Кіріспе

Суқұйғыш шоқжұлдызындағы төрт жұлдыздан құралған жұлдыздар шоғыры

Тарих

M73 1780 жылы Шарль Мессье ашқан, ол бастапқыда бұл нысанды төрт жұлдыздан тұратын шоғыр және аздаған тұмандылық ретінде сипаттады. Кейін Джон Гершельдің жасаған бақылауларында тұмандылық табылмады. Сонымен қатар, Гершель M73 нысанын шоғыр деп белгілеу шартты екенін айтты. Бірақ, Гершель M73 нысанын шоғырлар, тұмандықтар және галактикалардың жалпы каталогына қосты, ал Джон Дрейер Жаңа жалпы каталогты жасағанда M73 нысанын да енгізді.

Жұлдыздар арасындағы байланыс

M73 бір кезде ғарыш кеңістігінде де, аспанда да физикалық тұрғыдан байланысқан жұлдыздардан тұратын, сирек орналасқан ашық шоғыр ретінде қарастырылған. Жұлдыздардың астеризмдер ме, әлде ашық шоғырлар ма деген мәселе 2000-шы жылдардың басында қызу талқылауларға түсті. 2000 жылы Л. П. Бассино, С. Вальдхаузен және Р. Э. Мартинес M73 және оның айналасындағы жұлдыздардың түстері мен жарқырауына талдау жасап, нәтижесін жариялады. Олар төрт жарқын орталық жұлдыздың және жақын жердегі басқа бірнеше жұлдыздың ашық шоғырлардағы жұлдыздарға тән түс-жарқырау қатынасын ұстанатынын анықтады (бұл Герцспрунг-Рассел диаграммасында көрінеді). Олардың қорытындысы бойынша, M73 – 9′ ені бар ескі ашық шоғыр. Алайда, Г. Карраро да 2000 жылы ұқсас талдау жасап, нәтижесін жариялады және жұлдыздардың түс-жарқырау қатынасын ұстанбайтынын мәлімдеді. Каррароның пікірінше, M73 – астеризм. Е. Бика және оның әріптестері осы дауға толыққанды үлес қосып, M73 орталығындағы төрт жарқын жұлдыздың және жақын маңдағы тағы бір жұлдыздың кездейсоқ сәйкестігінің өте сирек екенін, сондықтан M73 шашыраңқы ашық шоғыр болуы мүмкін деген тұжырым жасады. Бұл дау 2002 жылы М. Оденкирхен мен К. Субиран орталық нүктеден 6′ қашықтықтағы ең жарқын алты жұлдыздың жоғары сапалы спектрлерін талдап жариялағанда шешілді. Олар Жерден алты жұлдызға дейінгі арақашықтықтың бір-бірінен ерекшеленетінін және жұлдыздардың әртүрлі бағытта қозғалатынын көрсетті. Осыған орай, жұлдыздардың тек астеризмдер екеніне келісті. M73 жұлдыздардың кездейсоқ орналасуы екені анықталғанмен, астеризмдерді одан әрі зерттеу сирек орналасқан ашық шоғырларды анықтау үшін маңызды болып табылады. Мұндай шоғырларды жан-жақты зерттеу, ашық шоғырлардың Галактикадағы гравитациялық күштердің әсерінен қалай, қаншалықты жиі және қандай дәрежеде ыдырап кететінін көрсетіп, осы күштердің көздері туралы жаңа мәліметтер беруге мүмкіндік береді.