Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вьетнам провинциясы
Province of Vietnam
Бинь Динь – Вьетнамның Орталық бөлігіндегі Оңтүстік Орталық Жағалау аймағындағы солтүстік жағалау провинциясы. Ол солтүстікте Куанг Нгай, оңтүстікте Фу Йен, батыста Джа Лай және шығыста Шығыс теңізімен шектеседі. Бинь Динь провинциясының ауданы , провинция әдемі табиғаты мен жағажайларымен танымал. Мұнда сонымен қатар бірнеше Чам архитектуралық ескерткіштері бар. Провинцияның көп бөлігі таулар мен төбелермен жабылған. Оның астанасы Куй Нхон – тарихи Тэй Сон әулетінің бұрынғы астанасы болған. Экономикалық тұрғыдан алғанда, провинция Оңтүстік Орталық Жағалау аймағындағы ең өнімді біріншілік секторға ие, бұл негізінен күріш, кокос өндірісінің көп болуымен және дамыған мал шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық аулау салаларымен байланысты.
Bình Định is a northern coastal province in the South Central Coast region, the Central of Vietnam. It borders Quảng Ngãi to the north, Phú Yên to the south, Gia Lai to the west and the East Sea to the east. Bình Định province has an area of , The province is known for its scenery and beaches. There are also a number of Cham structures. Majority of the province is covered by mountains or hills. Its capital Quy Nhon served as the capital of the historic Tây Sơn dynasty. Economically the province has the most productive primary sector in the South Central Coast region, mostly because of its large output of rice, coconuts and its strong livestock, forestry and fishing sectors.
Шампа
Бинь-Джин, шамасы, шамалардың қазіргі Вьетнам аумағына алғаш келген жерлерінің бірі болған. Оның тиімді географиясы қазір Quy Nhơn орналасқан Thị Nại шама портының дамуына себеп болды. Виджая қала-мемлекеті осы порттың және ішкі аймақтағы басты қаланың маңында орналасқан. Оның орталығы Бинь-Джиннің оңтүстік жазығында болды. Дегенмен, оның архитектурасы он бірінші немесе он екінші ғасырға дейін маңызды болмағанын көрсетеді, ал көптеген басқа шама құрылыстары тек кірпіштен тұрғызылған. Бұл Камбоджаның Ангкор қаласынан әсер болғанын аңғартады. Виджая көрші елдермен түрлі соғыстарға қатысты. 12 және 13 ғасырларда Ангкормен (қазіргі Камбоджамен) ірі соғыстар болды. Осы шақта Виджая кхмер патшасы VII Джаяварманмен байланысты болған және кейде тіпті оның билігінде болған сияқты. Вьетнаммен үлкен соғыстар 1069 жылы және тағы 15 ғасырда болды, бұл Виджаяның жеңілісіне және 1471 жылы Чампаның құлауына әкелді.
Bình Định was probably one of the places where the Cham first arrived in what is now Vietnam. Its favourable geography led to the rise of the Cham Port of Thị Nại where Quy Nhơn is now located. The city state of Vijaya was located around this port and the main city, which was further inland. Its centre was in the southern lowland of Bình Định. However, its architecture implies that it did not become important until the eleventh or twelfth century. while most other Cham structures only used bricks. This suggests some influence from Cambodian Angkor. Vijaya was involved in various wars with neighbouring countries. Major wars were fought with Angkor (now Cambodia) in the 12th and 13th centuries. Around this time Vijaya seems to have been associated with, and at times even dominated by, the Khmer King Jayavarman VII. Major wars with Vietnam were fought in 1069 and again in the 15th century, which eventually led to the defeat of Vijaya and the demise of Champa in 1471.
Тьи Сон әулеті
Тай Шон әулеті Бинь Диньден шыққан, және билеушілер туған Тай Шон ауданының атымен аталған. Куй Нхон қаласы 1789-1802 жылдардағы Вьетнам азамат соғысына дейін олардың астанасы болды, сол кезде провинция соғысқа ұшырап, әулет құлап кетті. Оның қытай-вьетнамша атауы (chữ Hán: 平定) "бекітілген" немесе "бағындырылған" деп аударылады.
