Кіріспе
Кәсіподақ зорлық-зомбылығы – кәсіподақтар немесе кәсіподақ мүшелері еңбек даулары кезінде жасаған зорлық-зомбылық. Кәсіподақ зорлық-зомбылығы көбінесе өндірістік тәртіпсіздіктер аясында орын алады. Зорлық-зомбылық жеке адамдардың жекелеген әрекеттерінен бастап, өндірістік дауларда кәсіподақ мақсаттарын ілгерілетуге бағытталған, кең ауқымды ұйымдасқан зорлық-зомбылық науқандарына дейін барады. Кәсіподақтарға қарсы зорлық-зомбылық та өндірістік тәртіпсіздіктер кезінде жиі орын алып, көбінесе басшылық пен мемлекеттік органдардың, жеке агенттіктердің немесе азаматтар тобының кәсіподақтар мен олардың мүшелеріне қарсы зорлық-зомбылықты ұйымдастыруда әрекеттесуімен байланысты болды.
Шолу
Протесттер мен ауызша шабуылдар кәсіподақ мүшелеріне немесе еңбек даулары кезінде пикет желісін ("қара аяқ" немесе "скаб") кесіп өтетін жұмысшыларға қарсы жиі бағытталады. Кәсіподақтың басты мақсаты – еңбек монополиясын құру арқылы, ірі жұмыс берушілердің еңбек күшін сатып алудағы монополиялық құқығын теңестіру. Ереуіл бұзушылар осы мақсатқа қауіп төндіреді және кәсіподақтың келіссөздердегі ұстанымын әлсіретеді, ал кейде бұл ереуілшілер тарапынан немесе оларға қарсы зорлық-зомбылыққа ұласады. 1894 жылы бір топ жұмысшылар былай деді:
"Жұмыс берушілердің өз бизнесін өздеріне қалай ыңғайлы болса солай басқару құқығы" жақын арада елді өздеріне қалай ыңғайлы болса солай басқару құқығынан кем емес дегенді білдіретіндей болып келеді. Кейде бір кәсіподақ екінші кәсіподақтың ереуілін бұзғанда, олардың арасында зорлық-зомбылыққа дейін жететін даулар туындайды.
Кәсіподақ зорлық-зомбылығы туралы зерттеулер
Еңбек қатынастары, криминология және мәдениеттану саласындағы зерттеушілер еңбек даулары кезінде жұмысшылардың немесе кәсіподақтардың зорлық көріністерін қарастырды. АҚШ және Австралия үкіметтерінің есептерінде де еңбек даулары барысындағы зорлық-зомбылық жайлы мәліметтер бар.
Австралия
1996 жылы 19 тамызда австралиялық профсоюз өкілдері Австралия Парламентіне күшпен кіріп, 1996 жылғы Парламент үйіндегі бүлік кезінде Австралия Федералды полициясымен қақтығысты.
Ұлыбритания
1926 жылы Ұлыбританиядағы 1926 жылғы жалпы ереуіл кезінде ереуілдегі шахтерлер 10 мамырда "Ұшқан шотландты" пойыздың жолын бұзды. 1972 жылы британдық кәсіподақ өкілі Рикки Томлинсон, қазір актер ретінде белгілі, құрылысшыларды қауғалағандығы үшін екі жылға сотталды. 1984 жылы NUM Ұлыбритания тау-кеншілер ереуілінің (1984-85) кезінде ереуілге қатыспаған жұмысшыны тасып бара жатқан такси жүргізушісі Дэвид Уилки ереуілдегі шахтерлер тарапынан қаза болды.
Америка Құрама Штаттары
1986 жылы Халықаралық электр жұмысшыларының 1547-ші жергілікті ұйымы жұмыс орындарын кәсіподақ емес жұмысшылармен алмастыруға қарсы наразылық акциясы кезінде пикетшілер төбелес жасап, ұрандар айтып, оқ атып, қорқытқан. 1999 жылы Аляска Жоғарғы соты кәсіподақтың "үнемі қорқыту, зорлық-зомбылық, мүліктің жойылғандығы" сияқты әрекеттер жасағанын анықтады және талапкерге 212 500 доллар көлемінде залал өтеу төлеуге міндеттеді. 1997 жылы 7 тамызда Teamsters ұйымының мүшелері Орестес Эспиноса, Анхель Миельго, Вернер Хехлер, Бенигно Рохас және Адриан Паэс ереуілге қатысудан бас тартқан UPS жұмыскері Род Картерді ұрып-саптап, тепкілеп, пышақтап жарақаттады. Бұған дейін Картер Teamsters Local 769 президенті Энтони Каннестро ағаның үйінен қорқыту шақыруы алған болатын.