Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық зерттеуші және аумақтық губернаторы (1770–1838)
American explorer and territorial governor (1770–1838)
Уильям Кларк (1 тамыз 1770 – 1 қыркүйек 1838) – американдық зерттеуші, әскери қызметкер, үндістер ісі жөніндегі агент және аумақтық губернатор. Вирджинияда туған ол, мемлекет болардан бұрын Кентуккиде өсті, кейін Миссури штатына қоныстанды. Мериуэтер Льюиспен бірге Кларк 1804–1806 жылдардағы Льюис және Кларк экспедициясын Луизиананы сатып алу арқылы Тынық мұхитына жетектеп, қазіргі Батыс АҚШ-тың көп бөлігін зерттеу және картаға түсіру, сондай-ақ Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағына американдық құқықтарды бекіту үшін маңызды алғашқы қадам болды. Экспедицияға дейін ол жасақ құрамында және АҚШ армиясында қызмет етті. Экспедициядан кейін ол Миссури аумағының губернаторы болып тағайындалды. 1822 жылдан 1838 жылы қайтыс болғанға дейін ол Үндістер ісі жөніндегі басқарушы болып қызмет етті.
William Clark (August 1, 1770 – September 1, 1838) was an American explorer, soldier, Indian agent, and territorial governor. A native of Virginia, he grew up in pre statehood Kentucky before later settling in what became the state of Missouri. Along with Meriwether Lewis, Clark led the Lewis and Clark Expedition of 1804–1806 across the Louisiana Purchase to the Pacific Ocean, the first major effort to explore and map much of what is now the Western United States and to assert American claims to the Pacific Northwest. Before the expedition, he served in a militia and the United States Army. Afterward, he served in a militia and as governor of the Missouri Territory. From 1822 until his death in 1838, he served as Superintendent of Indian Affairs.
Ерте өмір
Уильям Кларк 1770 жылдың 1 тамызында Вирджиния штатының Каролина округінде дүниеге келді. Ол Джон мен Энн Роджерс Кларктің он баласының тоғызыншысы еді. Оның ата-анасы Король және Королева округінің түпкілікті тұрғындары болып, ағылшын және, мүмкін, шотланд тегінен тараған. Кларктар Вирджинияда плантация шаруашылығымен айналысты, бірнеше шағын мүлікке ие болды және бірнеше африкалық-американдық құлдарды меншіктендіргендерін мәлімдеді. Олар Англикан шіркеуінің мүшелері еді. Кларк ресми білім алмады; көптеген замандастары сияқты, ол үйде тәрбиеленді. Кейінірек ол өзінің күрделі грамматикасы мен дұрыс емес жазылуына алаңдады – Льюис және Кларк экспедициясының күнделіктерінде «Сиу» сөзін 27 түрліше жазған – және жариялау алдында күнделіктерін түзетуге тырысты. Кларк жас кезінде американдық ағылшын тілінің жазылуында белгілі бір стандарт болған жоқ, бірақ оның сөздік қоры оның көп оқығанын көрсетеді. Кларктың бес үлкен ағасы Американдық революциялық соғыс кезінде (1775–1783) Вирджиния әскерлерінде шайқасты, бірақ Уильям тым жас болды.
William Clark was born in Caroline County, Virginia, on August 1, 1770, the ninth of ten children of John and Ann Rogers Clark. His parents were natives of King and Queen County, and were of English and possibly Scots ancestry. The Clarks were planters in Virginia, owned several modest estates, and claimed ownership of several enslaved African Americans. They were members of the Anglican Church. Clark did not have any formal education; like many of his contemporaries, he was tutored at home. In later years, he was self conscious about his convoluted grammar and inconsistent spelling—he spelled "Sioux" 27 different ways in his journals of the Lewis and Clark Expedition—and sought to have his journals corrected before publication. The spelling of American English was not standardized in Clark's youth, but his vocabulary suggests he was well read. Clark's five older brothers fought in Virginia units during the American Revolutionary War (1775–1783), but William was too young.
