Ауыр жүк

Кіріспе

1995 жылғы Джеймс Мангольдтың американдық драмалық фильмі.

«Ауыр» – Джеймс Мангольдтың режиссерлік дебюті болған 1995 жылғы американдық тәуелсіз драмалық фильмі, сценарийін өзі жазып, режиссерлік еткен. Басты рөлдерде Лив Тайлер, Пруит Тейлор Винс, Шелли Винтерс және Дебора Гарри ойнаған. Сюжеті бақытсыз, артық салмақты ас әзірлеуші (Винс) туралы, оның өмірі колледжді тастап кеткен (Тайлер) өзінің және анасының жол бойындағы тавернасында официант болып жұмыс істегеннен кейін өзгереді. Фильм жалғыздық, жалған үміт, жауапсыз махаббат және өз құндылығы тақырыптарын зерттейді. Мангольд «Ауыр» фильмінің сценарийін Колумбия университетіндегі кино семинарларына қатысып оқып жүргенде жазды және ол Нью-Йорк штатының солтүстігінде өскен кезде танысқан нақты адамдарға негізделген. 1993 жылы түсірілім Барривилл және Хайд Парк қалаларында және олардың маңында жүргізілді; кейбір сахналар Америка Кулинариялық институтының кампусында түсірілді. Фильмде Тёрстон Мурдың түпнұсқа саундтрегі, сондай-ақ The Lemonheads тобының Эван Дандоның әндері бар, ол фильмде шағын рөлде де ойнайды. «Ауыр» фильмі Санденс кинофестивалінде көрсетіліп, арнайы жюри жүлдесін жеңіп алды, содан кейін Канн кинофестивалінде көрсетіліп, «Алтын камера» жүлдесіне үміткер болды. Фильм 1995 жылдың 29 желтоқсанында Ұлыбританияда, ал 1996 жылдың 5 маусымында АҚШ-та шектеулі көрсетімге шықты.

Сюжет

Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі ауылдарда 30 жастағы Виктор Модино Пит пен Доллидің ас үйінде аспазшы болып жұмыс істейді. Бұл шағын үйді оның қайтыс болған әкесі мен қарт анасы құрған. Денсаулығы нашар Доли күндерін ас үйдің артқы жағында креслода отырып, қайтыс болған күйеуі Питті еске алып, бір кездері онымен қарым-қатынас жасаған циникалық ұзақ уақыт жұмыс істеген Делореспен қақтығысып өткізеді. Ресторанның күнделікті ырғағы Доли жаңа келіншек, Сиракузада колледжді тастап шыққан жұмсақ сөйлеуші жас әйел Кэллиді жалдағанда бұзылады. Кейіннен ол онымен бірге жүретін болады. Делорес Долидің әдемі, бірақ тәжірибесіз Кэллиді жалдауын өзіне жеке кемсіту ретінде қабылдайды және Кэллиге суық қарайды. Жұмыс уақытында Кэлли Виктордың ұялшақтығына және оны жақсырақ білуге тырысуына көз жеткізбейді. Виктордың тамақ пісіру қабілетіне таң қалған Кэлли оған жақын маңдағы Америка Кулинарлық институтына баруды ұсынады, оны Виктор қарастырады, бірақ Долли мен Делорес тез арада жоққа шығарады. Виктор тез арада Кэллиге ғашық болады және оның тұрақты жігіті бар екенін білгеніне қарамастан, диета ұстай бастайды және оның назарын алуға тырысады. Доли жүрек соғысынан зардап шегіп, ауруханаға түседі. Виктор Делорес пен Кэллиге Долидің кішігірім операция жасалатынын айтады. Бірнеше күннен кейін Доли Виктор аурухананың асханасында түскі асқа отырғанда қайтыс болады. Асыраулы Виктор ешкімге қыздың өлімі туралы айтпай, әдеттегідей мейрамхананы басқарады және қайғысын тамақтану арқылы жеңеді. Делорес көп ұзамай Доллидің ұзақ уақыт қалмауынан күдікті болады және Викторға жыныстық қатынас жасайды, ол оны қабылдамайды. Бір күні кешке мейрамханада Келли өзінің жігіті Джеффпен айтысып, ашуланып, клиенттердің алдында Делореске сөгіс береді. Делорестің алкогольді досы Лео кейін Викторға Делорес жағында болмағандықтан шабуыл жасайды. Кэли мейрамханада қалады, ал Виктор оны үйіне апарады, жолда тоқтап, әуежайда ұшақтардың түсуін көреді. Олар ұшақтарды бақылап отырғанда, Кэлли өмірдегі бағыт-бағдардың жоқтығына байланысты эмоционалды болады, ал Виктор екеуі үндеседі, бірақ Кэлли кездесуді тез аяқтайды. Кэлли Виктордан оны ауруханаға Долиге барып қалуға шақырады, ал Долидің өлгенін мойындамай, келіседі. Келесі күні таңертең Кэлли Виктордың үйіне келіп, оны ауруханаға ертіп барады, бірақ Виктор оны жергілікті зиратқа апарып, оған Доллидің жаңа ғана қабірін көрсетеді. Кейін ол тамақ ішуге бара алмай, қызылшаға айналады. Лео мен Делорес аурухана қызметкері арқылы Долидің бірнеше апта бұрын қайтыс болғанын біліп, Викторға олардан хабар алмағаны үшін сөгіс береді, содан кейін бірге кетіп, Викторды мейрамханада жалғыз қалдырады. Ашуы мен қайғысынан Виктор үстелдің артындағы заттарды талқандайды. Сол күні кешке Келли Джеффпен бірге Викторға жұмыстан кетуін және соңғы жалақысын алуын айтады. Ол Виктормен бірнеше минут жалғыз өткізеді, колледжге қайта оралуды жоспарлап отырғанын түсіндіреді, бірақ онымен қайтадан келіп, онымен кездесуге уәде береді. Соңғы көріністерде Виктор Долидің өліміне деген қайғысынан шыға бастайды. Ол тамақтануды тоқтатады, аш үйді тазалай бастайды, тіпті жергілікті азық-түлік базарындағы тартымды касса қызметкері Дарлинмен сөйлесуге сенімді болады, ол да оған қызығушылық танытады.

