Ресей суретшісі Илья Репин өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Реалистік ресейлік суретші (1844–1930)

Илья Ефимович Репин (5 тамыз 1844 [Көне стиль бойынша 24 шілде 1844] – 29 қыркүйек 1930) – Украинада туған орыс суретшісі. Ол 19 ғасырдағы Ресейдегі ең танымал суретшілердің бірі болды. Оның маңызды туындылары: «Волгадағы баржа тасушылар» (1873), «Курск облысындағы діни процессия» (1880–1883), «Қанды Иван және оның ұлы Иван» (1885); және «Запорожье казактарының жауабы» (1880–1891). Ол сонымен қатар замандастарының көрнекті орыс әдебиет және өнер қайраткерлерінің ашып көрсететін портреттерін салғанымен де белгілі, олардың ішінде Михаил Глинка, Модест Мусоргский, Павел Третьяков және әсіресе Лев Толстой болды, онымен ол ұзақ жылға созылған достық қарым-қатынаста болды. Репин Ресей империясының Харьков губерниясындағы Чугуев қаласында дүниеге келген. Оның әкесі орыс армиясындағы улан полкінде қызмет еткен, кейін жылқы сатқан. Репин он алты жасында иконалар салуды бастады. Санкт-Петербургтегі Императорлық Көркемсурет академиясына түсуге жасаған алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды, бірақ ол 1863 жылы бәрібір сол қалаға барып, курстарды тыңдап, 1869 және 1871 жылдары алғашқы жүлделерін жеңіп алды. 1872 жылы Волга өзені бойындағы саяхатынан кейін Санкт-Петербургтегі Көркемсурет академиясында суреттерін ұсынды. Ұлы князь Александр Александрович оған «Волгадағы баржа тасушылар» атты ірі картина салуға тапсырыс берді, бұл оның мансабын бастады. Ол екі жыл Парижде және Нормандияда өткізіп, импрессионистердің алғашқы көрмелерін тамашалады және ашық ауада сурет салудың әдістерін үйренді. 1885 жылы оның Иван Грозныйдың ашумен өз ұлын өлтіруін бейнелейтін тарихи портреті қызу дау тудырып, картина көрмеден алынып тасталды. Бірақ бұл одан кейін үлкен жетістіктер мен жаңа тапсырыстар сериясына әкелді. 1898 жылы екінші әйелімен бірге Санкт-Петербургке жақын Финляндиядағы Куоккала қаласында (қазіргі Репино, Санкт-Петербург) «Пенатес» атты шағын үй сатып алды, онда олар ресейлік қоғам өкілдерін қабылдады.

Ерте өмір және еңбек

Репин 1844 жылғы 24 шілдеде Ресей империясының Харьков губерниясында, Слобода Украинаның тарихи аймағының орталығында орналасқан Чугуев қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Ефим Васильевич Репин (1804–1894) Ресей империясының ұлан полкінде қызмет етті. Ол орыс-парсы соғысында (1826–1828), орыс-түрік соғысында (1828–1829) және венгр науқанында (1849) қатысты. Әкесі 27 жыл қызметтен кейін әскерден зейнеткерлікке шығып, жылқы сатумен айналысатын саяхатшы саудагер болды. 1855 жылы, он бір жасында анасы оқытатын жергілікті мектепке қабылданды. Ол сурет салу және бояу саласында дарынды болды, ал он үш жасында әкесі оны икона суретшісі Иван Бунаковтың шеберханасына берді. Ол ескі иконаларды қалпына келтіріп, жергілікті белгілі адамдардың портреттерін жасады. Он алты жасқа келгенде оның шеберлігі танылып, ол суретшілердің кооперативі – Суретшілерді қолдау қоғамының мүшесі болды. Бұл қоғам Воронеж провинциясы бойынша иконалар мен қабырға суреттерін салу үшін саяхаттап жүрді. Репиннің мақсаттары одан да биік болды. 1863 жылғы қазанда Санкт-Петербургтегі Императорлық өнер академиясына түсу үшін сынақтан өтті. Бірінші әрекеті сәтсіз аяқталды, бірақ ол табандылық танытып, қалада шағын бөлме жалға алып, академиялық сурет салу курстарын тыңдады. 1864 жылғы қаңтарда ол қабылданып, тегін оқуға рұқсат алды. Ол екі жыл бойы Париж қаласында болды. Ол өз туындыларының тақырыптарын «Париждіктердің ең типік бейнесі, ең типік ортада» деп сипаттады. Ол Париждің көше базарлары мен бульварларын, сондай-ақ әр түрлі топтардың париждіктерінің әртүрлі бет-әлпеттері мен киімдерін суреттеді. Парижде жасаған маңызды орыс туындысы – «Садко» (1876) – теңіз асты патшалығының мистикалық аллегориясы, оған модерн элементтері енгізілген. Ол жас қаһарманға орысша сырт көрініс берді және оны ерекше, экзотикалық ортамен қоршады. Ол өзінің досы Стасовқа: «Бұл идея менің қазіргі жағдайымды, және мүмкін, барлық орыс өнерінің жағдайын көрсетеді» деп жазды.

