Revenge (1990 film)

Кіріспе

1990 жылы Тони Скотттың түсірген фильмі.

«Аталу» – Тони Скотттың режиссерлік жұмысы, Кевин Костнер, Энтони Куинн, Мадлен Стоу, Мигель Феррер және Салли Киркландтың басты рөлдерде ойнаған 1990 жылғы американдық романтикалық триллері. Кейбір сахналар Мексикада түсірілді. Фильм New World Pictures және Rastar Films компанияларының өндірісімен жасалған, ал Columbia Pictures тарапынан көрсетілді. «Аталу» фильмінде Джон Легуизамоның кинодағы алғашқы рөлдерінің бірі де бар. Фильм 1979 жылы Esquire журналында жарияланған Джим Харрисонның повесіне негізделген. Харрисон фильмнің сценарийін бірлесіп жазды.

Сюжет

Майкл Дж . "Джей" Кокран - 12 жылдан кейін қызметтен кеткен АҚШ әскери-теңіз флотының ұшқышы. Ол өзіне сәйкес келетін Beretta мылтықтарын және өзінің бай досы Тибурон "Тибей" Мендестің Мексикадағы hacienda-да уақыт өткізуге шақыруын алады. Тиби сонымен қатар күшті қылмыс шебері, оның жан-жағында жан-жақтастары бар. Мексикада Кокран Тибейдің сұлу жас әйелі Мирьеамен танысады, ол сән-салтанатпен өмір сүреді, бірақ бақытсыз, өйткені оның жасы үлкен күйеуі балалы болғысы келмейді, жүктілік оның келбетіне зиян тигізеді деп санайды. Джей Тибеге теріден жасалған G1 әскери-теңіз курткасын сыйлайды. Бірақ ол Тибейдің күдікті оң қолы Цезарьді жұмысшы ретінде емес, өз бетінше әрекет етіп, жағымсыз әсер етеді. Түскі астан кейін Тиби өзінің бизнес серіктестерімен жеке кездесу өткізеді, олардың біреуін өлтіреді, ал басқа жерде Мирия мен Джей жақсырақ танысады; олар бір-біріне романтикалық қызығушылық танытады. Той кезінде және Тиби мен оның адамдары жақын жерде болған кезде, Джей мен Мирия шкафта жыныстық қатынасқа түседі. Джей Мирьеаға Мексиканы тастап кетуге ниетті екенін айтады, Тибей жағдайды білетін болады деп қорқады. Мирия Джейге қалуға жалбарынады, ол оған ғашық болып, келіседі және олар Мексикадағы шалғай қорада жасырын кездесуді ұйымдастырады. Мирия Тибеге Майамидегі әпкесіне баратынын айтады, бірақ Тибе Мирияның әпкесіне өтірік айтуын сұрайтын телефон арқылы сөйлесуін естиді. Тиби Мирияны әуежайға алып барып, соңғы рет сүйеді. Джей әуежайда жасырын күтіп тұр, олар кабинаға қарай жүреді. Жасырын жерге жеткенде, оларды Тибей мен оның адамдары таңғалдырады. Джейдің сүйікті иті Роккиді өлтірді. Тибей Мирьеяны "әмансыз жезөкше" деп атайды, оны ұрады және оны пышақпен аузына кесіп тастайды (Глазгоның жартылай күлкісін тудырады), Тибейдің қолбасшылары Джейді қатал соққыға жықты. Олар үйді өртеп жіберген соң, Джейді шөлге тастап, өлтіруге қалдырады. Мирияны жезөкшеханаға орналастырады, Тибей оған "күнде 50 рет емізуге" нұсқау береді, оған есірткі береді, қорлайды және "жалпы пайдалану" түріне жатқызады. Есірткіге толы жас жігіттің ЖИТС бар, ал Мирия өмір сүруді қаламай, оны инемен бөлісуге көндіреді, осылайша Мирия ВИЧ-пен жұғады. Жейді есінен танып, оны отбасы әкрен-ақ емдеп, сауықтырады. Джей өртенген қорабасқа оралып, жасырып қойған ақшасын алады. Мауро Джейді қалаға алып барып, "душманыңның жұмыртқасын кесу" үшін оған пышақ береді. Джей тексалықпен кездеседі, ол оған Дюрангоға дейін жетуді ұсынады. Бірде Джей өзіне шабуыл жасаған қылмыскерлердің біреуін байқап қалып, оны ерлер бөлмесіне ертіп барады да, оның мойнын кесіп өлтіреді. Бір күндік жол жүрісінен кейін техасдық жылқыны Тибидің үйінде болған түстен кейін Джейді таныған бай адамға жеткізеді. Кейіннен Техастың достық адамы өз көлігінде, Джей көлік айдап келе жатқанда, бейбіт өледі. Бір мотелде Джей Мауроның қайын інісі Амадорға тап болады. Амадор мен оның тыныш досы Игнасио Джейге кек алуға көмектесуге дайын, өйткені Амадордың әпкесі Тибейге қатысты бизнеске араласып, өлтірілді. Олар Тибейдің тағы бір қолбасшысын тұтқындап, Мирияның қайда екенін айтады. Джей жезөкшеханаға кіргенде, Мирияның басқа жерге көшірілгенін көреді. Мадам Джейді Мирияның клиенттер арасында өте танымал екенін дәлелдеді және Тибейден басқа ешкім оның қайда екенін білмейді деп мазақтайды. Джей, Амадор және Игнасио таңертеңгілік атпен жүру кезінде Тибей мен оның жансакшысына тұзақ құрады. Джей Мирияның қайда екенін сұрауға барады, бірақ алдымен Тиби Джейдің әйеліне ұрлық жасағаны үшін кешірім сұрауын сұрайды. Джей қаруын түсіріп, Тибейден кешірім сұрағанда, Тибей Мирияның монастырда екенін айтады. Мирия - ЖИТС-тен өліп жатқан монастырдың хосписінде. Джей Мирияға жақсы көретінін айту үшін уақытында келеді. Содан кейін ол оны сыртқа шығарады және Мирия Джейдің қолында қайтыс болғанға дейін оны жақсы көретінін айтады.