Әскери мансап басталады
Кентукки тұрғындары Огайо өзенінің солтүстігіндегі аумақтарын сақтауға тырысқан американдық үндістерге қарсы Солтүстік-Батыс үнді соғысында күресті. 1789 жылы 19 жасар Уильям Кларк майор Джон Хардиннің ерікті жасағына қосылды. Кларк экспедицияның егжей-тегжейлі күнделігін жүргізіп, осыны өмір бойына сақтап қалды. Хардин Кентуккидегі Уабаш өзені бойындағы елді мекендерге шабуыл жасаған Уиа тайпасына қарсы ілгеріледі. Абайсыздықтан, тәртіпсіз Кентукки ополченешілері бейбіт Шоун тайпасының еңбек етіп отырған орнына шабуыл жасап, барлығы сегіз ер адам, әйел және баланы өлтірді. 1790 жылы Кларкты Солтүстік-Батыс территориясының губернаторы, генерал Артур Сент-Клэр Индиана штатының Кларксвилл ополченнясында капитан етіп тағайындады. Бір ескі дерек көзінде айтылғандай, ол АҚШ соғыстан аулақ ұстауды үміттенген Крик және Чероки тайпаларына миссиямен жіберілген. Оның міндеттері нақты емес. Ол сол кезде Нью-Орлеанға барған болуы мүмкін. Оның саяхаттары сол жылы генерал Жосия Хармардың Солтүстік-Батыс территориясына жасаған сәтсіз жорығына қатысуына кедергі келтірді. 1791 жылы Кларк генералдар Чарльз Скотт және Джеймс Уилкинсонның экспедицияларында енсін және әрекет ететін лейтенант ретінде қызмет етті. Ол Америка Құрама Штаттарының легионына қатысып, 1792 жылдың 6 наурызында Энтони Уэйннің қол астында лейтенант болып тағайындалды. 1792 жылдың 4 қыркүйегінде ол 4-ші қосалқы легионға бекітілді. Ол Солтүстік-Батыс үнді соғысы кезінде үндістермен бірнеше шайқастарға қатысты. Кларк капитандыққа көтерілуден бас тартқанмен, Джефферсон Сенаттан оны тағайындауды сұрағанда, Льюис талап еткенімен, ол тең билік жүргізіп, миссияны жалғастырды. Кларк негізінен карталар салуға, экспедицияның жабдықтарын басқаруға және аң аулау экспедицияларын ұйымдастыруға көңіл бөлді.
Kentuckians fought the Northwest Indian War against American Indians, who were trying to preserve their territory north of the Ohio River. In 1789, 19 year old William Clark joined a volunteer militia force under Major John Hardin. Clark kept a detailed journal of the expedition, beginning a lifelong practice. Hardin was advancing against the Wea Indians, who had been raiding settlements in Kentucky, on the Wabash River. In error, the undisciplined Kentucky militia attacked a peaceful Shawnee hunting camp, where they killed a total of eight men, women, and children. In 1790, Clark was commissioned by General Arthur St. Clair, governor of the Northwest Territory, as a captain in the Clarksville, Indiana militia. One older source says he was sent on a mission to the Creek and Cherokee, whom the US hoped to keep out of the war, in the Southeast. His responsibilities are unclear. He may have visited New Orleans at that time. His travels prevented him from participating in General Josiah Harmar's disastrous campaign into the Northwest Territory that year. In 1791, Clark served as an ensign and acting lieutenant with expeditions under generals Charles Scott and James Wilkinson. He enlisted in the Legion of the United States and was commissioned as a lieutenant on March 6, 1792, under Anthony Wayne. On September 4, 1792, he was assigned to the 4th Sub Legion. He was involved in several skirmishes with Indians during the continuing Northwest Indian War. Although Clark was refused a promotion to the rank of captain when Jefferson asked the Senate to appoint him, at Lewis' insistence, he exercised equal authority, and continued the mission. Clark concentrated chiefly on the drawing of maps, the management of the expedition's supplies, and leading hunting expeditions for game.