Repin was born on 24 July 1844 in the town of Chuguev, in the Kharkov Governorate of the Russian Empire, in the heart of the historical region of Sloboda Ukraine. His father, Yefim Vasilyevich Repin (1804—1894) served in an Uhlan Regiment of the Imperial Russian Army. He fought in the Russo Persian War (1826–1828), the Russo Turkish War (1828–29) and the Hungarian campaign (1849). When his father retired from the army, after twenty seven years of service, he became an itinerant merchant selling horses. In 1855, at the age of eleven, he was enrolled at the local school where his mother taught. He showed a talent for drawing and painting, and when he was thirteen, his father enrolled him in the workshop of Ivan Bunakov, an icon painter. He restored old icons and painted portraits of local notables. At the age of sixteen, his skill was recognized, and he became a member of an artel, or cooperative of artists, the Society for the Encouragement of Artists, which traveled around Voronezh province to paint icons and wall paintings. Repin had much higher ambitions. In October 1863 he competed for admission to the Imperial Academy of Arts in the capital, Saint Petersburg. He failed in his first attempt, but persevered, rented a small room in the city, and took courses in academic drawing. In January 1864 he succeeded and was allowed, without fee, to attend classes. He remained in Paris for two years. He described his subjects as "the principal types of Parisians, in the most typical settings." He painted the street markets and boulevards of Paris, and especially the varied faces and costumes of the Parisians of every class. His major Russian work created in Paris was Sadko (1876), a mystical allegory of an undersea kingdom, which included elements of Art Nouveau. He gave the young heroine a Russian face, surrounded by a strange and exotic setting. He wrote to his friend the civic Stasov: "This idea describes my present situation, and perhaps, the situation of all of our Russian art".

Мәскеу және "Жолшықтар" (18761885)

Репин 1876 жылы Ресейге оралды. Келесі жылы оның ұлы Юрий дүниеге келді. Сол жылы ол Мәскеуге көшіп, Архип Куинджи мен Иван Шишкин сияқты суретшілердің портреттері де бар әртүрлі туындылар жасады. Ол 1863 жылы Санкт-Петербургте құрылған «Жолшықтар» көркемдік қозғалысына қатысты. «Жолшықтардың» стилі – нақты реалистік, патриоттық және саяси тұрғыдан белсенді, классикалық үлгілерден жаңғыруға және ерекше орыс өнерін жасауға ұмтылған. Оған суретшілер ғана емес, мүсіншілер, жазушылар мен композиторлар да қатысты. Репин көптеген маңызды тарихи туындылар жасады, соның ішінде Курск облысындағы діни шеру (1883) «Жолшықтардың» 12-ші жылдық көрмесінде ұсынылды. Бұл картина өзінің ерекше көптігімен көзге түсті – оның ішінде қабақты полицейлер, шаршаған монахтар, балалар мен сұраныштар бар, олардың әрқайсысы айқын мінезді көрсетеді. Ол сондай-ақ импрессионистердің ықпалымен және Франциядағы ашық ауада жасаған оқуларынан кейін күн сәулесінің сыртқы әсерлерін зерттеді. Царевна София Алексеевнаның портреті – оның ең трагикалық тарихи туындыларының бірі. Онда патша Алексейдің қызы бейнеленген, ол әкесі қайтыс болғаннан кейін Ресейдің регенті болған, бірақ 1689 жылы биліктен қуылды және ағасы Петр I оны монастырьға қамады. Сурет оның болашақ өмірін түсінгендегі ашуын көрсетеді. «Олар оны күтпеген еді» (1884–1888) (Третьяков галереясы) – кезеңнің маңызды және нәзік тарихи туындысы, онда түрме мен жер аударылудан әлсіз және осал болған, бұрынғы «народник» немесе революционер күтпеген жерден отбасына оралған жас жігіт бейнеленген. Оның отбасы мүшелерінің бет-әлпеттері мен қабырғадағы Александр III патшасының және сүйікті орыс ақындарының портреттері сияқты ұсақ бөлшектер арқылы осы оқиға айтылады.

