Кіріспе

Хуршид Махмуд Касури (Urdu: خورشيد محمود قصورى; 18 маусым 1941 жылы туған) – 2002 жылдың қарашасынан 2007 жылдың қарашасына дейін Пәкістанның Сыртқы істер министрі қызметін атқарған пәкістандық саясаткер және жазушы. Ол саяси және халықаралық мәселелер жөніндегі аға кеңесші, Пәкістан Теһрик-и-Инсафтың (ПТИ) Кашмир жөніндегі жұмыс тобының төрағасы және партияның Басты комитетінің мүшесі. Сондай-ақ, ол «Ни сокол, ни голубь» атты кітаптың авторы. Ол Пәкістанның Пәнджаб провинциясының Лахор қаласында дүниеге келген. Пәнджаб университетінде білім алғаннан кейін Касури Кейбридж университетінде заңды оқыды және кейіннен Грейс Инн бастионында адвокат ретінде тіркелді. Ол сондай-ақ Ницца қаласында француз тілін оқыды. Саяси мансабын әуе маршалы Мұхаммед Асғар Хан басқарған «Теһрик-и-Истақлал» (ТИ) партиясынан бастады. ТИ сол кезде басты оппозициялық партия болды. Ол партияның Бас хатшысы болып сайланды. 1993 жылы ол басты оппозициялық альянс – Пәкістан Демократиялық Альянсының Бас хатшысы болып сайланды. Бхутто мен генерал Зия-ұл-Хак билікте болған кезде, оларға қарсылығы үшін бірнеше рет түрмеге қамалды. Ол 1997 және 2002 жылдары Ұлттық Ассамблеяға сайланды. Ол Ақпарат және БАҚ даму жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасы болып сайланды. Наваз Шариф премьер-министр болған кезде Конституцияға 15-ші түзетуді (Шариат заң жобасы) қатаң түрде қарсылық көрсетті. Егер түзету өзгеріссіз қабылданса, ол Куайд-и-Азам Мұхаммед Әли Джиннаның Пәкістанға қатысты плюралистік және прогрессивті көзқарасын жоққа шығаратынын айтып, Ұлттық Ассамблеяның мүшелігінен кетті. 1981 жылы ол Сыртқы істер министрлігінен Демократияны қалпына келтіру қозғалысына қосылды және кейіннен тұтқындалды.

Білім беру және академиялық

Касури – миян арайн тайпасынан шыққан отбасы. Ол Қарачи қаласындағы Сент Патрик орта мектебін бітіріп, Үкіметтік колледж университетіне қабылданды, бірақ кейіннен Пунджаб университетіне ауысып, 1961 жылы халықаралық қатынастар саласында бакалавр дәрежесін қорғады. Оқу жолында үнемі үздік көрсеткіштерге қол жеткізіп, 1961 жылы Пунджаб университетінің B.A. (Hons) емтиханында бірінші орын алды. 2012 жылдың 23 қаңтарында ол өзінің Twitter аккаунтында генерал Мушаррафтың үкіметінде Пәкістанның сыртқы істер министрі болған кезінде доктор Афия Сиддикиді АҚШ-қа тапсырғанын ашық мойындады. Генерал Мушарраф өзінің «Оттың желісінде» (In the Line of Fire, 237-бет) атты кітабында үкіметінің 369 адамды ұстап, АҚШ-қа тапсырғанын жазады. Ол сондай-ақ, Пәкістан үкіметі ЦРУ-дан осы адамдарды ұстағаны үшін «миллиондаған доллар» сыйлық алғанын мәлімдейді.