Жергілікті халықтар мен соғыс
1807 жылы президент Джефферсон Кларкты Луизиана территориясындағы милицияның бригадир-генералы және үндістер ісі жөніндегі АҚШ өкілі етіп тағайындады. Сол кезде сауда маңызды мақсат болып табылды және АҚШ фабрика жүйесін құрды. Үкімет және оның өкілдері саудагерлерге үнділердің жерінде сауда орындарын ашуға рұқсат берді. Үндістермен қарым-қатынас соғыс министрлігіне бағынсты болды. Тынық мұхиты экспедициясындағы еңбегі үшін Льюис пен Кларкқа мемлекеттік лауазымдар берілді. Джефферсон Мэриуэтер Льюисті Жоғарғы Луизиананың аумақтық губернаторы, милицияның бас қолбасшысы және үндістер ісінің бастығы етіп тағайындады. Кларк үндістер ісіне жауапты болғанымен, Луизиана территориясының губернаторының бақылауында болды. Губернатор аймақтағы барлық шешімдерді бекітетін болды. Кларк негізгі міндеттерді үндістермен байланыста атқарғанымен, "аумақтық губернатор үндістер ісінің іссапарлық бақылаушысы атағын да ұстады. Кларктың құрлықты кесіп өту экспедициясынан алған тәжірибесі оған үндістермен дипломатиялық қарым-қатынас жасауға лайықты кандидат болуға мүмкіндік берді. Джефферсон Кларкқа осы міндеттерді осы себептерге байланысты тапсырды, бірақ Кларктың лауазымы Мэдисон президенттігі кезінде ғана ресми мәртебе алды. Президент Джеймс Мэдисон Кларкты Миссуридің аумақтық губернаторы және сол аймақтағы үндістер ісінің іссапарлық бақылаушысы етіп тағайындады, бұл 1808 және 1813 жылдары жазда болды. Бұрынғы кезеңде Кларк лауазымды иеленгенімен, осы қызметті атқарды. Льюис губернатор болып қызмет еткен жылдары Кларк үнемі онымен бірге шешімдерді қабылдады. Кларкпен тұрақты түрде кеңесілді. Луизиана мен Миссуриде Кларк АҚШ үкіметі үшін үндістермен дипломатиялық қарым-қатынас бойынша ең ұзақ қызмет еткен адам болды. Үндістермен дипломатиялық қарым-қатынас Кларктың көп уақытын алды. Міндеттерін ада орындайтын әскер мен бюрократ үндістердің жерлерін беруін, дәстүрлі өмір салтын тастауын және АҚШ үкіметінің талаптарына бағынуын күтетін экспансионистік ұлттық бағдарламаға берілді. Бірақ ол салдарынан хабардар болды және өте қауіпті жағдайдағы кедей үнділердің тағдырына шынайы алаңдады, сондықтан шекарадағы қоныс салушылар оны "үндістерді жақсы көретін" деп атады. Кларктың экспедициялары мен шекарадағы қоныстары оған үндістерге қатысты ерекше көзқарас пен сезімдерді сыйлады. Ол қажет болғанда өзін қатаң ұстай білгенін сезінді, бірақ сонымен бірге оларды құқықтарына лайық адамдар ретінде жақсы көретін. Кейде ол тым мейірімді болғаны туралы айтылды. Кларк өзінің лауазымын АҚШ үкіметі үшін ғана емес, сонымен қатар үндістер үшін де өте маңызды деп санады. Кларк үндістердің ұлттық сезімін, тарихын, тілін, мәдениетін және аумағын мойындады және түрлі халықтармен келісімдер жасасты. Ол үндістерді қорғауға және олардың мәдениетін сақтауға тырысты, оларды ақ қоғамның ықпалынан шеттету арқылы, өмірді сақтап қалатын егулер жасап, олардың суреттерін салу арқылы және үнді мұралық бұйымдарының мұражайын құру арқылы. Сонымен қатар, ол үндістерді ата-бабаларының жерінен алып тастады; жергілікті өмір салтын, діни сенімдерін және мәдени тәжірибесін өзгерту үшін федералды "әлеуметтендіру" және "білім беру" бағдарламаларын қолдады; және көбінесе американдық азаматтардың мүдделерін үнділердің қажеттіліктері мен тілектерінен жоғары қойды. 