Репин мен Толстой

1880 жылы Лев Толстой Репиннің Мәскеудегі Большой Трубный көшесіндегі шағын студиясына келіп, өзін таныстырды. Бұл 36 жастағы суретші мен 52 жастағы жазушы арасындағы достыққа айналды, ол Толстой 1910 жылы қайтыс болғанға дейін отыз жылға созылды. Репин Толстойдың Мәскеудегі үйіне және Ясная Полянадағы шаруашылығына жиі баратын. Ол Толстойдың Ясная Полянадағы ағаш астында жұмыс істеп, оқып отырған бейбіт киімдегі портреттерін салған. 1887 жылы Репин келгені туралы Толстой былай деп жазды: "Репин маған келіп, керемет портрет салды. Мен оны барған сайын бағалай бастадым, ол - жан-жақты адам, біз бәріміз, тіпті біз, күнәкарлар да, ұмтылып жүрген жарыққа жақындап келеді". Репин үшін "Руслан мен Людмила" операсының композиторы Михаил Глинканың (1887) портреті ерекше туынды болды. Ол Глинка қайтыс болғаннан кейін салынған, Репин оны тірі кезде көрген емес, және басқалардың суреттері мен естеліктеріне сүйенген. Репин салған композиторлардың арасында Бородиннің "Князь Игорь" операсын аяқтаған Александр Глазунов және Санкт-Петербург консерваториясын құрған Антон Рубинштейн де болды. Репин бұл картинаны 1880-1891 жылдар аралығында кезең-кезеңмен салған, нәтижесінде есімдері ерекше көзге түсетін тұлғалардың керемет жиынтығы пайда болды. Модельдердің көпшілігі Өнер академиясының оқытушылары мен студенттері болды, олардың арасында орыстар, украиндер, казак студенті, гректер және поляктар бар еді. Ортадағы көк шапанды киген адам – Ресей армиясының генералы Михаил Драгомиров. Жоғарғы оң жақта, Тарас Булбаның артында жасырынып, сары шапанды киген казак – Мариинский театрының поляк текті опера әншісі, композитор Игорь Стравинскийдің әкесі Федор Стравинский. Аяқталған туынды соншалықты танымал болды, Репин оның екінші нұсқасын да салды. 1890 жылы оған Өнер академиясының жаңа ережесін жасау жөніндегі жұмыстарды жүктеу үшін үкіметтік тапсырма берілді. 1891 жылы ол жас суретшілердің құқықтарын шектейтін жаңа ережеге наразылық білдіріп, "Көшпенділер" тобынан шықты. Өнер академиясында Репин мен Шишкиннің туындыларынан көрме ұйымдастырылды, соның ішінде Запорожье казактарының жауабы да көрсетілді. 1892 жылы ол Мәскеудегі Тарих мұражайында жеке көрме өткізді. 1893 жылы ол Варшава, Краков, Мюнхен, Вена және Париж қалаларындағы академиялық өнер мектептерін аралап, оқыту әдістерін зерттеді. Қысты Италияда өткізіп, "Өнер туралы хаттар" атты эсселерін жариялады. 1894 жылы ол Өнер академиясының жанындағы Жоғары өнер мектебінде сабақ беруді бастады, бұл лауазымды 1907 жылға дейін үзіліспен атқарып тұрды. 1895 жылы ол император Николай II және Мария Тенишеваның портреттерін салған. 1896 жылы Нижний Новгородта өткен Бүкілресейлік көрмеге қатысты. Оның туындылары Санкт-Петербургтегі Шығармашылық өнер туындыларының көрмесінде көрсетілді. Осы жылы ол "Дуэль" және "Дон Хуан мен Донна Анна" картиналарын салды. 1897 жылы ол "Көшпенділер" тобына қайта қосылып, бір жылға Жоғары көркемдік мектептің ректоры болып тағайындалды. 1898 жылы ол Киелі жерге саяхаттап, Иерусалимдегі орыс православиелік Александр Невский соборы үшін "Крест көтеріп" иконасын салған. Ресейге оралғаннан кейін Павел Третьяковтың қоштасу рәсіміне қатысты. 1899 жылы ол "World of Art" журналының редакциялық алқасына кірді, бірақ көп ұзамай одан бас тартты.

