Кіріспе
Бразилиялық ұзақ қашықтыққа жүгіруші Вандерлей Кордейро де Лима (Vanderlei Cordeiro de Lima) (4 шілде 1969 жылы туған) – бразилиялық зейнеткер ұзақ қашықтыққа жүгіруші. Ол Парана штатының Крузейро-ду-Оэсте қаласында дүниеге келген. 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында марафонда 35 шақырымнан кейін алда болып бара жатқанда, ирландиялық бұрынғы дін қызметкері Корнелиус "Нил" Хоран оған шабуыл жасады. Осы оқиғадан кейін де Лима бірінші орыннан үшінші орынға түсіп, соңында қола медальді жеңіп алды. Кейіннен ол жарыстағы спорттық қасиеттері үшін Пьер де Кубертен медалімен марапатталды. Де Лима 1996 жылы Токио халықаралық марафонында және 2004 жылы Гамбург марафонында жеңіске жетті. 1995 жылы Оңтүстік Америка кросс-кантри чемпионатында жеңімпаз атанды, сондай-ақ 1999 және 2003 жылдары Пан-Америка ойындарында марафонда жеңіске жетті. Ол 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Олимпиадалық қазанды жақтырып, Олимпиада алауын көтеріп жүрді.
Vanderlei Cordeiro de Lima (born 4 July 1969) is a Brazilian retired long distance runner. He was born in Cruzeiro do Oeste, Paraná. While leading the marathon after 35 km at the 2004 Summer Olympics, he was attacked on the course by Irish former priest Cornelius "Neil" Horan. Following the incident, de Lima fell from first to third place, eventually winning the bronze medal. He was later awarded the Pierre de Coubertin medal for his sportsmanship shown in that race. De Lima won the Tokyo International Marathon in 1996 and the Hamburg Marathon in 2004. He won the South American Cross Country Championships in 1995, and the marathon at the Pan American Games consecutively in 1999 and 2003. He lit the Olympic cauldron and carried the Olympic flame during the opening ceremony of the 2016 Summer Olympics.
Кәсіби мансап
Де Лима кросс-кантри жүгіруші ретінде Бразилия атынан 1989 және 1992 жылғы IAAF кросс-кантри әлем чемпионаттарында қатысты. 1993 жылы Оңтүстік Америка кросс-кантри чемпионатында қола жүлде алды, ал 1995 жылы бұл жарысты жеңіп алды. Де Лима 1996 жылы өзінің алғашқы марафонын жеңіп, Токио халықаралық марафонының чемпионы атанды. Сол жылы ол алғаш рет жазғы Олимпиада ойындарына қатысып, 1996 жылғы Атланта ойындарында марафонда 47-орынды иеленді. Бір жылдан кейін 1997 жылы өткен Әлем чемпионатына қатысып, 23-орынға таңғылды. 1998 жылғы Токио марафонында 2:08:31 көрсетілімін жасап, өзінің жеке рекордтық уақытын орнатып, Альберто Жуздадодан кейін екінші орынға шықты. Де Лима екі рет Пан-Америка чемпионы болды – 1999 жылғы ойындарда 2:17:20, ал 2003 жылғы ойындарда екінші жеңісін 2:19:08 уақытымен жеңіп алды. 2004 жылғы маусымын Гамбург марафонында жеңіспен (2:09:39) бастады.
2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында шабуыл
2004 жылғы 29 тамызда Афиныда өткен 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында де Лима марафонда Олимпиада алтын медалін жеңіп алған алғашқы бразилиялық болуға тырысты. Көшбасшылықты 25 секундқа дейін сақтап тұрғанда, де Лиманы ирландиялық дін қызметкері Нил Хоран тоқтатты және күресті, кейіннен ол шіркеуден қуылды. Хоран бұрын 2003 жылғы Формула-1 Британ Гран-приін Сильверстоун трассасына жүгіріп кірген болатын. Грек көрермені Поливий Косивас де Лиманы Хоранның қысымынан босатып, жарысын жалғастыруға көмектесті. Хоран: "Мен бұл әзіл үшін істемедім, мен оны Евангелиені тарату және адамдарды екінші келгенге дайындау үшін жасадым", - деді.
Де Лима осы оқиғада 5–10 секунд жоғалтты, кейіннен итальяндық Стефано Балдини (2:10:55) және америкалық Мэб Кефлезиги (2:11:29) оны басып өтті. Де Лима қорытынды нәтижеде 2:12:11 уақытпен үшінші орынды алып, қола медальді жеңіп алды. Бразилияның жеңіл атлетика федерациясы президент Роберто Геста де Мелоның де Лима атынан "біреу оны жарыстан шығарды және біз спортшымыз үшін алтын медальді талап етеміз, мұндай шешімдер бұрын да басқа жарыстарда қабылданған" деген шағым түсірді. Шағым қабылданбады. 2009 жылғы сәуір айында Париж марафонында қатысқаннан кейін ол марафоншы ретінде зейнеткерлікке шықты. Де Лиманың өмірбаянын Рената Адриао Д'Анжело жазды, Вандерлей де Лима – «Өмір марафоны» (A Maratona de uma Vida), 2007 жылы Бразилияда Casa da Palavra баспасында жарық көрді. Де Лима 2016 жылғы жазғы Олимпиаданың Бразилиадағы шамшырағын алып жүрді. 2016 жылдың тамызында Рио-де-Жанейродағы 2016 жылғы жазғы Олимпиаданың ашылу салтанатында Олимпиада алауын жағу құрметіне ие болды.