Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Телевизиялық сериалдардың маусымы
Season of television series
Ғылыми-қияли телесериал «Х-файлдар» сериалының бесінші маусымы АҚШ-та Fox телеарнасында 1997 жылдың 2 қарашасында басталып, 1998 жылдың 17 мамырында сол арнада аяқталды және 20 бөлімнен тұрады. Бұл маусым Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Ванкуверде түсірілген соңғы маусым болды; ал келесі бөлімдер Лос-Анджелесте, Калифорнияда түсірілді. Сонымен қатар, бұл шоудың алғашқы маусымы болды, онда 1998 жылғы «Х-файлдар» көркем фильмі түсірілгенге дейін оқиғаның барысы жоспарланды, бірақ ол эфирден кейін шығару жоспарланған. Сериалдың бесінші маусымы ФБР федералды агенті Фокс Малдердің (Дэвид Дюховни) сыртқы күштердің бар екендігіне сенімінен айырылуына және оның серіктесі Дана Скаллидің (Джиллиан Андерсон) қатерлі ісіктен кейін денсаулығының жақсаруына ерекше назар бөлді. Жаңа кейіпкерлер де енгізілді, оның ішінде агенттер Джеффри Спендер (Крис Оуэнс) және Диана Фаули (Мими Роджерс), сондай-ақ экстрасенс Гибсон Прайс (Джефф Гулка). «The End» финалы 1998 жылғы фильмге және алтыншы маусымның «The Beginning» премьерасына алып келді. 1997–1998 жылдары АҚШ-та жоғары көрермендер жинап, сол жылғы ең көп тамашаланған телесериалдардың он біріншісіне кірген маусым сәтті болды, әр бөліміне орташа есеппен 20 миллион көрермен қарады. Бұл оны жылдың ең жоғары рейтингті Fox бағдарламасымен қатар «Х-файлдар» сериалының ең жоғары рейтингті маусымына айналдырды. Телевизия сыншыларының пікірлері көбінесе оң болды.
The fifth season of the science fiction television series The X Files commenced airing on the Fox network in the United States on November 2, 1997, concluding on the same channel on May 17, 1998, and contained 20 episodes. The season was the last in Vancouver, British Columbia, Canada; subsequent episodes would be shot in Los Angeles, California. In addition, this was the first season of the show where the course of the story was planned, due to the 1998 The X Files feature film being filmed before it, but scheduled to be released after it aired. The fifth season of the series focused heavily on FBI federal agents Fox Mulder's (David Duchovny) loss of faith in the existence of extraterrestrials and his partner, Dana Scully's (Gillian Anderson), resurgence of health following her bout with cancer. New characters were also introduced, including agents Jeffrey Spender (Chris Owens) and Diana Fowley (Mimi Rogers) and the psychic Gibson Praise (Jeff Gulka). The finale, "The End", led up to both the 1998 film and the sixth season premiere "The Beginning". Debuting with high viewing figures and ranking as the eleventh most watched television series during the 1997–98 television year in the United States, the season was a success, with figures averaging around 20 million viewers an episode. This made it the year's highest rated Fox program as well as the highest rated season of The X Files to air. Critical reception from television critics was generally positive.