Michael J. "Jay" Cochran is a U. S. Navy aviator, leaving the service after 12 years. He receives a matched pair of Beretta shotguns and an invitation from his wealthy friend, Tiburon "Tibey" Mendez to spend time at his hacienda in Mexico. Tibey is also a powerful crime boss, constantly surrounded by bodyguards. In Mexico, Cochran meets Tibey's beautiful young wife Miryea, who lives in lavish surroundings but is unhappy because her much older husband does not want children, feeling pregnancy would spoil her looks. Jay presents Tibey with a Navy G 1 leather flight jacket. But he rubs Tibey's suspicious right hand man Cesar the wrong way by behaving independently and not acting like an employee. After a dinner, Tibey conducts a private meeting with business associates, killing one of them, while elsewhere Miryea and Jay get better acquainted; they develop a romantic attraction towards each other. During a party and with Tibey and his men nearby, Jay and Miryea have sex in a closet. Jay tells Miryea he intends to leave Mexico, worried that Tibey will become aware of the situation. Miryea begs Jay to stay and, having fallen in love with her, he agrees and they arrange a secret rendezvous at a remote cabin in Mexico. Miryea tells Tibey that she will be visiting her sister in Miami but Tibey overhears a telephone conversation in which Miryea asks her sister to lie for her. Tibey drives Miryea to the airport, giving her one last kiss. Jay is secretly waiting inside the airport and they drive off to the cabin. At their hideaway, they are surprised by Tibey and his men. Jay's beloved dog, Rocky, is shot dead. Calling Miryea a "faithless whore", Tibey strikes her and cuts her across the mouth with a knife (creating half a Glasgow smile) as Tibey's henchmen viciously beat Jay. After setting fire to the cabin, they dump Jay in the desert, leaving him to die. Miryea is placed in a whorehouse with Tibey giving instructions for her to be “fucked 50 times a day” and she is drugged, abused and relegated to "common use". The young man responsible for keeping her drugged has AIDS and as Miryea no longer wishes to live, she persuades him to share a needle with her, thus infecting Miryea with HIV. An unconscious Jay is discovered by Mauro, a peasant farmer whose family slowly nurses Jay back to health. Jay returns to the burnt cabin and retrieves some money he had hidden. Mauro drives Jay to town and gives him a knife to "cut the balls off your enemy". Jay encounters a Texan transporting a horse who offers Jay a ride to Durango. Inside a cantina, Jay notices one of the thugs who had thrashed him; he follows him into the men's room and cuts his throat. After a day on the road, the Texan delivers the horse to a wealthy man who recognizes Jay from an afternoon at Tibey's estate. The friendly Texan later dies peacefully in his car while Jay is driving. At a motel, Jay runs across Mauro's brother in law, Amador. Amador and his quiet friend, Ignacio, are willing to help Jay seek revenge because Amador's sister was killed after getting mixed up in business that involved Tibey. They capture another of Tibey's henchmen who tells them where Miryea can be found. Jay barges into the brothel, only to find that Miryea has been moved. The madam taunts Jay that Miryea proved very popular with the clientele and no one but Tibey knows where she is. Jay, Amador and Ignacio ambush Tibey and his bodyguard during Tibey's morning horseback ride. Jay is there to ask Miryea's whereabouts, but first Tibey requests that Jay ask forgiveness for having stolen his wife. When Jay lowers his gun and asks Tibey's forgiveness, Tibey reveals that Miryea is in a convent. Miryea is in a convent hospice, dying of AIDS. Jay arrives in time to tell Miryea that he loves her. He then carries her outside and Miryea tells Jay that she also loves him before she dies in his arms.