In 1880 Lev Tolstoy came to Repin's small studio on Bolshoi Trubny street in Moscow to introduce himself. This developed into a friendship between the 36 year old painter and the 52 year old writer that lasted thirty years until Tolstoy's death in 1910. Repin regularly visited Tolstoy at his Moscow residence, and his country estate at Yasnaya Polyana. He painted a series of portraits of Tolstoy in peasant dress, working and reading under a tree at Yasnaya Polyana. Tolstoy wrote of an 1887 visit by Repin: "Repin came to see me and painted a fine portrait. I appreciate him more and more; he is lively person, approaching the light to which all of us aspire, including us poor sinners." His portrait of Mikhail Glinka, composer of the opera "Ruslan and Ludmilla" (1887) was an unusual work for Repin. it was painted after Glinka's death; Repin never met him, and based on drawings and recollections of others. Other composers painted by Repin included Alexander Glazunov who had just completed Borodin's opera "Prince Igor", and Anton Rubinstein the founder of the Saint Petersburg Conservatory of Music. Repin worked on this painting periodically between 1880 and 1891, creating an extraordinary ensemble of expressive faces. Most of the models were faculty members from the Academy of Arts, and had a variety of nationalities, including Russians, Ukrainians, a Cossack student, Greeks, and Poles. The cossack in a blue hat in the center is Mikhail Dragomirov, a General in the Russian army. The Cossack with a yellow hat, at the top right and almost hidden by Taras Bulba, is Fyodor Stravinsky, an opera singer with the Mariinsky Theatre, of Polish descent, and the father of the composer Igor Stravinsky. The finished work was so popular that he painted a second version. In 1890 he was given a government commission to work on the creation of a new statute for the Academy of Arts. In 1891 he resigned from the Wanderers in protest against a new statute that restricted the rights of young artists. An exhibition of works by Repin and Shishkin was held in the Academy of Arts, including Reply of the Zaporozhian Cossacks. In 1892 he held a one man exhibition at the History Museum in Moscow. In 1893 he visited academic art schools in Warsaw, Kraków, Munich, Vienna, and Paris to observe and study teaching methods. He spent the winter in Italy and published his essays Letters on Art. In 1894 he began teaching a class at the Higher Art School attached to the Academy of Arts, a position he held, off and on, until 1907. In 1895 he painted portraits of Emperor Nicholas II, and Princess Maria Tenisheva. In 1896 he attended the All Russian Exhibition in Nizhni Novgorod. His paintings were exhibited in Saint Petersburg, at the Exhibition of Works of Creative Art. His paintings from this year included The Duel and Don Juan and Dona Anna. In 1897 he rejoined the Wanderers, and was appointed rector of the Higher Artistic School for a year. In 1898 he traveled to the Holy Land, and painted the icon Carrying the Cross for the Russian Orthodox Alexander Nevsky Cathedral in Jerusalem. After returning to Russia, he attended Pavel Tretyakov's funeral. In 1899 he joined the editorial board of the magazine World of Art, but soon quit.

Финляндияға көшіп келу (1890)

1890 жылы Репин Наталья Нордманмен (1863-1914) танысты, ол оның ресми емес әйелі болды. Ол адмиралдың қызы, жазушы және феминист, еңбек жағдайларын жақсарту жолында белсенділік танытты. Ол табиғатқа жақын, қарапайым өмір салтын ұстануды жақтады. 1899 жылы ол Санкт-Петербургтен солтүстікке қарай қырық шақырымдай жердегі Куоккала ауылының жанында жер сатып алды, және олар «Пенатес» деп аталатын шағын үй салды, ол келесі отыз жыл бойы оның үйіне айналды. Бұл үй сол кезде Ресей империясының құрамына кірген Финляндияның Ұлы Герцогтығында орналасқан, Санкт-Петербургтен пойызбен шамамен бір сағаттық жерде. Басында ол оны тек жазғы үй ретінде пайдаланды, бірақ 1907 жылы Санкт-Петербург Көркемсурет академиясынан кеткеннен кейін, ол толық уақытты үйі мен студиясына айналды. Мүліктің ішінде пирамида пішіндес шатыры бар студия, «Пушкин аллеясы» аталған ағаштармен безендірілген ландшафтық бақ, египеттік стильдегі түрлі-түсті музыка орталығы және Фин шығанағына көрініс беретін телескоп болды. Ол қонақтарына Толстойдан үйренген вегетариандық таңғы ас ұйымдастырды, сондай-ақ сәрсенбі күндері әсем кештер өткізді. Сәрсенбі күнгі қонақтарының арасында опера әншісі Шаляпин, жазушы Максим Горький, композитор Александр Глазунов, жазушы Александр Куприн, суретшілер Василий Поленов, Исаак Бродский және Николай Фечин, сондай-ақ ақын Владимир Маяковский, философ Василий Розанов және ғалым Владимир Бехтерев болды. 1900 жылы ол Нордманды Париждегі Дүниежүзілік көрмеге алып барды, онда ол суреттерді бағалаушы ретінде жұмыс істеді. Олар Мюнхен, Тироль және Прага қалаларын аралады. Оның «Менің артымнан кет, Шайтан!» атты картинасы «Төлпаралар» көрмесінің 29-шы көрмесінде көрсетілді. 1901 жылы ол патшадан өзінің ең ірі тапсырыстарын алды – Мемлекеттік кеңестің барлық алпыс мүшесінің портреттерін салу. Ол фотосуреттер мен екі шәкіртінің көмегімен жұмысты аяқтады. Суреттердің бірінде Александр Керенский бейнеленген, ол большевиктер билікті басып алғанға дейін Ресей президенті болған. Үкіметтік тапсырыстармен қатар, ол мүлдем басқа тақырыптағы жеңіл жұмыс жасауға уақыт тапты: 1902-1903 жылдары «Бостандық неге?» деген картинаны жазды, онда емтиханнан кейін жағажайда толқындарда билейтін екі студент бейнеленген.