In rural Upstate New York, 30 something Victor Modino works as a cook at Pete and Dolly's, a small roadhouse founded by and named after his now deceased father and elderly mother. Dolly, who is in poor health, spends her days sitting in a chair in the back of the kitchen, reminiscing about her late husband Pete and antagonizing Delores, a cynical longtime employee who once had an affair with him. The daily rhythm of the restaurant is disrupted when Dolly hires a new waitress, Callie, a soft spoken young woman who has just dropped out of college in Syracuse. Callie immediately catches the eye of the painfully shy, overweight Victor. Delores takes Dolly's hiring of the beautiful but inexperienced Callie as a personal slight to herself and treats Callie coldly. During working hours, Callie is impervious to Victor's debilitating shyness and attempts to get to know him better. Impressed by Victor's cooking skills, Callie suggests he attend the nearby Culinary Institute of America, which is considered by Victor but swiftly dismissed by both Dolly and Delores. Victor quickly becomes enamored of Callie and begins dieting and subtly trying to gain her attention, despite learning she has a steady boyfriend. Dolly suffers a heart attack and is hospitalized. Victor tells Delores and Callie that Dolly is having minor surgery. Several days later, Dolly dies while Victor is eating lunch in the hospital cafeteria. The grieving Victor does not tell anyone of her death, but runs the restaurant as usual, and deals with his grief by binge eating. Delores soon becomes suspicious about Dolly's extended absence and also makes sexual advances towards Victor, which he rejects. One night at the restaurant, Callie argues with her boyfriend Jeff and then in her anger tells off Delores in front of the customers. Delores' alcoholic friend Leo later assaults Victor for not taking Delores' side. Callie is left stranded at the restaurant and Victor drives her home, stopping en route so they can watch airplanes descend at an airfield. As they watch the airplanes, Callie becomes emotional over her lack of direction in life, and she and Victor end up kissing, but Callie quickly ends the encounter. Callie asks Victor to take her to visit Dolly in the hospital, and unable to confess that Dolly is dead, he agrees. The next morning, Callie arrives at Victor's house to accompany him to the hospital, but instead Victor drives her to the local cemetery and shows her Dolly's fresh grave. Callie becomes hysterical and later fails to turn up for her restaurant shifts. Leo and Delores find out, via a hospital employee, that Dolly died weeks ago and berate Victor for not telling them, then depart together, leaving Victor alone in the restaurant. In his rage and grief, Victor smashes items behind the counter. Later that evening, Callie arrives with Jeff to tell Victor she's quitting and to collect her final paycheck. She spends a few minutes alone with Victor, explaining that she plans to go back to college, but promising to come back and visit him sometime. In the final scenes, Victor begins to emerge from his grief over Dolly's death. He stops binge eating, starts cleaning up the kitchen which he has neglected, and even musters the confidence to chat with Darlene, an attractive cashier at the local grocery market who also shows an interest in him.