Даму

Новелла 1979 жылы тағы екі новелламен бірге «Күзінің жырлары» деген атпен жарияланды. 1979 жылғы қаңтарда Esquire журналы «Күзінің жырлары» новелласын жариялады, ал жауап соншалықты ынталы болды, нәтижесінде мамыр айында «Қарымта» жарық көрді. Warner Bros компаниясы дереу экрандық құқықтарды сатып алып, Харрисонды сценарий жазуға шақырды. Жоба он бір жыл бойы даму тозағында қалды. Джон Хьюстон Джек Николсонды, ал Орсон Уэллс режиссерлікке тартылды. Кейін Харрисон «оған 12 түрлі аяқтау жазғанын» еске алды. Уолтер Хилл сценариймен біраз уақыт жұмыс істеді. Костнер 1980-жылдардың ортасынан бастап новеллаға қызығушылық танытты. «Маған бұл өзім жасағым келетін нәрсе сияқты сезілді», деді ол. «Оны түсіруді ойладым, себебі бұл кішкентай фильм сияқты көрінді. Оқиға басқарылатын болды, бірақ тақырыптары кең және әмбебап, ал жазуы қиын, адал және түпнұсқа болды. Оқиғада қамқорлық сезімі бар еді, мен үшін бұл түпнұсқа фильм сияқты естілді». Продюсер Рей Старк ақырында «Варнер Брос» компаниясынан «Құс» фильміне айырбас құқығын алды. Костнер фильмді жасауға көмектесу үшін өзінің танымалдылығын пайдаланды. Костнер атқарушы продюсер болып қызмет етті және сценарийге ерекше назар аударды. Жазушы – Роберт Гарланд, ол Костнермен бірге «Шығу жолы жоқ» фильмін жасаған. Бір кезде Джон Хьюстон фильмде Костнерді режиссерлік етуі мүмкін болды, екеуі де кездесті, бірақ Хьюстон актерден әсерленбеді. 1987 жылы New World Pictures компаниясы Rastar компаниясымен бірігіп, «Қарымта» жобасына фильм түсіру құқығын иеленді.

Атыс

Негізгі түсірілімдер Мексиканың бірнеше қалаларында, оның ішінде Пуэрто-Вальярта және Мехико қалаларында өтті. Өндіріс 1988 жылдың 14 желтоқсанында аяқталды. Мексиканың Сомбререте қаласындағы Сьерра-де-Органос ұлттық паркінде де түсірілімдер жүргізілді. Соңғы сахна Попокатепетль жанартауының жанындағы монастырлардың бірі – Iglesia de Nuestra Señora de los Remedios шіркеуінде түсірілді. Режиссер Тони Скотт бұрынғы "Топ-Гун" фильмінен бірнеше мүмкіндіктерді, соның ішінде F-14 ұшақтарының шөлді аймақтағы қиын жерлердегі кадрларын түсіру үшін Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлеріне қолжетімділікті алды. Көрермендер "Азаттық" фильмінің басындағы таныс пилот кабинасы симуляторларын "Топ-Гун" фильмінде де пайдаланғанын таниды.

Шығару

Колумбия 1990 жылы тамызда "Азаттық" фильмін VHS және Betamax форматтарында шығарды. 2007 жылғы DVD және Blu-ray нұсқаларында Тони Скотттің режиссерлік кесуі ұсынылған, ол 20 минутқа қысқартылып, 104 минутқа дейін созылған, кеңейтілген сахналарды, сондай-ақ Гарри Грегсон-Уильямстың кейбір жойылған эпизодтары мен қосымша музыкалық қосымшаларын қамтиды.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмге 20 сыншының пікіріне сүйене отырып, 30% мақұлдау көрсеткіші тіркелді, ал орташа бағасы 4,4/10 болды. Metacritic сайтында 23 сыншының пікірі негізінде 100 балдық шкала бойынша 35 бал жинап, "көбінесе жағымсыз пікірлер" деген көрсеткішті алды. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге А-дан F-қа дейінгі шкала бойынша B- бағасын берді. Variety газеті: "Джим Харрисонның керемет повесінің толыққанды бейнелеуі емес, романтикалық көтеріңкілік пен табиғи күшке ие, бұл кемшіліктерін асып түседі" деп жазды. Entertainment Weekly-дің Оуэн Глейберман бұл фильмге D бағасын беріп, оны Костнердің жеке жобасы деп атады. Роджер Эберт The Chicago Sun Times газетінде 4 жұлдыздың 2,5-ін бағалап, фильмнің "стилі мен сюжетінің арасындағы күрес сияқты" екенін жазды. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "жұмсақ және мақсатсыз, актерлік шеберлікке сенімсіздікпен толы" деп сипаттады. The Washington Post газетінің редакторы Хэл Хинсон оқиғаның соншалықты циникалыққа толып, ешнәрсенің мәні қалмағанын жазды. "Олар, негізінен, повесті түсірді", - деді Харрисон. "Мен осыған қатты риза болдым, тіпті жыладым. Мен көбінесе жыламайтын адаммын".