сайланды. 1951 жылы Эдуардо Чибас қаза тауып, өзіне-өзі қол жұмсады. Егер ол тірі қалғанда, ҚХП 1950-ші жылдардағыдай фрагменттелуі мүмкін емес еді.
1934: After Grau's removal from the presidency by Batista, a group of former students, Grau, and several former members of the Liberal Party form the new Authentic Cuban Revolutionary Party, or PRC (Partido Revolucionario Cubano Autentico) to fight for their beliefs. The PRC begins to compete with the traditional Liberal Party, which was stained by its support of Machado. 1940: Fulgencio Batista is elected President of Cuba with the support of the Liberal Party. The new Constitution is promulgated later that year, with Carlos Márquez Sterling as President of the Convention. 1944: Ramón Grau San Martín is elected President of Cuba, with the support of several former Liberal Party members, as the PRC wins its first elections. 1947: Eduardo Chibas breaks off from the PRC to protest the corruption of the Grau government and forms the Partido del Pueblo Cubano Ortodoxo (PPC) or the Party of Cuban People Orthodox. Several former PRC and Liberal Party members, including Márquez Sterling, join. 1948: Carlos Prío Socarrás of the PRC is elected President of Cuba. 1951: Eduardo Chibas dies from an accidental suicide. Had he survived, the PPC would most likely not have fragmented as it did during the 1950s.
Батистаның төңкерісі және екінші үкімет
1952 ж. Кубаның Либералдық партиясы Батистаның 1952 жылғы төңкерілін қолдап, уақытша үкіметке, содан кейін Батистаның екінші үкіметіне қосылады. Осы кезде Либералдық партия Батистаның бақылауындағы әлсіз қалдыққа айналады. 1952–1958 жж. Халықтық революциялық партия (ХРП) мен Халықтық прогрессивтік партия (ХПП) төңкерілгендер мен Кастроны қолдаушылар, Батистамен келісімге келіп, еркін және әділ жалпы сайлау өткізуді қолдаушылар деп екіге бөлінеді. 1958 ж. 1958 жылғы жалпы сайлаулар сәтсіз аяқталады, себебі Батиста сайлау қорытындысын өзгертіп, үкіметтік кандидат Андрес Риверо Агуэроның және Либералдық партия мүшесінің, «Халықтың еркіндік партиясынан» (Partido del Pueblo Libre) бақталатын Карлос Маркес Стерлингке қарсы жеңісін қамтамасыз етеді. 1959 ж. Кастро билікті басып алып, Коммунистік партиядан басқа барлық саяси партияларды тыйым салады. Дәстүрлі Либералдық партия, ХРП және ХПП заңды түрде таратылады. Либералдық партия қызметін жасырын және заңсыз жолмен жалғастырады.
1952: The Liberal Party of Cuba supports Batista's coup of 1952 and joins the provisional government, and later Batista's second government. By now the Liberal Party is a shell of its former self, controlled by Batista. 1952–1958: The PRC and PPC split between those who argue for revolution and support Castro, and those who seek compromise with Batista and support free and fair general elections. 1958: The General Elections of 1958 fail, as Batista rigs the elections to ensure the victory of the government candidate Andrés Rivero Agüero and a member of the Liberal Party, against Carlos Márquez Sterling running for the Partido del Pueblo Libre. 1959: Castro takes power and outlaws all political parties except the Communist Party. The traditional Liberal Party, PRC, and PPC legally cease to exist. The Liberal Party continues underground and extralegally.