In 1890 Repin met Natalia Nordman (1863 1914), who became his common law wife. She was the daughter of an admiral, a writer and feminist, an activist for the improvement of working conditions. She advocated a simple life close to nature. In 1899 he acquired land near a village of Kuokkala, about forty kilometres north of St. Petersburg, and they built a country house, called the Penates, which became his home for the next thirty years. It was located in the Grand Duchy of Finland, then part of the Russian Empire, about an hour by train from St. Petersburg. At first he used it only as a summer house, but after he resigned from the St. Petersburg Academy of Fine Arts in 1907, it became his full time home and studio. It was a rather eccentric estate, including a studio covered with a pyramidal lantern roof, a landscape garden with a "Pushkin alley" of trees, a multicoloured music kiosk in the Egyptian style, and a telescope overlooking the Gulf of Finland. He hosted vegetarian breakfasts for his guests (a practice he adapted from Tolstoy), and very elaborate receptions on Wednesdays. His Wednesday guests included the opera singer Chaliapin, the writer Maxim Gorky, the composer Alexander Glazunov the writer Aleksandr Kuprin; artists Vasily Polenov, Isaak Brodsky and Nicolai Fechin as well as poet Vladimir Mayakovsky, philosopher Vasily Rozanov and scientist Vladimir Bekhterev. In 1900 he took Nordman to the World Exhibition in Paris, where he served as a painting judge. They visited Munich, the Tyrol, and Prague, His painting Get Thee Behind Me, Satan! was shown at the 29th Exhibition of the Wanderers. In 1901 he received from the Tsar one of his largest commissions, portraits of all sixty members of State Council. He proceeded with the help of photographs and the aid of two of his students. One of the subjects was Alexander Kerensky, the Russian president before the Bolshevik seizure of power. In addition to his government commissions, he found time for a light work on an entirely different theme; a painting in 1902–1903 called "What Freedom!" depicting two students dancing in the waves at the beach after completing their examinations.

1900-1905 - Революция және ұнжырғасы түскен

1905 жылы Санкт-Петербургтегі Қысқы сарай алдындағы халықтық демонстрацияларды басу Репинді көңілінен шығарды. Ол 1905 жылды "апат пен ұят жылы" деп атады. Ол Көркемсурет академиясындағы оқытушылық қызметінен қалып, сурет салуға белсенді кірісті. ХХ ғасырдың басында демократиялық қозғалыстар Репинге шабыт берді, ол Конституциялық-демократиялық партияға қосылды, Мемлекеттік кеңесші шені ұсынылды және Думаға, ұлттық жиналысқа шақырылды. Ол 1905 жылғы Ресей Конституциясының қабылдалуына арналған түрлі-түсті картина салды. Кейін ол Ресейдің жаңа сайланған президенті Александр Керенскийдің портретін жазды. Репин естеліктерін жазуға көбірек уақыт бөлді және оны 1915 жылы аяқтады. Ол Санкт-Петербургке 1909 жылы модернист Кандинскийдің туындыларының көрмесіне барды. Бірақ Репинге ол ұнамады, ол оны "өнердің бұзылу батпағы" деп сипаттады. 1900 жылы ол өзінің заңды әйелі Наталья Нордманды Париждегі Дүниежүзілік көрмеге алып барды, онда ол суреттерді бағалаушы ретінде жұмыс істеді. Ол Мюнхен, Тироль және Прага қалаларын аралап, Наталья Нордманды "Тироль шапанында" және "Күн сәулесінде: Надежда Репинаның портреті" картиналарында бейнеледі. 1901 жылы ол "Құрмет легионы" орденімен марапатталды. Оның "Сен артымнан кет, шайтан!" картинасы "Итиранттар қоғамының" 29-шы көрмесінде көрсетілді. 1902–1903 жылдары ол "Мемлекеттік кеңестің салтанатты отырысы" және "Қандай бостандық!" картиналарын, қырықтан астам портреттік эскиздерді, сондай-ақ Сергей Витте мен Вячеслав фон Плехве портреттерін жазды. 1904 жылы ол суретші Василий Верещагинге арналған естелік жиынға қатысып, сөз сөйледі. Ол жазушы Леонид Андреевтің портретін және "Казак эскадрильясы командирі Зиновьевтің қазасы" атты туындысын жасады. 1905 жылдың 9 желтоқсанында бейбіт демонстрацияға үкімет әскерлерінің оқ ату эпизодын бейнелейтін эскиздер дайындады. 1905 жылы Репин қан төгіске және патшалық репрессияға қарсы көптеген наразылық акцияларына қатысты және осы оқиғалардың эмоционалдық және саяси маңызын суреттерінде көрсетуге тырысты. Ол Максим Горький мен Владимир Стасовтың портреттеріне, сондай-ақ Наталья Нордманның екі портретіне эскиздер жасады. 1907 жылы ол Көркемсурет академиясынан кетіп, Чугуев пен Қырымға сапар шекті және Владимир Стасов туралы естеліктер жазды. 1908 жылы ол Ресейдегі өлім жазасын ауыздықтады. Ол Леонид Андреевтің "Жылтыраған жеті адам" әңгімесін суреттеп, "Қара теңіз жағалауындағы казактар" картинасы "Итиранттар қоғамының" көрмесінде қойылды. 1909 жылы ол Гогольдің "Өлі жандардың екінші бөлігінің қолжазбасын өртеуі" картинасын жазды, ал 1910 жылы Петр Столыпиннің және балалар жазушысы және ақын Корней Чуковскийдің портреттерін салды.