1812 жылғы соғыс кезінде Кларк бірнеше науқанға басшылық етті, олардың ішінде 1814 жылы Миссисипи өзені бойындағы Прайри-ду-Шиен аймағына дейін. Ол қазіргі Висконсин штатының алғашқы бекінісі - Шелби фортын құрды. Бірақ көп ұзамай бұл бекініс британдықтар тарапынан басылып алынды. 1813 жылы Миссури территориясы құрылғанда Кларк президент Мэдисон тарапынан губернатор болып тағайындалды. Кларк губернаторлық лауазымға жолы ұзақ және күрделі болды. Джефферсон Льюисті тағайындағаннан кейін Кларк оны қолдады және кейде Льюистің өміріндегі қиындықтарға байланысты, қарыз, жалғыздық немесе ішімдікке байланысты, ресми лауазымға ие болмай-ақ, губернатор рөлін атқарды. 1809 жылы Льюис қайтыс болғаннан кейін Кларк түрлі себептермен лауазымды қабылдаудан бас тартты. Кларк губернатор болып тағайындалған кезде өзінің қабілеттерін бағалап, оларды қабылдады. Ол лауазымға келген кезде Америка Ұлыбританиямен 1812 жылғы соғысқа қатысып жатты. Кларк британдықтардың үндістерге тигізетін ықпалынан қорқып отырды. Британдық тактикада АҚШ-қа қарсы күресте үндістерді одақтас ретінде пайдалану кіретін. Британдықтар жеңіске жеткен жағдайда үндістер қазіргі жерлерін сақтап қалуға немесе бұрын АҚШ үкіметінен тартып алынған жерлерін қайтаруға мүмкіндік алатын еді. Кларк келесі жеті жыл бойы лауазымда болды, 1820 жылы Миссури штат болғаннан кейін өткен алғашқы сайлауда оны қызметтен шеттетуге дауыс берді. Ол Александр Макнейрден жеңіліске ұшырады. 1822 жылы Кларк президент Джеймс Монро тарапынан үндістер ісі жөніндегі бақылаушы болып тағайындалды, бұл Конгресс фабрика жүйесі жойылғаннан кейін жаңадан құрылған лауазым болды. Үндістер ісі жөніндегі бақылаушы ретінде Кларк Миссисипиден батысқа қарай үндістердің мәселелері бойынша ең маңызды адам болды. Сент-Луис қаласындағы бақылаушы ретінде Кларк қосымша міндеттерді де атқарды: ол саудагерлер мен саяхатшыларға лицензия берді және жол жинақтады, ақ және үнділерге келтірілген жарақаттар мен әділетсіздіктер үшін төлемдер жасады, заң бұзушыларды қамау үшін әскери күш қолданды, тайпалар арасындағы қақтығыстарды болдырмады немесе тоқтатты, үнді жерінен рұқсатсыз адамдарды шығарды немесе олардың мүлкін тәркіледі, шекараларды белгіледі, белгіледі және зерттеді, жылдық төлемдерді таратты және келісім шарттары орындалғанына көз жеткізді, келісім кеңестерін өткізді. Үндістер ісі жөніндегі төрт бақылаушының ішінде, қалғандары Мичиган, Флорида және Арканзас территорияларының губернаторлары болды, Кларк ең ірі бақылаушылыққа ие болды. Кларк Джефферсон идеологиясына сенеді, онда үндістердің ең жақсы жолы ассимиляция болар еді. Алайда, соңында үндістерді олардың туған жерлерінен көшіру үкіметтің басты мақсатына айналды, тіпті ассимиляцияланған Бес мәдениетті тайпалар да күшпен (әскери шаралармен қорқыту арқылы) көшірілді. Кларктың үндістер ісі жөніндегі үкіметтік лауазымы оны көптеген көшірулердің алдына шығарды. Ол жағдайын түсінгендей, осы жер аударылған тайпаларға деген көңіл білдірді және олардың мүдделерін қорғады, бірақ бәрібір үндістерді көшіру саясатына келісіп, оны іске асырды, американдық үндістер мен АҚШ арасындағы ратификацияланған барлық келісімдердің үштен бірін (бір ондық бөлігін) келісті. Мансабының барысында миллиондаған акр үнділерден АҚШ-қа Кларктың қолы арқылы өтті.