Жер учаскесінің жалпы көрінісі
Шоу ФБР арнайы агенттері Фокс Малдер (Дэвид Дючовни) және Дана Скалли (Джилиан Андерсон) туралы, олар X-файлдар деп аталатын паранормальдық құбылыстармен байланысты істерді зерттейді. Төртінші маусымның соңында Скалли қатерлі ісікке шалдығады. Малдер оның жағдайының себебі бұрынғы қанағатсыздық екеніне сенді және оны емдеу үшін Синдикатпен келісім жасауға дайын. Тау үстінде табылған жалған ғарышкердің денесіне жауапты кісі өлтірушіні іздеп жүргенде, Малдер өзінің өлімін сахналап, кісі өлтірушінің бетін бұрмалап, оның денесін алдау үшін пайдаланады. Бесінші маусымның "Redux" бөлімінде ол Скаллидің қатерлі ісігіне ем табу үшін Пентагонға тығырықтап кіреді, ал Скалли ФБР ішіндегі Синдикатпен байланысты ашады. Майкл Кричгаудан (Джон Финн) алған ақпараттың нәтижесінде Малдер сыртқы күштерге деген сенімін жоғалтады. Кейін, бүлікші ғарышкерлер бұрынғы қанағатсыздықтан зардап шеккен топтарға жасырын шабуыл жасағанда, агенттер Кассандра Спендермен (Вероника Картрайт) кездеседі, ол өзін көп рет қанағатсыздыққа ұшыраған адам деп есептейді және ғарышкерлер туралы жақсы жаңалықтар жеткізуді қалайды. Ақырында, Малдер Кассандра жоғалып кеткеннен кейін Скаллиді гипнозға салып, оның қанағатсыздығының шындығын білуге тырысады, ал оның ұлы Джеффри Спендер (Крис Оуэнс) ФБР-де мансаптық өсуге ашуланып тырысады. Ал Синдикат қара май вакцинасын сынауды жеделдетіп, оны сынау үшін өздерін құрбан етеді. Кейін шахмат шеберінің қазасы Малдер мен Скаллиді тергеуге итермелейді, олар X-файлдардың өзегіне жасалған шабуылды анықтайды; олар нақты нысананың телепатиялық қабілеті бар Гибсон Прайс (Джефф Гулка) екенін біледі.
The show centers on FBI special agents Fox Mulder (David Duchovny) and Dana Scully (Gillian Anderson) who work on cases linked to the paranormal, called X Files. At the end of the fourth season, Scully is dying of cancer. Mulder is convinced that her condition is a result of her earlier abduction, and is prepared to make a deal with the Syndicate to find a cure. While being pursued by an assassin responsible for a hoax alien corpse discovered on a mountaintop, Mulder fakes his own suicide, mutilating the assassin's face to provide a decoy body. In the fifth season opener "Redux", he uses the distraction to infiltrate The Pentagon to find a cure for Scully's cancer, while Scully is able to uncover and reveal a Syndicate connection within the FBI. Due to the information he learns from Michael Kritschgau (John Finn), Mulder loses his belief in extraterrestrials. Later, as a rebel alien race secretly attacks several groups of former alien abductees, the agents meet Cassandra Spender (Veronica Cartwright), a woman who claims to be a multiple abductee and wants to deliver a positive message about aliens. Eventually, Mulder has Scully put under hypnosis to learn the truth about her abduction after Cassandra goes missing and her son, Jeffrey Spender (Chris Owens), angrily attempts to push his way up in the FBI. The Syndicate, meanwhile, quicken their tests for the black oil vaccine, sacrificing their own to do so. Later, the assassination of a chess grandmaster leads Mulder and Scully into an investigation that they soon discover strikes at the heart of the X Files; they learn that the real target was a telepathic boy named Gibson Praise (Jeff Gulka).
Жазу
X-файлдар көркем фильмінің шығуына байланысты, бұл маусымның барысы алдын ала жоспарланған тұңғыш маусым болды, себебі ол фильмге дайындық жасауы тиіс еді. Алғашқы жоспар бойынша, бұл маусым телесериалдың соңғысы болуға тиіс еді. Осы ретте, финал телесериалды кино франшизасына көшіруге арналған еді. Дэвид Дюховни былай деді: "Біз: 'Жарайды, бес маусым түсіреміз. Бесінші маусымда аяқтаймыз' дедік. Бірақ бес маусым бітіп, ешкім кеткісі келмеді".
Due to the pending release of The X Files feature film, this was the first season where the course of the season was planned in advance, as it had to set up for the film. Originally, the season was supposed to be the show's last. In this manner, the finale was originally supposed to have segued the television series into a movie franchise. David Duchovny explained, "we were saying, 'Okay, we're going to do five. We'll get out of here at five.' And then five came around, and no one was going anywhere."