The repression of popular demonstrations in front of the Winter Palace in St. Petersburg in 1905 disillusioned Repin. He called 1905 "the year of disaster and shame". He resigned from his teaching post at the Academy of Fine Arts, and concentrated on painting. The movements toward democracy in the early 20th century inspired Repin, he joined the Constitutional Democratic Party, was offered the rank of Councillor of State, and was invited to take a seat in the Duma, the national assembly. He made a colourful painting of the celebration of the new Russian Constitution of 1905. Later, he painted the portrait of the newly elected Russian President, Alexander Kerensky. Repin concentrated on writing his memoirs, which he finished in 1915. He visited St. Peterburg to see expositions, including a 1909 show of works by the modernist Kandinsky. Repin was not impressed; he described it as "the swamps of artistic corruption". In 1900 he took his common law wife Natalia Nordman to the World Exhibition in Paris, where he served as a painting judge. He visited Munich, the Tyrol, and Prague, and painted Natalia Nordman in a Tyrolese Hat and In the Sunlight: Portrait of Nadezhda Repina. In 1901 he was awarded the Legion of Honor. His painting Get Thee Behind Me, Satan! was shown at the 29th Itinerants' Society Exhibition. In 1902–1903 his works included the paintings Ceremonial Meeting of the State Council and What a Freedom!, over forty portrait studies, and portraits of Sergei Witte and Vyacheslav von Plehve. In 1904 he gave a speech at a memorial gathering for the artist Vasily Vereshchagin. He painted a portrait of the writer Leonid Andreyev and his work The Death of the Cossack Squadron Commander Zinovyev. He made sketches depicting government troops opening fire on a peaceful demonstration on 9 December 1905. During 1905 Repin participated in many protests
against bloodshed and Tsarist repressions, and tried to convey his impressions of these emotionally and politically charged events in his paintings. He also did sketches for portraits of Maxim Gorky and Vladimir Stasov and two portraits of Natalia Nordman. In 1907 he resigned from the Academy of Arts, visited Chuguyev and the Crimea, and wrote reminiscences of Vladimir Stasov. In 1908 he publicly denounced capital punishment in Russia. He illustrated Leonid Andreyev's story The Seven Who Were Hanged, and his painting The Cossacks from the Black Sea Coast was exhibited at the Itinerants' Society Exhibition. In 1909 he painted Gogol Burning the Manuscript of the Second Part of Dead Souls, and in 1910, portraits of Pyotr Stolypin, and the children's writer and poet Korney Chukovsky.