In 1807, President Jefferson appointed Clark as the brigadier general of the militia in the Louisiana Territory, and the US agent for Indian affairs. At the time, trade was a major goal and the US established the factory system. The government and its appointees licensed traders to set up trading posts in Native American territory. Native American relations were handled in what became the War Department. As a reward for their contributions during their expedition to the Pacific Lewis and Clark were given government positions. Jefferson appointed Meriwether Lewis territorial governor of Upper Louisiana, commander in chief of the militia, and superintendent of Indian Affairs. Although he was in charge of Indian affairs, Clark was under the supervision of the Governor of the Louisiana Territory. The governor had final say of all decisions made in the territory. Although Clark had primary duties in dealing with the Native Americans, "the territorial governor held the title of ex officio superintendent of Indian affairs. Clark's experiences during his cross continent expedition gave him the tools to be the ideal candidate for a diplomat to the Native Americans. That was Jefferson's motives behind giving Clark these duties, although it would not be until Madison's presidency that Clark's title became official. President James Madison appointed Clark as Missouri territorial governor and thus ex officio superintendent of Indian affairs in that region, during the summers of 1808 and 1813. In the earlier period, Clark performed the same duties that he would have if he held the title. During the years while Clark held position under Governor Lewis, he was continuously involved in decision making with him. Clark was consulted on affairs on a regular basis. In Louisiana and Missouri, Clark served the United States government for the longest term in history as diplomat to the Native American peoples. Indian diplomacy occupied much of Clark's time; the dutiful soldier and bureaucrat never wavered in his commitment to an expansionist national agenda that expected Indians to surrender their lands, abandon their traditional ways, and acquiesce to the dictates of the U. S. government. But he was aware of the consequences and he demonstrated genuine concern for the plight of destitute native people increasingly threatened with extinction, so much so that Indian hating frontier settlers called him an "Indian lover". Clark's expeditions and frontier settlement gave him unique views and feelings toward Native Americans. He felt as though he held a firm hand when he had to, but at the same time he had passion towards them as people still deserving of rights. At times he was said to be too compassionate. Clark took his position as one of extreme importance to not only the government of the United States, but to the Native American people as well. Clark recognized Indians' nationalism, their history, language, culture, and territory and negotiated treaties between the various nations and his. He tried to protect Indians and preserve their culture by removing them from the influences of white society, providing life saving inoculations, having their portraits painted, and assembling a museum of Indian artifacts. At the same time, he removed Indians from their ancestral lands; encouraged federal "civilization" and "education" programs to change native lifestyles, religious beliefs, and cultural practices; and usually promoted the interests of American citizens over Indian needs and desires. During the War of 1812, Clark led several campaigns, among them in 1814, one along the Mississippi River, up to the Prairie du Chien area. He established the short lived Fort Shelby, the first post in what is now Wisconsin. Soon, the post was captured by the British. When the Missouri Territory was formed in 1813, Clark was appointed as the governor by President Madison. Clark's road to a gubernatorial appointment was long and complex. Upon Lewis' appointment by Jefferson, Clark backed him and at times filled the role of governor without holding official position, due to Lewis' complications in life, whether it was debt, loneliness, or drinking. Upon the death of Lewis in 1809, Clark declined to take office for varying reasons. By the time he was appointed governor, Clark appreciated his own capabilities and embraced them rather than turning them away. When he took office, America was involved in the War of 1812 with the British. Clark feared the influence the British would have on the Native Americans. British tactics would include the use of Indians as allies in the fighting against the United States. In return for British victory, Indians would either be able to continue to occupy their current land or receive lands back that were taken from them previously by the United States Government. Clark held office for the next seven years until he was voted out of office in 1820, in the first election after Missouri became a state. He was defeated by Alexander McNair. In 1822, Clark was appointed Superintendent of Indian Affairs by President James Monroe, a new position created by Congress after the factory system was abolished. As the Superintendent of Indian Affairs, Clark was the most important man on Native American matters west of the Mississippi. As superintendent at St. Louis, Clark took on some additional duties: he issued licenses and granted passports to traders and travelers; provided payments for injuries and injustices to both whites and Indians; invoked military force to arrest lawbreakers; prevented or terminated hostilities between tribes; removed unauthorized persons from Indian country or confiscated their property; established, marked, and surveyed boundaries; distributed annuities and made sure that treaty provisions were delivered; and conducted treaty councils. Of the four superintendents of Indian affairs, the others were the governors of Michigan, Florida, and Arkansas territories; Clark had by far the largest superintendency. Clark believed in the Jeffersonian ideology in which assimilation would be the best course of action for Native Americans. However, in the end, relocation of the Indians from their native lands became the government's primary goal, and even the assimilated Five Civilized Tribes were moved by force (threat of military action). Clark's government position on Native American affairs kept him at the forefront of countless relocations. He expressed sympathy for those uprooted tribes and promoted their interests as he understood them, nevertheless, he agreed with and implemented the policy of Indian removal, negotiating 37, or one tenth, of all ratified treaties between American Indians and the United States. Over the course of his career, millions of acres passed from Indian to U. S. ownership through Clark's hand.
