Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орыс суретшісі (1842–1910)
Russian painter (1842–1910)
Архип Иванович Куинджи (Архип Иванович Куинджи; Αρχίπ Ιβάνοβιτς Κουίντζι; 27 қаңтар 1841 [е.с. 15 қаңтар 1841] – 24 шілде 1910 [е.с. 11 шілде 1910]) немесе Архип Куинджи (Архип Іванович Куїнджі) – грек тегінен таралған пейзаж суретшісі.
Arkhip Ivanovich Kuindzhi (Архип Иванович Куинджи ; Αρχίπ Ιβάνοβιτς Κουίντζι; 27 January 1841 [O. S. 15 January 1841] – 24 July 1910 [O. S. 11 July 1910]) or Arkhyp Kuindzhi (Архип Іванович Куїнджі) was a landscape painter of Greek descent
Зерттеушілер оның 1841 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында дүниеге келгенін болжайды. Көпшілік мойындаған күн – 27 қаңтар, алайда Куинджи өзінің есім күнін 19 ақпанда (жаңа стиль бойынша 4 наурыз) Архипп мерекесінде тойлаған.
The researchers believe he was born somewhere between January and March 1841. The commonly recognized date is January 27, although Kuindzhi celebrated his name day on February 19 O. S. (March 4 N. S.), on the feast of Archippus.
Өмірбаян
Архип Куинджи Мариуполь уезінде (Ресей империясының Екатеринослав губернаторлығының бір бөлімшесі) дүниеге келді, бірақ жастық шағын Таганрог қаласында өткізді. Оның христиандық аты грек тілінен орысшаға аудармасы – Ἄρχιππος (Архип, ἄρχος – "бастық" және ἵππος – "ат": "аттардың қожайыны"; салыстырыңыз: Колоссайлар 4:17, Филемон 1:2), ал тегі – әкесінің кәсіби лақабынан шыққан, ол қырым татар тілінде "алтын шебер" деген мағынаны білдіреді. Ол кедей отбасында өсті; әкесі Иван Христофорович Куинджи (кейде Эменджи) – Понтиялық грек шебер аяқ киімшісі болған. Архип алты жасында ата-анасынан айырылып, шіркеу құрылысында жұмыс істеуге, мал бағуға және астық сатушының дүкенінде жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ол отбасының грек досынан, мұғалім болған кісіден білім алды, содан кейін жергілікті мектепке оқуға түсті. 1855 жылы, 13-14 жасында Куинджи Феодосияға Иван Айвазовскийден сурет өнерін үйренуге барды. Алайда, ол бояуларды араластырумен ғана айналысты. 1903 жылғы энциклопедиялық мақалада былай делінген: "Куинджи Айвазовскийдің шәкірті деп айтуға болмаса да, соңғысы оның өнер жолының алғашқы кезеңінде оған күмәнсіз әсер еткен; ол одан сурет салудың көптеген тәсілдерін алды". Ағылшын өнер тарихшысы Джон Боулт: "Айвазовскийдің күн батулары, дауылдары және толқындармен байланысты жарық пен пішіннің элементарлық сезімі жас Куинджиге тұрақты әсер етті" деп жазды. 1860 жылдан 1865 жылға дейінгі бес жыл ішінде Архип Куинджи Таганрогтағы Симеон Исаковичтің фотостудиясында ретушер болып жұмыс істеді. Ол өзінің жеке фотостудиясын ашуға тырысты, бірақ сәттіліксіз болды. Содан кейін Куинджи Таганрогтан Санкт-Петербургке кетті. Ол суретшілікті негізінен дербес және Санкт-Петербург өнер академиясында (1868 жылдан бастап; 1893 жылдан бастап толық мүшесі) оқыды. Ол Ресейдегі реалистік суретшілер тобының (Көшпелілер) көшпелі көркем көрмелеріне қатысты, олар академиялық шектеулерге наразылық білдіріп, 1870 жылы Көшпелі көркем көрмелер қоғамына (Көшпелілер) айналған суретшілер кооперативін құрды. 1872 жылы суретші академияны тастап, бос суретші ретінде жұмыс істеді. "Валаам аралында" картинасы Павел Третьяковтың галереясы үшін алғашқы туынды болды. 1873 жылы Куинджи "Кар" картинасын көрсететін болды, ол 1874 жылы Лондондағы Халықаралық көрмеде қола медаль жеңіп алды. 1870-ші жылдардың ортасында ол Көшпелілер рухында нақты әлеуметтік мағынаға ие пейзаждық мотивтерді жасаған бірқатар картиналар жасады ("Естен кеткен ауыл", 1874; "Чумацкий жолы", 1875; екеуі де Третьяков галереясында). Өзінің жетілген кезеңінде Куинджи табиғаттың ең көркем жарық аспектісін бейнелеуге ұмтылды. Ол композициялық тәсілдерді қолданды (жоғары көкжиек және т.