Соғыс, большевиктер төңкерісі және кейінгі жылдар (1917-1930)

1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Репинге бірқатар кері қайтар қадамдар мен қайғылы оқиғалар орын алды. Оның әйелі туберкулезбен ауырып, емделу үшін Швейцарияның Локарно қаласына кетті. Ол отбасының көмегін қабылдамай, 1914 жылы Швейцарияда қайтыс болды. Содан кейін, 1917 жылғы қазан революциясынан кейін Финляндия, Пенаттар да, Ресейден тәуелсіздігін жариялады. Шекара жабылып, Репин Ресейге оралудан бас тартты. Ол Финляндияда жаңа тапсырыстар іздеді, белгілі фин саяси және қоғам қайырмандарының, соның ішінде сәулетші Элиэль Саариненнің, композитор Жан Сибелиус пен болашақ фин президенті Карл Густав Маннергеймнің үлкен топтық портретін салды. Суретте Репин өзінің бас арқасын да бейнеледі. 1916 жылы Репин Корней Чуковскийдің көмегімен "Алыс-жақын" атты естелік кітабын жазды. Ол Ресей революциясының бастапқы кезеңдерін, атап айтқанда 1917 жылғы ақпан революциясын құптады. Алайда ол большевиктерге қарсы болды және олардың қазан революциясында билікке келгеніне, одан кейін олардың тудырған зорлық-зомбылығы мен террорға наразылық білдірді. 1919 жылы ол ресейлік суретшілердің және өзінің туындыларын Хельсинкидегі Фин ұлттық галереясына сыйлады, ал 1920 жылы Финляндиядағы суретшілер ортасы Репиннің құрметіне салтанатты шаралар өткізді. 1921–1922 жылдары ол "Илия пайғамбардың көтерілуі" және "Мәсіх пен Магдалина" ("Қайта тірілу таңы") суреттерін жазды. Репин жаңа совет үкіметіне қарсы болғандықтан, тіпті олардың әліпби реформасына да сын айтты. Атап айтқанда, ол өзінің тегін жаңа қағидалар бойынша Рѣпинъ (Риепин) деп жазуға қарсы болды, себебі ѣ әрпінің алынып тасталуы көптеген адамдарды оның атын дұрыс емес, Рёпин деп жазуға итермеледі. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1918 жылы Репин қайтадан саяхаттау мүмкіндігіне ие болды. 1923 жылы Репин Прагада жеке көрме ұйымдастырды. 1924 жылы Куоккала қаласында Репиннің 80 жылдығы тойланды, ал Мәскеуде оның туындыларының көрмесі өтті. 1925 жылы Ленинградтағы Ресей мұражайында (Петербург Петроград болып қайта аталды) оның туындыларының мерейтойлық көрмесі өтті. Көтеріліп келе жатқан совет диктаторы Иосиф Сталин Репиннің бұрынғы оқушысы Исаак Бродскийді қоса алған совет суретшілерінің делегациясын Репиннің Санкт-Петербургке оралуын және Финляндиядағы резиденциясынан бас тартуын сұрап жіберді. Бірақ Репин Сталиннің ықпалында болғысы келмеді, бас тартты, бірақ 1905 жылғы революцияға арналған үш эскизін және Александр Керенскийдің портретін 1905 жылғы революция мұражайына сыйлады. 1928–1929 жылдары, әлі де Финляндияда болып, 1926 жылы бастаған "Хопак биі" ("Запорожье казактарының биі") картинасын аяқтады, ол оның соңғы туындысы болды. Бұл картина Украинаға және оның мәдениетіне деген Репиннің құрметін көрсетеді. Репин оны маймен линолеумға салды, себебі ол жеткілікті үлкен кенеп таба алмады. Репин 1930 жылы қайтыс болды және Пенаттарда жерленді. 1939 жылы Кеңес Одағы Финляндияны басып алғаннан кейін Куоккала аумағы КСРО-ға қосылды. 1948 жылы, Репиннің большевизмге деген қарсылығына қарамастан, ол оның құрметіне Репино болып қайта аталды. 1940 жылы Пенаттар мұражайға айналды, қазір ол ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген.