Неке және отбасы
Кларк өзінің ел аралап экспедициясынан оралғаннан кейін, 1808 жылдың 5 қаңтарында Вирджиния штатының Финкастл қаласында Джулия Хэнкокқа үйленді. Олардың бес баласы болды: Мериуэтер Льюис Кларк, аға (1809–1881), досы және экспедиция серіктесінің құрметіне аталған; Уильям Престон Кларк (1811–1840); Мэри Маргарет Кларк (1814–1821); Джордж Роджерс Хэнкок Кларк (1816–1858), Кларктың үлкен ағасының есімімен аталған; және Джон Джулиус Кларк (1818–1831), ағасы Джонатан мен Кларктың әйелінің құрметіне аталған. Кларк сонымен қатар Сакагавея мен Туссен Шарбононың ұлы Жан Батист Шарбононың қамқоршысы болды. Кларк әдетте қатыгездікпен құлдар ұстады. Ол Йорктің Луисвиллде отбасымен бірге тұру туралы өтініштерін қайта-қайта қабылдамады. Кларк құл еткен адамдарды үнемі қамшымен соғып, ағасына жазған хаттарында осыдан мақтанды. Ол Йоркті азат етті, бірақ өмірінің соңына дейін құлдарға ие болды және өсиетімен кейбір құлдарды балаларына қалдырды.
After returning from his cross country expedition, Clark married Julia Hancock on January 5, 1808, at Fincastle, Virginia. They had five children: Meriwether Lewis Clark, Sr. (1809–1881), named after his friend and expedition partner; William Preston Clark (1811–1840); Mary Margaret Clark (1814–1821); George Rogers Hancock Clark (1816–1858), named after Clark's older brother; and John Julius Clark (1818–1831), named after his oldest brother Jonathan and Clark's wife. Clark also served as a guardian to Jean Baptiste Charbonneau, the son of Sacagawea and Toussaint Charbonneau. Clark was a habitually cruel enslaver. He repeatedly refused requests from York to live in Louisville with his family. Clark regularly whipped the people he enslaved, bragging about it in letters to his brother. He freed York but also owned slaves until his death, leaving some enslaved persons to his children in his will.
Кейінгі өмір және өлім
Уильям Кларк 1838 жылы 1 қыркүйекте 68 жасында Сент-Луис қаласында қайтыс болды. Кларк 1838 жылы өзінің немере інісі Джон О'Фаллонның жеріне жерленген. Бұл аудан қазір О'Фаллон паркі деп аталады. Қоштасу процессиясы бір шақырымнан астам созылды, және әскери салютпен зеңбіректер оқ атты. Сент-Луис қаласының барлық халқы оның қазасына күйінді. Кларк пен оның отбасының алтауы кейіннен 1860 жылдың 23 қазанында Беллефонтейн зиратына жерленді. Олардың қабірлерін көрсететін ескерткіш – 11 метрлік сұр граниттен жасалған обелиск, Луизиананы сатып алудың жүз жылдығына арналған 1904 жылы ашылды. Кларктың ұлы Джефферсон Керни Кларк ескерткішті жобалап, оған 25 000 доллар төледі (2005 жылғы деректер бойынша 425 000 доллар). Джефферсон Кларктың әйелі 1900 жылы Джефферсон қайтыс болғаннан кейін ескерткіштің құрылысын аяқтауға тура келді. Көп жылдар өткен соң, ескерткіш қалпына келтіріліп, 2004 жылдың 21 мамырында Миссури штатының Сент-Чарльз қаласынан "Корпус Открытий" экспедициясының атқарылғанына екі жүз жыл толуына орай қайта ашылды. Салтанатта Шошоне, Осаге және Мандан тайпаларының өкілдері сөз сөйлеп, Кларктың өмірінің соңғы жылдарында осы үнді халықтарына көрсеткен қызметін атап өтті.