Түсірілім
Келесі фильмнің қайта түсірілімінің қажеттілігіне байланысты, Джиллиан Андерсон мен Дэвид Духовни маусым бойы кей эпизодтарда болмады. Мысалы, "Күдіктілер тобы" және "Саяхатшылар" атты эпизодтарда Андерсонның Дана Скалли кейіпкері мүлдем көрсетілмейді. Шындығында, бірінші эпизод Ванкуверде тамыздың соңғы аптасында бесінші маусымның өндірісін бастауға мәжбүр болған шоу продюсерлері үшін уақытты толтыру мақсатымен жазылған, бірақ Лос-Анджелесте The X Files фильмінің түсірілімі үшін Духовни мен Андерсонның қатысуы қажет болды. Продюсерлер "Жалғыз қаругерлерге" арналған эпизод жасауды шешті және жазу жұмысын Винс Гиллиганға тапсырды. "Chinga" және "Рождество әні" сияқты басқа эпизодтарда Духовнидің Фокс Малдер кейіпкері көрінуі азаяды. Картер сценарийін жазып, режиссерлік еткен маусымның бесінші эпизоды "Постмодерн Прометей" 1931 жылы Джеймс Уэйл түсірген "Франкенштейн" фильміне құрмет көрсету үшін толығымен қара-ақ түсті түсірілді. Фотосуретші Джоэл Рэнсом сұр түстің арқасында әрбір сахнаны әдеттегіден көп уақыт бойы жарықтандыруға мәжбүр болды. Эпизодтағы дауылды аспан ескі "Франкенштейн" фильмдерінің атмосферасын имитациялау үшін қосылған визуалды эффект болды. Картер эпизод бойы кең бұрышты камера линзасын қолданды, бұл актерлерді бір-біріне емес, тікелей камераға ойнауға мәжбүр етті. Картердің сөзіне сүйенсек, бұл оған эпизодтағы көріністерді шоуға қарағанда көбірек сюрреалистік етіп қоюға мүмкіндік берді. Бұл маусымның финалы "Соңы" Канаданың Британдық Колумбиясы, Ванкуверде түсірілген сериалдың соңғы эпизоды болды, өндіріс Лос-Анджелеске көшкенге дейін, бірақ франшизадағы екінші фильм, "X-Files: Мен сенемін", 2008 жылы қайтадан Ванкуверде түсірілді. Бұл шешімге Духовнидің бес жылдық түсірілімнен кейін әйеліне жақын болуы ықпал етті. Шахмат матчының көрермендері алғашқы бес жыл бойы өндіріске үй ие болған қалаға "рахмет" айту үшін жергілікті жанкүйерлерден құралды. Шахмат матчы сол кезде GM Place деп аталған Роджерс Аренада түсірілді, ол Ванкувер Канукс және Ванкувер Гризлиз командаларының үй аренасы болды. Продюсерлер 5 мың адам келеді деп күткен, бірақ 12 мың адам келді.
Due to the necessity of filming reshoots for the upcoming movie, both Gillian Anderson and David Duchovny are absent in places throughout the season. For instance, the episodes "Unusual Suspects" and "Travelers"—both of which being flashback episodes—do not feature Anderson's character Dana Scully at all. In fact, the former was written entirely as a stop gap episode when the show's producers were forced to start production of the fifth season in the last week of August in Vancouver, but still needed series stars Duchovny and Anderson for the filming of The X Files movie in Los Angeles. The producers decided to create an episode dedicated to The Lone Gunmen, and writing duties were assigned to Vince Gilligan. Other episodes such as "Chinga" and "Christmas Carol" feature minimal appearances by Duchovny's character Fox Mulder. The season's fifth episode, "The Post Modern Prometheus", written and directed by Carter, was filmed entirely in black and white—in homage to James Whale's 1931 film version of Frankenstein. The director of photography, Joel Ransom, had to spend longer than usual lighting each scene because of the grayscale. The stormy skies in the episode, added to emulate the atmosphere of old Frankenstein movies, were a visual effect. Carter also used a wide angle camera lens throughout the episode, which forced the actors to act directly to the camera, rather than to each other. According to Carter, it also enabled him to give scenes in the episode a more surreal staging than was usual for the show. This season finale, "The End", was the last episode of the series to be filmed in Vancouver, British Columbia, Canada prior to production moving to Los Angeles, although the second film in the franchise, The X Files: I Want to Believe, released in 2008, was once more filmed in Vancouver. The move was influenced in part by Duchovny, who after five years of filming wanted to be closer to his wife. The audience at the chess match was made up of local fans as a "thank you" to the city for hosting the production during its first five years. The chess match was filmed at Rogers Arena—then known as GM Place—the home of the Vancouver Canucks as well as the Vancouver Grizzlies at the time. While the producers expected five thousand people to show up, twelve thousand appeared.
