Кіріспе

Джеймс Робертсон (28 маусым 1742 – 1 қыркүйек 1814) – американдық зерттеуші, әскери қызметкер және үнді агенті, сондай-ақ Теннесси штатының құрылуына үлес қосқан негізін қалаушылардың бірі. Зерттеуші Дэниел Бунның ертедегі серігі болған Робертсон 1770-ші жылдардың басында Ватауга қауымдастығын құруға көмектесті және 1776 жылы чероки тайпасының шабуылынан Ватауга бекінісін қорғауға атсалысты. 1779 жылы ол қазіргі Нэшвилл қаласын құруға бірлесіп бастама көтерді және Орта Теннессинің игерілуіне зор үлес қосты. Ол 1790-шы жылдардың басында Оңтүстік-Батыс аймағының милициясында бригадир генерал, ал өмірінің соңында үнді комиссары болып қызмет етті.

Ерте өмір және білім

Робертсон 1742 жылы Вирджиния штатының Брансуик округінде шотланд-ирланд және ағылшын тегінен туған Джон Рэндольф Робертсон мен Мэри (Говер) Блейкли отбасында дүниеге келді. Шамамен 1749 жылы оның әкесі отбасын Солтүстік Каролина штатының Уэйк округіне көшірді. Робертсон бауырларымен бірге отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеді, формальды білімі шектеулі болғанымен, жануарларды іздеуге, аң аулауға үйренді және орман мен су жолдарында бағыт табуды білді.

Неке және мансап

Робертсон Солтүстік Каролинаға оралып, 1767 жылы Шарлотта Ривске үйленді. Олар шаруашылықпен айналыса бастады. 1769 жылы Робертсон зерттеуші Дэниел Бунмен бірге үшінші рет Аллегей тауларынан тыс жерлерге экспедицияға қатысты. Топ Ватауга өзені аңғарындағы «Ескі далаларды» (бұрынғыда Түпкі американдықтардың ұрпақтары өңдеген жерлер) тапты, осы жерде кейіннен Теннесси штатының Элизабеттон қаласы құрылды. Робертсон жүгері егу үшін тоқтады, ал Бун Кентуккиге аттанды. Солтүстік Каролинаға қайтқаннан кейін Робертсон Регулятор қозғалысына қатысты. Олар Ватауга өзені аңғарына қоныстануға ниетті адамдардың тобын жинады, олар осы жердің Вирджиния штабының құрамында екенін (сол кездегі Батыс Вирджинияны қоса) ойлады. 1772 жылы Робертсон және Солтүстік-Шығыс Теннессиде (Ватауга, Доу, Холстон және Ноличуки өзендері бойында) қоныстанған пионерлер Сикамор Шоолста кездесіп, Ватауга қауымдастығы деп аталған тәуелсіз аймақтық үкімет құрды. Бірақ 1772 жылы жер өлшеушілер осы жерді ұзақ жылдар бойы осы аймақта тұрған чероки тайпасының иелігінде деп анықтады. Олар қоныс аударушылардан өздерінің жерін өңдеу және қоныстандыру үшін келісімшарт жасауды талап етті. Келісімшартқа қол қойылғандығы тойланып жатқанда, бір чероки жауынгерін ақ адам өлтірді. Робертсонның шебер дипломатиясы ашулы черокилермен келісімге келді, олар қажет болған жағдайда қоныс аударушыларды күшпен қууға уәде берді. 1775 жылы Ричард Хендерсон басқарып отырған Трансильвания компаниясының өкілдерімен чероки тайпасы арасында келісім кездесуі өтті. Сикамор Шоолс (немесе Ватауга) келісімі бойынша Трансильвания компаниясы черокилерден кең аумақты жерлерді сатып алды, соның ішінде қазіргі Кентукки мен Теннессинің бір бөлігін. Бұл келісім заңсыз болды, себебі жерді сатып алу және түпкі тайпалардан ресми мәмілелер жасауға құқық тек үкіметке ғана берілген. (Британдықтар, Вирджиния мен Солтүстік Каролинаның отаршылдық үкіметтері және кейіннен АҚШ үндістерден жеке жер сатып алуға тыйым салды). Келісім жасау процесінде чероки тайпасының басшысы Атакуллакулланың ұлы Драгинг Каноу, чероки жерін сатуға қарсы сөз сөйледі, осы жерді тайпа барлық мүшелерінің пайдалануы үшін ортақ иелік деп санайтын. Ол жалпы чероки тайпалық үкіметінен бөлініп, пионерлер оны Чикамауга чероки немесе Чикамауга деп атаған топ құрды, бірақ бұл адамдардың жеке тайпалық ерекшелігі болған жоқ. Хендерсонның Трансильвания компаниясы Кентуккиді сатып алғаннан кейін (басқа тайпалар, мысалы Шоуни де оны талап еткенімен), Дэниел Бун ағылшын-американдық пионерлердің көшіп кетуін жеңілдету үшін Камберленд ойысы арқылы өтетін үнді жолын кеңейтуге жалданып алынды. Бұл жол «Жайлау жолы» деп аталды. Робертсонның тобы 1776 жылдың шілдесіне дейін Ватаугада бейбіт өмір сүрді, содан кейін Чилхоуидің бас қариясы Абрахам басқарған чероки жасағы Ватауга бекінісіне (Ватауга қауымдастығы салған қорғаныс мақсатындағы ағаштан жасалған бекініс) шабуыл жасады. Джон Картер басқарған 40 адамнан тұратын жасақ, Робертсон мен Джон Севьер лейтенанттар ретінде екі аптаға жуық қоршауға төтеп берді. Сол жылы черокилер бағындырылғаннан кейін Солтүстік Каролинаның губернаторы Робертсонды чероки астанасында тұратын үнді агенті етіп тағайындады. Оның міндеті – оларды британдықтармен одақтасып, американдық төңкеріске қарсы соғыс жүргізуден алдын алу болды.