The outbreak of the First World War in 1914 brought a series of setbacks and tragedies to Repin. His wife became ill with tuberculosis, and departed for treatment in Locarno, Switzerland. She refused assistance from her family and died in Switzerland in 1914. Then, following the October 1917 Bolshevik Revolution, Finland, including the Penates, declared its independence from Russia. The border was closed, and Repin refused to return to Russia. He turned to Finland for new clients, painting a large group portrait of notable Finnish leaders and artists, including the architect Eliel Saarinen, the composer Jean Sibelius, and the future Finnish President Carl Gustav Mannerheim. Repin included the back of his own head in the painting. In 1916, Repin worked on his book of reminiscences, Far and Near, with the assistance of Korney Chukovsky. He welcomed the early phases of the Russian Revolution, namely the February Revolution of February 1917. However, he was hostile to the Bolsheviks and was appalled by their rise to power in the October Revolution and the violence and terror they unleashed thereafter. In 1919. he donated his collection of works by Russian artists and his own works to the Finnish National Gallery in Helsinki, and in 1920 honorary celebrations of Repin were held by artistic circles in Finland. In 1921–1922 he painted The Ascent of Elijah the Prophet and Christ and Mary Magdalene (The Morning of the Resurrection). Repin was so hostile to the new Soviet regime, that he even lashed out at their spelling "reform". Specifically, he objected to writing his last name Рѣпинъ (Riepin) under the new rules, which made it Репин, as the elimination of ѣ led many people to incorrectly spell his name as Ryopin. After end of the war in 1918, Repin could travel again. In 1923, Repin held a one man exhibition in Prague. Celebrations were given in 1924 in Kuokkala to mark Repin's 80th birthday, and an exhibition of his works was held in Moscow. In 1925, a jubilee exhibition of his works was held in the Russian Museum in Leningrad (renamed St Petersburg Petrograd). The rising Soviet dictator, Joseph Stalin, sent a delegation of Soviet artists, including a former student of Repin, Isaak Brodsky, to persuade Repin to return to St. Petersburg, and to give up his residence in Finland. But Repin did not want to be under the thumb of Stalin, and refused, though he donated three sketches devoted to the Revolution of 1905 and the portrait of Alexander Kerensky to the Museum of the Revolution of 1905. In 1928–29, still in Finland, he continued working on the painting The Hopak Dance (The Zaporozhye Cossacks Dancing), begun in 1926, which was his final work. It portrays Repin's admiration of Ukraine and its culture. Repin painted it with oil on linoleum, because he could not get a canvas large enough. Repin died in 1930, and was buried at the Penates. After the Soviet invasion of Finland in 1939, the territory of Kuokkala was annexed by the USSR. In 1948, despite Repin's hostility towards Bolshevism, it was renamed Repino in his honor. The Penates became a museum in 1940, and is now a UNESCO World Heritage Site.

Портреттер

Репин ерекше портрет салуда көзге түсті. Ол өмірінде үш жүзден астам портрет салған. Ол заманының көрнекті саяси қайраткерлерінің, жазушылардың және композиторлардың көпшілігін бейнелеген. Бірақ Достоевский – ерекше жағдай, өйткені Репин оның мистикалық көзқарастарын мүлдем қабылдамады. Әр портрет алдында ол алты-жеті эскиз жасаған. Толстойды, әдеттегідей, егістікте жалаң аяқ жұмыс істеп тұрғанда суретке түсіруге көндіруге көп еңбек сірген. Репин өзінің туындыларына толықтық пен тереңдік беру үшін жаңа тәсілдер мен мазмұн іздестіріп, тынымсыз ізденіс жасады. Репинге таңдаулы суреттер мен, олардың портреттерін салған адамдар шектеулі болды. Алайда, оның эстетикасында терең мақсат болды, сонымен қатар ол дәуір рухын сезіп, оның жеке тұлғалардың өмірі мен мінезіндегі көрінісін көркемдікпен бейнелей білді. Репиннің шындықты және идеалды іздеуі оны түрлі көркемдік бағыттарға бастады, бұл әлеуметтік және рухани өмірдің құпия жақтарымен, сондай-ақ ұлттық мәдениетпен байланысты болды. Репин, сол заманғы көптеген орыс реалистері сияқты, өзінің туындыларын қазіргі өмірден немесе тарихтан алынған драматикалық қайшылықтарға негіздеді. Ол мифологиялық бейнелерді де мақсатты түрде пайдаланды, оның діни суреттерінің кейбіреулері – ең тамаша туындыларының қатарында.

Сызбалар мен эскиздер

Репин кейбір суреттерін жасау үшін жүзден астам дайын эскиздер салған. Ол шығармаларын қарындашпен немесе көмірмен сызықтар мен штрихтау арқылы бастаған. Көбінесе ол қалаған көлеңке алу үшін суретті саусағымен немесе өшіргішпен сүртіп тастаған. Ол кейде балаларының суреттерін түрлі бұрыштардан қарап, тәжірибе жасау үшін пайдаланған. Үлкен суреттері үшін ол өте толыққанды зерттеулер жасап, композициямен тәжірибелесіп, жалпы әсерін бағалаған.

Жанрлық сурет

XIX және XX ғасырлардағы ең шебер жанр суретшісі орыс суретшілерінің арасында болды. Ол күнделікті өмірдің көріністерін шынайы және терең түсінігімен бейнеледі, әрбір кейіпкерге ерекше мақсат пен мінез қасиеттерін сыйлады. Оның туындылары тұрмыстық сахналардан бастап, революциялық үнқағаздарды таратушы жас белсендіні ұстаған полиция қызметкерлері сияқты кішкентай драмаларға дейін кең ауқымды болды.