Марапаттар
Бесінші маусым сериалына он алты Primetime Emmy Award номинациясын әкелді, бұл "The X Files" сериалының бір маусымдағы рекордтық көрсеткіші. Ол "Постмодерн Прометей" эпизоды үшін "Үздік көркемдік режиссура" және "Килл Свитч" эпизоды үшін "Үздік бір камералы сурет монтаждау" номинациялары бойынша екі сыйлықты жеңіп алды. Сериал "Үздік драмалық сериал" номинациясын төртінші рет алды. Дэвид Дюховни "Үздік басты актер" номинациясын екінші рет алды, ал Джиллиан Андерсон "Үздік басты актриса" номинациясын үшінші рет алды, ол бұл сыйлықты өткен жылы жеңіп алған еді. Лили Тейлор мен Вероника Картрайт екеуі де "Үздік қонақ актриса" номинациясын алды. "Постмодерн Прометей" эпизоды бірнеше номинация алды, оның бір жеңісінен басқа, ол сондай-ақ "Үздік режиссура" (Крис Картер), "Үздік сценарий" (Крис Картер), "Үздік операторлық жұмыс" (Джоэл Рэнсом), "Үздік музыкалық қорасы" (Марк Сноу), "Үздік бір камералы сурет монтаждау" (Линн Уиллингэм) және "Үздік грим" номинацияларына ие болды. Басқа номинациялар "Mind's Eye" эпизоды үшін "Үздік бір камералы сурет монтаждау", "The Red and the Black" эпизоды үшін "Үздік дыбыс монтаждау" және "Үздік дыбыс жинақтау" номинациялары болды. Сериал сондай-ақ үшінші және соңғы "Алтын глобус" сыйлығын "Үздік драмалық телесериал" номинациясы бойынша жеңіп алды, ал Джиллиан Андерсон мен Дэвид Дюховни теледрама жанрындағы актерлік шеберлігі үшін номинацияланды.
The fifth season earned the series a record of sixteen Primetime Emmy Award nominations, the most a single season of The X Files received. It won two of the awards it was nominated for–Outstanding Art Direction for a Series for "The Post Modern Prometheus" and Outstanding Single Camera Picture Editing for a Series for "Kill Switch". The series received its fourth consecutive nomination for Outstanding Drama Series. David Duchovny received his second consecutive nomination for Outstanding Lead Actor in a Drama Series, while Gillian Anderson received her third nomination for Outstanding Lead Actress in a Drama Series, which she won the previous year. Lili Taylor and Veronica Cartwright both received nominations for Outstanding Guest Actress in a Drama Series. The episode "The Post Modern Prometheus" received multiple nominations, with the exception of its single win, it was also nominated for Outstanding Directing for a Drama Series (Chris Carter), Outstanding Writing for a Drama Series (Chris Carter), Outstanding Cinematography for a Series (Joel Ransom), Outstanding Music Composition for a Series (Mark Snow), Outstanding Single Camera Picture Editing for a Series (Lynne Willingham), and Outstanding Makeup for a Series. Other nominations were for Outstanding Single Camera Picture Editing for a Series for "Mind's Eye", and Outstanding Sound Editing for a Series and Outstanding Sound Mixing for a Drama Series for "The Red and the Black". The series also won its third and final Golden Globe Award for Best Television Series – Drama, while Gillian Anderson and David Duchovny received nominations in the television series drama acting categories.