Форт-Нэшборо

1779 жылдың көктемінде, Азаттық соғысы кезінде Робертсон мен Джон Донелсон Форт Нэшбороны құрды, ол кейіннен Нэшвиллге айналды. Ол сол кезде Солтүстік Каролина штатының Вашингтон округінің құрамына кірді. Робертсон Солтүстік Каролина штатының заң шығарушы жиналысында Дэвидсон округін (қазіргі Теннесси штатындағы Форт Нэшбороның орны, оны қазіргі Солтүстік Каролина штатындағы Дэвидсон округімен шатастырмау керек) өкілдік етті және осы елді мекенді қала етіп бекітті. Ол сондай-ақ онда алғашқы мектепті, ер балаларға арналған тарихи Дәуітсон академиясын ашты. Миссисипи өзенінің батысындағы бұрынғы француз территориясының испан губернаторы Робертсонға АҚШ-тан кетіп, Уатауга және Кентуккимен бірге тәуелсіз үкімет құру шартымен Миссисипи өзенін еркін пайдалану мүмкіндігін ұсынды. Ол бұл мәселені қарастырудан бас тартты. 1790 жылы АҚШ президенті Джордж Вашингтон Робертсонды аумақтық милицияның бригадир генералы етіп тағайындады, ол 1796 жылға дейін осы қызметте болды. Робертсон Севьермен бірге Теннесси халқының құрметі мен ықыласына ие болды. Ол үндістер ісі жөніндегі комиссар болып тағайындалды және 1814 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Өлім және мұра

Робертсон Мемфис қаласының жанында қайтыс болып, сол жерге жерленді. Оның отбасы 1825 жылы оның мәйітін Нешвилл қалалық зиратына көшіріп, оның осы қаладағы еңбегін еске алу үшін қайта жерледі. Оның ұлы Феликс Робертсон (1781-1865) 1818-1819 жылдары Нэшвилл қаласының мэрі қызметін атқарды. Робертсонның шөбересі Медора Читам Сеуни: Оңтүстік университетінің қазынашысы және Теннесси штатының Белл Мид қаласын салушы Телфайр Ходжсонның кіші ұлына тұрмысқа шықты. Ол Конфедерацияның Біріккен қыздары (UDC) ұйымының құрметті президенті болды.