William Clark died in St. Louis on September 1, 1838, at age 68. Clark was originally buried at his nephew John O'Fallon's property, in 1838. That area is now known as O'Fallon Park. The funeral procession stretched for more than a mile and cannons fired a military salute. The entire city of St. Louis mourned his passing. Clark and six of his family members were later buried at Bellefontaine Cemetery on October 23, 1860. The monument that marks their graves, a 35 feet (11 m) gray granite obelisk, was dedicated in 1904 on the centennial anniversary of the Louisiana Purchase. Clark's son, Jefferson Kearney Clark, designed the monument and paid $25,000 for it ($425,000 in 2005 figures). Jefferson Clark's wife had to complete the building of the monument after Jefferson died in 1900. Many years later, the monument was restored and rededicated on May 21, 2004, to mark the bicentennial of the Corps of Discovery's departure from St. Charles, Missouri. Members of the Shoshone, Osage, and Mandan tribes spoke at the ceremony, marking Clark's service to these Indian nations during the final years of his life.
Мұра мен құрмет
1814 жылы Кларк Америкалық Антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды. 2001 жылы президент Билл Клинтон Кларкты қайтыс болғаннан кейін АҚШ армиясында капитан шеніне көтерді. Кларктың ұрпақтары осы оқиғаны атап өтуге қатысты. 2004 жылғы обелискіні қайта бағыштау: Оның отбасы қабір орнын күтіп ұстау үшін қаражат құрғанмен, 20 ғасырдың соңына қарай қабір орны күйреп кеткен. Оның ұрпақтары обелискіні жаңарту үшін 100 000 доллар жинады. Олар 2004 жылдың 21 мамырында Льюис және Кларк экспедициясының басталуының 200 жылдығына арналған салтанатты шарамен қайта бағыштауды тойлады. Салтанатқа Кларктың ұрпақтары, дәуірлік киім киген қайта жандандырушылар, сондай-ақ Осадж тайпасының және Шошон тайпасының Лемхи тобының басшылары қатысты. Батыс Америкадағы Clarkia туысы (күнжарықтар отбасы Onagraceae-ге жатады), сондай-ақ, шабақ балық (Oncorhynchus clarki) және Кларк жаңғақжемісі (Nucifraga columbiana) – үлкен сайрақ құс, оның атымен аталады. Бұлардың барлығы Кларк экспедиция кезінде анықтаған түрлер еді. Кларк үйрек (Aechmophorus clarkii) Уильям Кларктың есімімен аталмаған, ал бірінші үлгісін жинаған Дж. Х. Кларктың есімімен аталған. 1954 жылдың 24 шілдесінде экспедицияның 150 жылдығына орай Мериуэтер Льюис пен Уильям Кларк 3 центтік маркамен құрметтелді. Льюис пен Кларк екеуі де Льюис және Кларк жүз жылдық көрмесі үшін соғылған алтын Льюис және Кларк экспозициялық долларында бейнеленген. АҚШ-тың алғашқы ескерткіш монеталарының бірі ретінде олар 1904 және 1905 жылдары шығарылған және салыстырмалы түрде аз санда сақталған. Льюис пен Кларк экспедициясының 200 жылдығы 2004 жылдың 14 мамырында тойланды, онда екеуі төбедегі көріністе бейнеленген. Екі серік 37 центтік маркада Мериуэтер Льюис пен Уильям Кларктың портреттерін көрсетті. Корпус Открытий жүрген жол бойындағы он бір қалада шығарылған 32 беттік арнайы буклет басылыммен бірге келді. Кларк Сент-Луис Даңқ залына енді. Оның құрметіне алты штатта округтер аталды: Арканзас, Айдахо, Кентукки, Миссури, Монтана және Вашингтон. Вашингтон штатының Кларкстон қаласы оның есімімен аталған. Кентукки штатының батысындағы Кларкс өзені, Монтана мен Айдаходағы Кларкс шатқалы және Монтана мен Вайомингтегі Кларкс Форк Йеллоустоун өзені оның есімімен аталған. Екі АҚШ Әскери-теңіз кемесі Кларктың құрметіне аталды; Polaris ядролық суасты қайығы USS Lewis and Clark және USNS Lewis and Clark жабдықтау кемесі Кларк пен Льюис есімдерімен аталды. Кларк көпірі, Миссисипи өзені арқылы Миссури штатының Вест-Алтон мен Иллинойс штатының Алтон қалаларын байланыстыратын кабельді көпір, оның есімімен аталған. Иллинойс штатының Metro East аймағындағы Льюис және Кларк қоғамдық колледжі зерттеушілердің есімімен аталды. Портлендтегі Льюис және Кларк құқық мектебі Льюис пен Кларктың есімімен аталған. Айдахо штатының Льюистон қаласындағы Льюис Кларк мемлекеттік колледжі екі зерттеушінің есімімен аталған. Солтүстік Дакота штатының Мандан қаласындағы Льюис және Кларк бастауыш мектебі екі зерттеушінің есімімен аталған. Портлендтегі Льюис және Кларк колледжі екі зерттеушінің есімімен аталған. Солтүстік Дакота штатының Фарго қаласындағы Льюис және Кларк бастауыш мектебі екі зерттеушінің есімімен аталған. 1965 жылы Кларк Ұлттық Каубойлар және Батыс мұрасы мұражайының Ұлы батыстықтар залына енгізілді.