Тұжырымдама

Heavy режиссер Джеймс Мангольдтың режиссерлік дебюті, сондай-ақ оның алғашқы сценарийі болды. Гудзон өзені аңғарында өскен Мангольдтың айтуынша, ол өзінің артық салмақты және анасы жергілікті асхананың иесі болған нағыз сыныптасынан шабыттанды; фильмдегідей, әкесі қайтыс болып, анасы мен ұлы асхананы өздері басқаруға қалды. Алғашқы көркем фильмін түсіру кезінде Мангольд "белгілі бір голливудтық эстетикадан" айырылған, "құбылыстық киноның ең күтпеген орталық кейіпкері" сияқты кейіпкерді көрсететін фильм жасауды көздеді. Мангольд 1991 жылы Колумбия университетінде режиссер Милош Форман басшылығымен өткен киносеминарларға қатысқанда фильмнің сценарийін жазды. Фильмді түсіру кезінде Мангольд Виктор кейіпкеріне ерекше назар аударып, диалогтан гөрі экспрессияға басымдық берді; Мангольд "дыбысы бар үнсіз фильм" жасауға ұмтылғанын айтты. Фильмнің дистрибьюторы Cinépix Film Properties, Тайлер Бернардо Бертолуччидің "Сұлулықты ұрлау" (1996) фильміндегі басты рөлі үшін танымал болғаннан кейін, фильмді АҚШ-та кинотеатрларда көрсетті. Cinépix 1996 жылдың жазында Heavy-ді АҚШ-та шығарды, оны 5 маусымда Нью-Йоркте көрсетіп, 28 маусымда Лос-Анджелесте ашты. Фильмнің көрсетілімі шектеулі болды, ол бүкіл ел бойынша бар болғаны 22 кинотеатрға тарады. Он жыл өткен соң, Эберт Мангольдтың 2007 жылғы "3:10 to Yuma" фильмінің қайта түсірілімін қарап шығып, Heavy-ді "ерекше" деп атады. The Boston Globe газетінің жазушысы Джей Карр фильмді "әлемді нақты бейнелейтін және оны қатесіз билік пен кейіпкерді сезіну қабілетімен толтыратын шағын бағалы туынды" деп мақтады. The Statesman Journal газетінің Рон Коуэн фильмді қасақана диалогтың болмауы үшін мақтап, Мангольдтың "көбінесе одан бас тартатынын", "айтарқаламын ым-ишаралармен, көзқарастармен және сезінулермен толықтыратынын" айтты. Онда жыныстық қатынас, зорлық-зомбылық, клишелі әрекеттер немесе сюжеттік бұрылыстар жоқ, тек сіз нағыз өмірді тыңдап отырғандай сезім туады. The New York Daily News газетінің Жами Бернард фильмді "өмірден алынған көрініс" сияқты көңіл-күйлі туынды деп сипаттап, Тайлердің ойынын "күшті" деп бағалады, "фильм Винсенттің өзі сияқты абайлап қозғалады, бірден тым көп молекулаларды ығыстырудан қорыққандай. Бұл жазғы блокбастерлерден құтылудың керемет мүмкіндігі". Австралиялық The Age басылымының Барбара Крид фильмді "нағыз және таңғажайып дебют" деп атап, оның кейбір элементтерін Карсон МакКаллерстің "Қайғылы кафе балладасы" романымен салыстырды. Сыншы Джеймс Берардинелли "Мангольд өмірдің нюанстарын керемет түсіреді және көзқарасын арзан шешімдермен төмендетпей, есте қаларлық кинопортрет жасайды" деп жазды. Берардинелли кейіннен фильмді өзінің "Reel Views: Ең жақсы 1000 заманауи фильмге арналған толық нұсқаулық" (2005) кітабына қосты. Кевин Томас Лос-Анджелес Таймс газетінде фильмді "шынайылық, мейірімділік және көрегендік бірігіп, тәжірибеге өте қиын сезім сыйлайтын шиеленісті тудыратын шағын, тыныш керемет" деп атады, оның операторлық жұмысын Р.В. Фассбиндердің еңбектерімен салыстырып, Турстон Мурдың фильмге жазған музыкасының тиімділігін атап өтті. Эдвард Гутман San Francisco Gate газетінде фильмді "өз-өзіне сенім актісі, экранда бұрын таныс болған, бірақ қазір сирек кездесетін нәзік, гуманистік іздерге шақыру" деп сипаттады.