The Tây Sơn dynasty originated from Binh Dinh, being named after Tây Sơn district where the rulers had come from. The capital of Quy Nhon served as their capital until the Vietnamese Civil War of 1789–1802, when the province was wracked by warfare and the dynasty collapsed. Its Sino Vietnamese name (chữ Hán: 平定) translates as "pacified" or "subjugated."
Топография
Bình Định провинциясының көп бөлігі таулармен немесе төбелермен жабылған. Биіктік теңіз деңгейінен жағалауда 0 метрден басталып, провинцияның солтүстік-батысындағы Ан Лао ауданында шамамен 1200 метрге жетеді. Көбінесе таулардың өзі және ең биік шыңдары батыста орналасқан болса да, провинцияның барлық жерінде, тіпті жағалауға жақын аудандарда да таулар кездеседі. Bình Định аудандарының көпшілігі таулар немесе төбелер мен жазықтардың аралас топографиялық құрылымына ие. Солтүстік-батыстағы Ан Лао, батыстағы Винь Тхань және оңтүстік-батыстағы Ван Кань аудандары көбінесе таулы аймақтар. Қалған аудандардың барлығында жазық жерлер бар. Ең ірі жазық аймақ провинцияның оңтүстігінде, Кон өзенінің төменгі ағысында орналасқан. Ол Куйньон қаласының көп бөлігін, Туйфуок, Анньон аудандарын, Фукаттың батыс бөлігін және Тэйшонның шығыс бөлігін қамтиды. Өлшемі мен маңызды портына, сондай-ақ Bình Định-тің негізгі өзеніне қолжетімділігінің арқасында, бұл жер ұзақ жылдар бойы Bình Định халқы мен экономикалық белсенділіктің көп бөлігі шоғырланған орын болып келді. Бұл Чампа мемлекетінің ірі қалаларының бірі – Виджаяның орны болды. Bình Định халқының көп бөлігі осы жазықтың төңірегіндегі аудандарда тұрады. Басқа жазық аймақтар Хоайньон, Фумы, Фукат жағалау аудандарында, сондай-ақ Хоайанның ішкі ауданында орналасқан. Барлық жағалау провинцияларында жағалауға жақын төбелер немесе таулар бар, Фукаттағы ең биік шыңы 874 метр (Ба тауы, núi Bà), ал Фумыда 602 метрді құрайды.
The majority of Bình Định province is covered by mountains or hills. Elevations range from 0 at the coast to around 1200 meters above sea level in An Lão district in the north west of the province. While most of the mountains as well as the highest peaks are in the west, there are mountains throughout the province, even near the coast. Most districts of Bình Định have a topography that is a mix of mountains or hills and lowlands. The districts of An Lão in the north west, Vĩnh Thạnh in the west, and Vân Canh in the south west are mostly mountainous. All other districts have some lowlands. The largest lowland area is located in the south of the province along the lower Côn River. It encompasses much of Quy Nhon, the districts of Tuy Phước, An Nhơn, the western part of Phù Cát, and the eastern part of Tây Sơn. Given its size, and the access to a major port as well as Bình Định's major river, it has long been the place where most of Bình Định's people and economic activities concentrate. It was the site of Vijaya, one of the major city states of Champa. The majority of Bình Định's population lives in the districts around this plain. Other lowland areas are located in the coastal districts of Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát, as well as the inland district of Hoài Ân. There are some hills or mountains near the coast in all of the coastal provinces, with the highest peak in Phù Cát at 874m (Ba mountain, núi Bà) and in Phù Mỹ at 602m.