Clark was elected a member of the American Antiquarian Society in 1814. In 2001, President Bill Clinton promoted Clark to the rank of captain in the US Army posthumously. Descendants of Clark were there to mark the occasion. 2004 rededication of the obelisk: Although his family had established endowments to maintain his grave site, by the late 20th century, the grave site had fallen into disrepair. His descendants raised $100,000 to rehabilitate the obelisk. They celebrated the rededication with a ceremony May 21, 2004, on the bicentennial of the start of the Lewis and Clark Expedition. The ceremony was attended by a large gathering of Clark's descendants, reenactors in period dress, and leaders from the Osage Nation and the Lemhi band of the Shoshone. The western American plant genus Clarkia (in the evening primrose family Onagraceae), is named after him, as are the cutthroat trout (Oncorhynchus clarki ), and Clark's nutcracker (Nucifraga columbiana), a large passerine bird, in the family Corvidae. All were species which Clark identified during the expedition. Clark's grebe (Aechmophorus clarkii ) was not named for William Clark, but for J. H. Clark who collected the first specimen. Meriwether Lewis and William Clark were honored with a 3 cent stamp July 24, 1954, on the 150th anniversary of their expedition. Both Lewis and Clark appear on the gold Lewis and Clark Exposition dollars minted for the Lewis and Clark Centennial Exposition. Among the early United States commemorative coins, they were produced in both 1904 and 1905 and survive in relatively small numbers. The Lewis and Clark expedition was celebrated on May 14, 2004, the 200th anniversary of its outset, depicting the two on a hilltop outlook. Two companion 37 cent stamps showed portraits of Meriwether Lewis and William Clark. A special 32 page booklet accompanied the issue in eleven cities along the route taken by the Corps of Discovery. Clark is included on the St. Louis Walk of Fame. Counties are named in his honor in six states: Arkansas, Idaho, Kentucky, Missouri, Montana, and Washington. The city of Clarkston, Washington is named for him. The Clarks River in western Kentucky is named for him, as is the Clark Fork in Montana and Idaho, and the Clarks Fork Yellowstone River in Montana and Wyoming. Two U. S. Navy Vessels have been named in honor of Clark; the Polaris nuclear submarine USS Lewis and Clark and the supply ship USNS Lewis and Clark were named for him and Lewis. The Clark Bridge, a cable stayed bridge across the Mississippi River between West Alton, Missouri and Alton, Illinois, was named after him. Lewis and Clark Community College, in the Metro East region of Illinois, was named for the explorers. Lewis and Clark Law School in Portland, Oregon, was named after Lewis and Clark. Lewis Clark State College in Lewiston, Idaho, is named for the two explorers. Lewis and Clark Elementary School in Mandan, North Dakota, is named for the two explorers. Lewis and Clark College in Portland, Oregon is named for the two explorers. Lewis & Clark Elementary School in Fargo, North Dakota is named for the two explorers. In 1965, Clark was inducted into the Hall of Great Westerners of the National Cowboy & Western Heritage Museum.
Жалпы сілтемелер
Бакли, Джей Х. Уильям Кларк: Үнді дипломаты. Норман: Оклахома университетінің баспасы, 2008. Фоули, Уильям Э. Дала саяхаты: Уильям Кларктың өмірі. Колумбия: Миссури университетінің баспасы, 2004. Джонс, Лэндон И. Уильям Кларк және Батыстың қалыптасуы, Нью-Йорк: Хилл және Ванг, 2004.
Buckley, Jay H. William Clark: Indian Diplomat. Norman: University of Oklahoma Press, 2008. Foley, William E. Wilderness Journey: The Life of William Clark. Columbia: University of Missouri Press, 2004. Jones, Landon Y. William Clark and the Shaping of the West, New York: Hill and Wang, 2004. .