Heavy was director James Mangold's directorial debut, as well as his first screenplay. According to Mangold, who grew up in the Hudson River Valley, he was inspired by a real life classmate of his who was overweight and whose mother owned a local diner; like in the film, the father had died, leaving the mother and son to run the restaurant themselves. In directing his first feature, Mangold aspired to make a film stripped of "a certain Hollywood aesthetic," that followed a character who seemed a "most unlikely centerpiece of a motion picture." Mangold wrote the script for the film in 1991 while attending filmmaking seminars at Columbia University under the instruction of director Miloš Forman. In making the movie, Mangold was very focused on expression versus dialogue, especially in the character of Victor; Mangold stated that he was striving to create a "silent film, with sound." The film's distributor, Cinépix Film Properties, released the film theatrically in the United States after Tyler had received recognition for her starring role in Bernardo Bertolucci's Stealing Beauty (1996). Cinépix released Heavy in the United States in the summer of 1996, premiering it in New York City on June 5 before it opened in Los Angeles on June 28. The release was limited, expanding only to 22 screens nationwide. A decade later, Ebert — reviewing Mangold's 2007 remake of 3:10 to Yuma — called Heavy "extraordinary." Jay Carr of The Boston Globe praised the film as a "small gem [that] specifies a world and populates it with unerring authority and a sure instinct for character." The Statesman Journals Ron Cowan similarly lauded the film for its deliberate lack of dialogue, statimg that Mangold "often eschews" it, "detailing his story with gestures, glances, and touches. There is no sex, violence, or clichéd action or plot twists, just a sense that you're listening in on real life." The New York Daily Newss Jami Bernard described the film as a "slice of life" mood piece, praising Tyler's performance as "forceful," adding that "the film moves as carefully as Vincent [sic] himself, as if afraid to displace too many molecules at once. It's a welcome respite from the crash bang movies of summer." Barbara Creed of the Australian publication The Age noted the film as a "delicate and remarkable debut" and likened elements of it to the Carson McCullers novel, The Ballad of the Sad Café. Critic James Berardinelli wrote that "Mangold captures the nuances of life perfectly, and, by never cheapening his vision through facile resolutions, he fashions a memorable cinematic portrait." Berardinelli subsequently included the film in his book, Reel Views: The Ultimate Guide to the Best 1,000 Modern Movies in 2005. Kevin Thomas of the Los Angeles Times called the film "a small, quiet miracle of a movie in which tenderness, compassion, and insight combine to create a tension that yields a quality of perception that's almost painful to experience", comparing its cinematography to the work of R. W. Fassbinder and remarking the effectiveness of Thurston Moore's score for the film. Edward Guthmann of the San Francisco Gate called the film "an act of faith in itself — an argument for the kind of subtle, humanistic traces that used to be familiar on screen but somehow became all too scarce,"

Үй медиасы

Sony Pictures Home Entertainment 1999 жылдың 21 қыркүйегінде Heavy фильмін DVD форматында шығарды.

Марапаттар

Жыл Институт санаты Тұсаукесер (номинация) Нәтиже Ref. (Reference(s)) 1995 Канн кинофестивалі Caméra d'Or Джеймс Мангольд 1995 Астурия Гран-приі Ең жақсы сценарий 1995 Ең жақсы толық метражды фильм Гижон халықаралық кинофестивалі Heavy

Саундтрек

Фильмнің саундтрегінде Тёрстон Мурдың аспаптық шығармалары және басқа да әндері болды. Саундтрек 1996 жылдың 5 маусымында (АҚШ-та фильмнің кинотеатрларда көрсетілуімен бірге) TVT Records лейбелі арқылы CD форматында жарық көрді.