Кіріспе

Уилла Кэзердің 1923 жылғы романы – американдық жазушы Уилла Кэзердің 1923 жылғы романы. Онда Мариан Форрестер мен оның күйеуі, капитан Дэниел Форрестердің тағдыры баяндалады. Олар Трансконтинентальдық теміржолдың жанындағы Батыс қаласы Суит-Уотерде тұрады. Роман барысында, бай және әлеуметтік өміріне белсенді қатысатын Марианға түрлі талапкерлер қызығушылық танытады, ал оның әлеуметтік беделінің төмендеуі Америка шекарасының аяқталуын көрсетеді. Бұл туынды Ф. Скотт Фицджеральдтың 1925 жылғы «Ұлы Гэтсби» романына елеулі әсер еткен.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Нил Герберт, Sweet Water қаласында өскен жас жігіт, өзі терең сезімдермен байланысты болған Мариан Форрестердің және Батыстың асыл пионерлер дәуірінен капиталистік пайдалану дәуіріне дейін ақырындап құлдырауын көрді.

Негізгі кейіпкерлер

Нил Герберт – жас бала кезінде миссис Форрестермен танысқан басты кейіпкер. Ол оның бейнесіне ғашық болып, балалық шақтағы оның образын сақтап қалуға тырысады. Ол оның бірінші Франк Эллингермен, кейін Айви Питерспен қарым-қатынасын көргеннен кейін, Sweet Water-ден кетеді. Романның соңында Нил Марианға деген махаббатының капитан Форрестердің оны идеализациялауына негізделгенін түсінеді. Миссис Мариан Форрестер – әдемі әлеуметтік беделді әйел және капитан Форрестердің әйелі. Нил оның бейнесіне ғашық болады және оның Франк Эллингермен болған қарым-қатынасын білгенде көңілі қалды. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол өзінің иелігін басқаратын Айви Питерстің сүйіктісіне айналады. Соңында ол қаладан кетіп, Калифорнияға көшіп кетеді және Нил оны ешқашан қайта көрмей өледі. Капитан Дэниел Форрестер – пионерлер буынының қартайған өкілі. Ол бұрынғы заманда теміржол құрылысымен айналысып, осылайша байлық жинаған. Өзінің әдемі әйелімен мақтанады. Роман оның аттан құлап, денесі зардап шеккен кезден басталады. Екі рет инсульттан кейін қайтыс болады, бұл пионерлік дәуірдің аяқталуын білдіреді. Фрэнк Эллингер – Алтын ғасыр буынының денелі, белгілі бизнесмені. Фрэнк – миссис Форрестердің жақын адамы, капитан үйден кеткен кезде оны көріп тұрады. Ол Констанс Огденге үйленеді. Айви Питерс – өршіл, мақтанғаныш жас жігіт, кейін заңгер болады. Өте байып, ақырында Форрестердің иелігіне ие болады. Констанс Огден – Нилдің жасындағы, Марианның сұлулығына қызғанатын оңтүстік аймағынан келген қыз. Кейін Фрэнк Эллингерге тұрмысқа шығады. Сот судьясы Поммерой – Нилдің інісі, Форрестерлер сияқты қиын жағдайға түскен заңгер.

Әдеби мәні және сын

Романның берік символдық құрылымы бар. Сынақшылар Мариан Форрестер кейіпкерінің американдық арманды және американдық Батыстың кезең-кезеңмен құлдырауын символдық тұрғыдан бейнелейтінін атап өтті.

Мұрасы мен ықпалы

Роман жазушы Ф. Скотт Фицджеральдқа әсер еткені жақсы белгілі, ол оның көптеген тақырыптары мен элементтерін қарыз алған. Әсіресе, Мариан Форрестер кейінірек жазылған "Ұлы Гэтсбидегі" Дейзи Бьюкенен кейіпкеріне ішінара шабыт берді. Фицджеральд кейін Кэтэрге жолданған хатында, егер кездейсоқ плагиат болса, кешірім сұрады.

Медиаға бейімделу

Романның алғашқы кинонұсқасы 1924 жылы Дороти Фарнум бейімдеуімен жасалды. Гарри Бомонт режиссерлік еткен фильмде Айрин Рич, Мэтт Мур, Джун Марлоу және Джон Рош түсті. 1934 жылы Джин Марки де осы аттас романды еркін бейімдеп фильм түсірді, онда Барбара Стэнвик Мариан Форрестер рөлінде ойнады. Фильм романның абыройын ақтамады және көбінесе орташа деңгейдегі туынды деп есептеледі. Кэтер фильмге соншалықты көңілі толмағандықтан, өзінің еңбектерін киноға немесе сахнаға бейімдеуге толық тыйым салды.