б.), панорамалық көріністер жасады. Жарық эффектілерін және негізгі түстерде көрсетілген қарқынды түстерді пайдаланып, жарық иллюзиясын жасады ("Украинадағы кеш", 1876; "Бүркіт бақшасы", 1879; "Күн күркірегеннен кейін", 1879; барлығы үш картина да Третьяков галереясында; "Днепрдегі айлы түн", 1880, Ресей мұражайы, Санкт-Петербург). Оның кейінгі туындылары түстің декоративтік әсерімен ерекшеленеді. Куинджи Санкт-Петербург университетінде сабақ берген химик Дмитрий Менделеевпен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Куинджи оның сабақтарына тыңдаушы немесе студент ретінде қатысты. Куинджи Менделеев пен оның әйелінің апталық жиналыстарына жиі баратын, және ол жарық, түс және қабылдауды зерттеуге өмір бойы қызығушылық танытты. Куинджи Санкт-Петербург өнер академиясында дәріс оқыды (1892 жылдан бері профессор; 1894 жылдан бері пейзаждық шеберхананың профессоры, бірақ 1897 жылы студенттердің наразылығын қолдағаны үшін жұмыстан шығарылды). Оның шәкірттерінің арасында Аркадий Рылов, Николай Рерих, Константин Богаевский және басқалар болды. Куинджи 1909 жылы Суретшілер қоғамын құруға бастамашылық етті, кейіннен қоғам оның есімімен аталады.
Arkhip Kuindzhi was born in Mariupol uezd (one of the subdivisions of the Yekaterinoslav Governorate of the Russian Empire) but spent his youth in the city of Taganrog. His Christian name is a Russian rendering of the Greek, Ἄρχιππος, (Archippos, from ἄρχος (archos) "master" and ἱππος (hippos) "horse": "master of horses"; cf. Colossians 4:17, Philemon 1:2) and his surname came from his grandfather's vocational nickname meaning 'goldsmith' in Crimean Tatar He grew up in a poor family; his father was a Pontic Greek shoemaker, Ivan Khristoforovich Kuindzhi (elsewhere Emendzhi). Arkhip was six years old when he lost his parents, so he was forced to make a living working at a church building site, grazing domestic animals, and working at a corn merchant's shop. He received the rudiments of an education from a Greek friend of the family who was a teacher and then went to the local school. In 1855, at age 13–14, Kuindzhi visited Feodosia to study art under Ivan Aivazovsky; however, he was engaged merely with mixing paints, A 1903 encyclopedic article stated: "Although Kuindzhi cannot be called a student of Aivazovsky, the latter had without doubt some influence on him in the first period of his activity; from whom he borrowed much in the manner of painting". English art historian John E. Bowlt wrote that "the elemental sense of light and form associated with Aivazovsky's sunsets, storms, and surging oceans permanently influenced the young Kuindzhi." During the five years from 1860 to 1865, Arkhip Kuindzhi worked as a retoucher in the photography studio of Simeon Isakovich in Taganrog. He tried to open his own photography studio, but without success. After that, Kuindzhi left Taganrog for Saint Petersburg. He studied painting mainly independently and at the St. Petersburg Academy of Arts (from 1868; a full member since 1893). He was co partner of travelling art exhibitions (Peredvizhniki), a group of realist artists in Russia who, in protest to academic restrictions, formed an artists' cooperative which evolved into the Society for Traveling Art Exhibitions (Peredvizhniki) in 1870. In 1872, the artist left the academy