Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орманда ағаш кесу жұмыстарында қолданылатын ауыр көлік түрі.
Type of heavy vehicle used in logging operations to pull cut trees out of a forest
Скиддер – ағаш кесу операцияларында ағаштарды кесілген жерден арнайы жинақталған орынға ("тасымалдау" процесі арқылы) орманнан шығаруға арналған кез келген ауыр көлік құралы. Олар сол жерде жүк көліктеріне (немесе бұрынғыда теміржол вагондарына немесе ағыс құбырына) салынып, диірменге жіберіледі. Бір ерекшелігі, ағаш кесудің бастапқы кезеңдерінде, ағаш өсімінен диірменге дейінгі қашықтық аз болғандықтан, жинақталған орын мүлдем болмаған. Сонда "скиддер" жүк көліктерінің, теміржолдың немесе ағыс құбырының орнына негізгі көлік құралы ретінде қолданылған. Қазіргі скиддерлер ағаштарды кабель және лебідкамен (кабельді скиддер) тарта алады, бұл ескі бу машинасына ұқсас, немесе гидравликалық қармағышпен, ол тіреу құрылымында (қармағыш скиддер) немесе раманың артқы бөлігінде (кламббунк скиддер) орналасқан.
A skidder is any type of heavy vehicle used in a logging operation for pulling cut trees out of a forest in a process called "skidding", in which the logs are transported from the cutting site to a landing. There they are loaded onto trucks (or in times past, railroad cars or flumes), and sent to the mill. One exception is that in the early days of logging, when distances from the timberline to the mill were shorter, the landing stage was omitted altogether, and the "skidder" would have been used as the main road vehicle, in place of the trucks, railroad, or flume. Modern forms of skidders can pull trees with a cable and winch (cable skidder), just like the old steam donkeys, or with a hydraulic grapple either on boom (grapple skidder) or on the back of the frame (clambunk skidder).
Тарих
Алғашқы скиддерлерді өгіздер, жылқылар немесе есектеp тартып жүрді. Жүргізуші құлатылған ағаштардың үстінен арбаны тікелей бағыттап, ағаштың бір жағын көтеру үшін ілмектерді орналастыратын. Жылқы немесе басқа мал тілді алға тартып, ағашты дөңгелектер арасынан "сырғытып" жіберетін. Бұлар "тіл тігіс дөңгелектері" деп аталды. 1920 жылдардың басынан бастап жануарлар біртіндеп бензинмен жұмыс істейтін гусеницалық тракторлармен алмастырылды, бірақ кейбір шағын шаруашылықтар жылқыларды пайдалануды жалғастырды. Басқа жерлерде гусеницалық тракторлардың артында болаттан жасалған "аркалар" қолданылды. Тіл тігіс дөңгелектерінің функциясына ұқсас, аркалар жүктің бір жағын көтеріп, үйкелісті азайту үшін пайдаланылды. Жүкті арканың артқы жағына төмен түсетін кабельге іліп, гусеницалық трактордың лебёдкасымен көтеріп немесе төмендетіп отыратын. Аркаға ұқсас тағы бір құрал – "бумер", ол гусеницалық трактордың артынан сүйретілетін шағын тіркеме, ағаш жүгінің бір жағы оның үстіне қойылатын. Алғашқы механикалық скиддерлер бумен жұмыс істеді. Олар "думмилайн" деп аталатын теміржолдарда жүріп, кесілген ағаштарды теміржолға сүйреп немесе "сырғытып" жеткізіп, содан кейін теміржол вагондарына тиелетін. Бумен жүретін есек сияқты кейбір үлгілер салыстырмалы түрде қарапайым болса, ал басқа механикалық скиддерлер күрделірек болды. Осы механикалық скиддерлердің ең ірісі – Лиджервуд скиддері, ол ағаштарды кесілген жерден түсіріп қана қоймай, теміржол вагондарына да тиеуге қабілетті болды, сондықтан ол бір мезгілде скиддер де, тиеуші де болды. Клайд темір зауытында (Минесота штаты, Дулут қаласы) жасалған Клайд скиддері де танымал болды. Клайд бір уақытта төрт бағыттан ағаштарды алып келуге қабілетті. Әр кабельдің ұзындығы шамамен 305 метр болатын. Ағаштарды бекітіп, оларды алып келуге рұқсат беру сигналы жіберілгеннен кейін, оларды сырғытуға болатын. Жаңа Зеландияда кабельдердің ұзындығы бес мильге жететін. Бұл машиналардың маңындағы жұмыс жағдайы өте қауіпті болды.