Экономика
2007 жылы бір адамға шаққандағы жалпы ішкі өнім 9,57 миллион донг болғандықтан, Bình Định Оңтүстік-Орталық жағалаудағы сегіз провинция мен қаланың арасында төртінші орында тұр. Дананг және Khánh Hòa провинциясының табыстарына қарағанда айтарлықтай қалып қойғанмен, аймақтың көптеген басқа провинцияларынан көбірек дамыған. Ол Орталық жотаға және өзінің портына қатысты маңызды қақпа ретіндегі стратегиялық орнынан үлкен пайда көріп отыр. Аймақтағы үшінші ірі өнеркәсіптік орталық (негізінен жиһаз өндірісіне негізделген) және сонымен қатар, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, мал шаруашылығы және балық аулау салалары да жақсы дамыған. 2007 жылы Bình Định 327,3 миллион АҚШ долларына тауар экспорттаса, 141,6 миллион АҚШ долларына тауар импорттады. Күріш жинымы Оңтүстік-Орталық жағалау аймағындағы ең ірі жиын болып табылады, бірақ ұлттық өнімнің бар болғаны 1,62% құрайды. 2009 жылы жалпы өнім 3,97 триллион ВДН немесе 137 466 тоннаны құрады. Жалпы өнім бойынша жиһаз өндірісінен (2009 жылы 5290,8 миллиард ВДН) кейін ең ірі салалар – азық-түлік өнімдері мен сусындар (2770,5 миллиард), металл емес минералды өнімдер (938,4 миллиард), ағаш өңдеу (843,6 миллиард) және химиялық өнімдер (755,1 миллиард) болып табылады.
With a gross domestic product per capita of 9.57 million đồngs in 2007, Bình Định is ranked fourth out of eight provinces and cities in the South Central Coast. While being significantly behind the main success stories of the region, namely Da Nang and Khánh Hòa province, it is more developed than most other provinces in the region. It has been benefiting from its strategic position as one of the main gateways to the Central Highlands and its port. It is the region's third largest industrial center (mainly based on furniture manufacturing) and also has strong agricultural, forestry, livestock, and fishing sectors. In 2007 Bình Định exported goods worth US$327.3 million, while importing goods worth US$141.6 million. The rice harvest is the largest of the South Central Coast region but accounts only for a modest 1.62% of the national output. In 2009 gross output was 3.97 trillion VND or 137,466t. The largest industries after furniture manufacturing (5290.8 billion VND in 2009) in terms of gross output are food products and beverages (2770.5 billion), non metallic mineral products (938.4 billion), wood processing (843.6 billion), and chemical products (755.1 billion).
Жолдар
Жалпы ұзындығы 208 км болатын ұлттық және 458,5 км жалпы ұзындығы бар провинциялық жолдар бар. Ұлттық 1-бағыты провинция арқылы солтүстіктен оңтүстікке қарай 118 км-ге созылады. Бұл Quy Nhon қаласынан Орталық Таулы аймаққа және Камбоджамен шекараға дейінгі тікелей байланыс Bình Định-дің Таулы аймаққа қақпа ретіндегі рөліне және өнеркәсіптік дамуына үлкен әсер етті, әсіресе ағаш өңдеу және жиһаз өнеркәсібі Таулы аймақтан, Камбоджа мен Лаостан келетін шикізатқа тәуелді. Ұлттық 19-бағытының 70 км-і Bình Định аумағында орналасқан.
There are national roads with a total length of 208 km and provincial roads a total length of 458.5 km. National Route 1 runs through the province from north to south with a length of 118 km, This direct link from Quy Nhon to the Central Highlands and the border to Cambodia has been important for Bình Định's role as a gateway to the highlands and its industrial development, since especially the wood processing and furniture industry has relied on raw materials from the highlands, Cambodia and Laos. 70 km of National Route 19 are located in Bình Định.
Темір жолдар
Bình Định-дегі Солтүстік-Оңтүстік темір жолы 134 км-ге созылған.
The North–South Railway in Bình Định has a length of 134 km.
Көрікті жерлер
Чамдар салған бірнеше мұнаралар қазір Бинь Диньдегі маңызды туристік орындарға айналды. Облыстың Тэй Сон ауданы Тэй Сон көтерілісінің (және осы арқылы Тэй Сон әулетінің) бастау орны ретінде де әйгілі. Куанг Трунг мұражайы осы оқиғаны еске сақтайды.
A number of towers built by the Cham are now significant tourist attractions in Bình Định. The province's Tây Sơn district is also famous as the starting place of the Tây Sơn Uprising (and thus the Tây Sơn dynasty). The Quang Trung Museum commemorates the event.