and worked as a freelancer. The painting On the Valaam Island was the first artwork which Pavel Tretyakov acquired for his art gallery. In 1873, Kuindzhi exhibited his painting The Snow which received the bronze medal at the International Art Exhibition in London in 1874. In the middle of the 1870s, he created a number of paintings in which the landscape motif was designed for concrete social associations in the spirit of Peredvizhniki (Forgotten Village, 1874; Chumatski Path, 1875; both – in the Tretyakov Gallery). In his mature period Kuindzhy aspired to capture the most expressive illuminative aspect of the natural condition. He applied composite receptions (high horizon, etc. ), creating panoramic views. Using light effects and intense colors shown in main tones, he depicted the illusion of illumination (Evening in Ukraine, 1876; The Birch Grove, 1879; After a Thunderstorm, 1879; all three are in the Tretyakov Gallery; Moonlit Night on the Dnieper, 1880 in the Russian Museum, St. Petersburg). His later works are remarkable for their decorative effects of color building. Kuindzhi also developed a close friendship with the chemist Dmitri Mendeleev, who taught at Saint Petersburg University. Kuindzhi attended his classes as an auditor or student. Kuindzhi frequently visited Mendeleev and his wife's weekly gatherings, and he developed a life long interest in the study of light, color, and perception. Kuindzhi lectured at the St. Petersburg Academy of Arts (Professor since 1892; professor head of landscape workshop since 1894; but was fired in 1897 for support of students' protests). Among his students were artists such as Arkady Rylov, Nicholas Roerich, Konstantin Bogaevsky, and others. Kuindzhi initiated the creation of the Society of Artists in 1909, later the Society was named after him.
Шығармалардың ұрлығы
2019 жылдың қаңтар айында оның "Ай Петри. Қырым" атты туындысы Мәскеудегі Третьяков галереясынан ұрланған, бірақ келесі күні табылған және қауіпсіз күйінде қайта табылды. Суретті ұрлаған адам үш жылға бас бостандығынан айырылды. 2022 жылдың 21 наурызында, Украинаға Ресейдің басып кіру кезінде, Куинджи атындағы өнер мұражайы Мариупольді қоршау кезіндегі ресейлік авиасоққыда қиратылды. Ол кезде Куинджидің түпнұсқа туындыларының ешқайсысы мұражайда болмаған, бірақ басқа суретшілердің картиналарының тағдыры әлі белгісіз. Мұражай коллекциясында сақталған Куинджидің үш түпнұсқа суреті – "Қызыл Күннің батуы" эскизі және "Эльбрус" және "Күз" атты екі дайындық жұмысы бомбалауға дейін мұражайдан шығарылса да, Ресей оларды тонау науқанының бөлігі ретінде алып кетті.
In January 2019, his work Ai Petri. Crimea was stolen from Moscow's Tretyakov Gallery, but was found and safely recovered the next day. The man who stole the painting was sentenced to three years in prison. On 21 March 2022, during the Russian invasion of Ukraine, the Kuindzhi Art Museum was destroyed in a Russian airstrike during the siege of Mariupol. None of Kuindzhi's original works were in the museum at the time, but the fate of paintings by other artists remains unknown. Although three original paintings by Kuindzhi that had been held in the collection—a sketch for Red Sunset, and two preparatory works, Elbrus and Autumn—had been removed from the museum prior to the bombing, they were then taken by Russia as part of its looting campaign.
Құрмет
2022 жылдың 27 қаңтарында Google Doodle Архип Куинджидің 180 жылдығын тойлады.
On 27 January 2022, Google Doodle celebrated Arkhip Kuindzhi's 180th birthday.