Early skidders were pulled by a team of oxen, horses or mules. The driver would straddle the cart over felled logs, where dangling tongs would be positioned to raise the end of the log off the ground. The team pulled the tongue forward, allowing the log to "skid" along between the rolling wheels. These were known as "slip tongue wheels" Starting in the early 1920s, animals were gradually replaced by gasoline powered crawlers, although some small operations continue to use horses. In other places, steel "arches" were used behind the crawlers. Similar in function to the slip tongue wheels, arches were used to reduce friction by raising up one end of the load, which was dangled from a cable which in turn ran down the back of the arch, and was raised or lowered by the crawler's winch. Another piece similar to the arch was the "bummer", which was simply a small trailer to be towed behind a crawler, on top of which one end of the log load would rest. The early mechanical skidders were steam powered. They traveled on railroads, known as "dummylines" and the felled trees were dragged or "skidded" to the railroad where they were later loaded onto rail cars. Some, such as the steam donkeys, were relatively simple but other mechanical skidders were more complex. The largest of these mechanical skidders was the Lidgerwood skidder, which not only brought logs to the landing from the cutting site, but loaded them onto railroad cars as well, making it both a skidder and loader. One popular brand was the Clyde Skidder, built by Clyde Ironworks in Duluth, Minnesota. The Clyde was capable of retrieving logs from four different points at the same time. Each cable, or lead, was approximately 1000 feet (305 m) in length. Once the logs were attached and a clearance signal was sent for retrieval, they could be skidded at a speed of In New Zealand cables were run five miles. Working conditions around these machines were very dangerous.
Қазіргі эквиваленттері
Қазіргі скиддерлер – дизельді қозғалтқыш, лебёдка және артқы жағында дөңгелектерін қорғау үшін болаттан жасалған, конус пішіндес қорғағыштары бар тізбекті немесе төрт дөңгелекті тракторлар. Олар буынтты рульдік басқару жүйесімен және әдетте алдыңғы жағында кішкентай, реттелетін итеру тақтасымен жабдықталған. Оператор/орманшыны құлап түсетін немесе ұшып келетін сынықтардан (немесе үзілген кабельдерден, немесе аударылудан) болаттан жасалған қоршау қорғайды. Олар үлкен ағаштарды сұрыптау немесе іріктеу кезінде қолданылатын ағаш өңдеу машиналарынң санатындағы сирек машиналардың бірі. Форвардтар шағын кесілген бөліктерді тасымалдай алады, бірақ скиддер – толысқан орманда ағаштарды сұрыптағанда, кейбір ағаштарды алып, қалғандарын орнында қалдырудың бірнеше мүмкіндіктерінің бірі. Скиддер ағаш түптерін тарту, кішкентай ағаштарды итеру және "скид жолы" деп аталатын ағаш кесу жолын алдын ала дайындау үшін де қолданылуы мүмкін. Ағаштарды скиддермен тартқанда, ағаш бөлшектері мен тұқымдары топыраққа сіңіріледі. Скиддермен ағаш кесу, сұрыптау жұмыстарында қалған ағаштардың бұтақтары мен діңдеріне тию арқылы қорғаныш қабығын зақымдаудан кейін зиян келтіруі мүмкін, сондықтан бұл әдіс тиімсіз болуы мүмкін. Тағы бір экологиялық мәселе – скиддерлердің, әсіресе тізбекті дөңгелектерді пайдаланғанда топырақтың үстіңгі қабатында жасаған терең ойықтары, олар жер бетіндегі су ағынының жолын өзгертіп, орманды қалпына келтіру және қайта ормандыру шығындарын арттырады.
Contemporary skidders are tracked or four wheel drive tractors with a diesel engine, winch and steel, funnel shaped guards on the rear to protect their wheels. They have articulated steering and usually a small, adjustable, push blade on the front. The operator/logger is protected from falling or flying debris (or parted cables, or rolling over) by a steel enclosure. They are one of the few logging machines that is capable of thinning or selective logging in larger timber. Forwarders can haul small short pieces out, however a skidder is one of the few options for taking out some trees while leaving others when thinning mature lumber. The skidder can also be used for pulling tree stumps, pushing over small trees, and preliminary grading of a logging path known as a "skid road". While wood is being yarded (pulled) by the skidder, tree particles and seeds are cultivated into the soil. Skidder logging can be disadvantageous in thinning operations due to the damage caused to remaining trees as branches and trunks are dragged against them, tearing away the protective bark of living trees. Another ecological concern is the deep furrows in the topsoil sometimes made by skidders, especially when using tires with chains, which alter surface runoff patterns and increases the costs of forest rehabilitation and reforestation.
Кабельді қайырмалар
Кабельдік жүзушіде кабель оралып, кесілген ағаштарға тіркеледі, содан кейін лебёдка жүкті жүзушіге қарай тартады. Лебёдка немесе қармағыш ағаштарды ұстап тұрады, ал жүзуші оларды жинау алаңына сүйреп әкеледі. Кабельдік жүзушілер қармағыш жүзушілерге қарағанда еңбекке көп күш жұмсауды талап етеді, себебі біреу (оператор немесе екінші адам) лебёдканың тросын ағаштарға жетелеп, оларды қолмен тіркеуі керек. Бүгінде кабельдік жүзушілердің бұрынғыға қарағанда танымалдылығы азайды. Бұл машиналар машинаны ағаштарға жақын жүргізу мүмкін болмайтын жерлерде (мысалы, тік беткейлерде) ең тиімді.
On a cable skidder, the cable is reeled out and attached to a pull of cut timber, then the winch pulls the load toward the skidder. The winch or grapple holds the trees while the skidder drags them to a landing area. Cable skidders are more labor intensive than grapple skidders because someone (the operator or a second person) must drag the winch line out to the logs and hook them up manually. Nowadays, cable skidders are less popular than in the past. These machines are most useful in areas where it is not possible to drive the machine close to the log (such as in steep hills).