Саяси белсенділік

1981 жылы ол қысқа уақытқа Сыртқы істер министрлігінен шығып, ұлттық саясатқа қадам басу үшін Тәуелсіздік қозғалысына қосылды. Ол тез арада «Техрик е Истиқлал» (Тәуелсіздік қозғалысы) партиясының Бас хатшысы болып тағайындалды. Демократия үшін ұзақ күресінде ол сансыз рет тұтқындалды. Зия әл-Хақтың әскери үкіметі елде жалпы сайлау өткізу туралы уәдесінен бас тартқаннан кейін, жетекші саяси партиялар «Демократияны қалпына келтіру қозғалысы» (ДРҚ) туының астында бірікті, мақсаты – жалпы сайлау өткізу, азаматтардың негізгі құқықтарын қалпына келтіру, баспасөздің еркін жұмыс істеуіне және тәуелсіз сот жүйесін құруға қойылған шектеулерді жою болды. Ол 1981 жылдың ақпан айында осы мақсаттарға жету үшін саяси партиялар бастаған қозғалысқа қатысқаны үшін бірнеше рет тұтқындалды. 1983 жылы Зияның саясатына қарсылық білдіріп, елден кетіп, Францияда академиялық мансабын бастады. 1988 жылы Зия әл-Хақтың ұшақ апатынан құпия түрде қайтыс болғаннан кейін қысқа уақытқа оралды және әріптестерінің өтініші бойынша Сыртқы істер қызметіне кірді. Ол алғаш рет 1993 жылғы жалпы сайлауға ПМЛ платформасында қатысты, ПМЛ-дің уақытша вице-президенті болды және 1997 жылғы жалпы сайлауда өзінің сайлау округін, NA 106: Касурды (қазіргі NA 142) табысты қорғады. Кейін ол Ақпарат және БАҚ дамуы жөніндегі Парламенттік тұрақты комитеттің (ПТК) төрағасы болып тағайындалды және сонымен қатар Сыртқы қатынастар жөніндегі Парламенттік тұрақты комитеттің (ПТК) аға мүшесі болды. 1999 жылы 1999 жылғы әскери төңкерістен кейін Касуридің ПМЛ-де Шәрифтің жоқтығында төрағалық етіп отырған Джавед Хашмимен қарым-қатынасы шиеленісіп, 2001 жылы Шұжаат Хусейн басқарған диссидент топқа көшті. 2002 жылы жалпы сайлауда NA 142 - Касурдан жеңіске жетті. Хуршид Махмуд Касури ПМЛ-нің кейбір мүшелерінің бірі болды, ол өзінің пікірін сол кездегі үкіметке ұнаған-оспағанына қарамастан, барлық ұлттық мәселелерге қатысты ашық және қорқынышсыз білдірді. 1997 жылы ол бұрынғы президент Фарук Ахмад Легхаридің импичмент мәселесін жариялы түрде көтерді және он төртінші және он бесінші түзетулерге қарсылық білдірді, конституциялық өзгерістер туралы өте қатты пікір білдірді және мәлімдеме жасады. Ол он бесінші түзетуді, әсіресе бастапқыда ұсынылған нұсқасын, қатысты қарсылық білдірді. Шәрифтің үкіметі Конституцияның федералды және демократиялық құрылымына өте зиян келтіретін ережелерді қамтитын он бесінші түзетуді енгізуге мәжбүр болды, бұл оның және әріптестерінің күш-жігерінің нәтижесінде болды. Касури заң жобасының бастапқы түрінде заңға айналуына кедергі жасау үшін үлкен күш салды, егер заң жобасына өзгертулер енгізілмесе, премьер-министр Шарифке партиядан және оның сайлау округінен кетуге қауіп төндірді. Нәтижесінде ол партиядан кетті, бірақ Шәриф Парламенттік партияның даулы отырысында оның отставкасын қабылдамады.

Сыртқы істер министрі

2004 жылғы 23 қарашада премьер-министр Зафарулла Хан Джамали Касуриді елдің Сыртқы істер министрі етіп ұсынды. Оның ұсынымына оппозициялық партиялар қарсылық танытпады және парламент оның кандидатурасын бірауыздан мақұлдады. 2004 жылғы 23 қарашада сағат 09:30-да ол Сыртқы істер министрлігінің басшылығына кірісіп, жаңа үкіметтің басты міндеті – Үндістанмен қарым-қатынасты жақсарту екенін жариялады.

2008 жылғы сайлау

2008 жылғы ақпандағы парламент сайлауында Касури NA 140 (Kasur III) сайлау округінен Ұлттық Ассамблея депутаты болуға түсті, бірақ PPP үміткері Сардар Асиф Ахмед Алиден жеңіліп қалды.

Академия және профессорлық қызмет

2012 жылы ол "Бейбітшілік және прогресс орталығында" бейбітшілік және қақтығыстарды зерттеуге қатысты тақырыптар бойынша лекция оқыды. Ол Жасвант Сингхпен бірге лекция берді және Батыс Бенгалияның губернаторы Н. К. Нараянмен кездесті. Хуршид Касури – Beaconhouse Ұлттық университетінің директорлар кеңесінің атқарушы мүшесі.