Кіріспе

"Амкар" Пермь футбол клубы – кәсіби футбол клубы. 1994 жылы құрылған, Пермь қаласында орналасқан. 1995 жылдан бастап екінші лигада, ал 2004 жылдан 2018 жылға дейін Ресей Премьер-лигасында өнер көрсеткен, содан кейін таратылды. "Амкар" клубының үй стадионы "Звезда" стадионы болды. 2020 жылдың тамызында Пермь крайының Үкіметі оны аматорлық клуб ретінде қайта құрды, ал келесі жылы кәсіби клуб мәртебесіне ие болды.

1994-1999. Үшінші және Екінші лигалар

"Амкар" футбол клубы Пермь бейорганикалық тыңайтқыш компаниясын ұсыну үшін құрылған. Клубтың "туған күні" 1993 жылдың 8 мамыры, алайда ол ресми түрде 1994 жылдың 6 желтоқсанында ғана тіркелді. "Амкар" атауы орыс тіліндегі "Аммиак" (аммиак) және "КАРБАМИД (карбамид, мочевина)" сөздерінің біріктірілуінен туындаған, себебі осы екі зат – зауыттың негізгі өнімдері. Команда клуб түстерін (қызыл және қара) таңдауын Милан қаласындағы итальяндық сауда серіктестеріне қарызды, олар көмек сұрауына жауап ретінде А.С. Миланнан жабдық ұсынды. Осылайша клуб түстері қызыл және қараға толысты. Жаңа команданың негізін компания қызметкерлері құрады. 1994 жылы "Амкар", басқа қала командаларының әуесқой ойыншыларымен және бірнеше бұрынғы кәсіпқойлармен күшейіп, Пермь қаласы мен Пермь облысының чемпионы атанды және аймақтық кубокты жеңіп алды. Клуб 1994 жылдың 6 желтоқсанында ресми түрде тіркеліп, Ресей футбол лигасына қатысуға өтініш берді. "Амкар" Ресей чемпионатының үшінші лигасына қосылды. 1995 жылы команда "Звезда Перм" командасының бұрынғы ойыншыларымен бірге үшінші лиганың алтыншы тобында екінші орынды алып, екінші лигаға жолдама алды. 1996 жылы "Амкар" екінші лиганың орталық тобында үшінші орынды, ал 1997 жылы клуб турнирде екінші орынды иеленді. 1998 жылдың 12 қыркүйегінде "Спартак" Мәскеу Ресей кубогының ойыны үшін "Амкарға" сапармен келді. "Спартак" командасының Батыс Уралға соңғы сапары 1977 жылы бірінші дивизион құрамында болған, сол кезде олар отандық футболдың жоғарғы деңгейіне оралуға жақын еді. Ойын зор қызығушылық туғызды және 25 мың орындық стадион 30 жылдық тарихында алғаш рет толық толды. Ойын "Амкардың" пайдасына 1:0 есебімен аяқталды. Лигада "Пермяктар" мүмкін болатын ұпайлардың 93% жинап, 100 гол соқты. "Амкар" бірінші орынды алып, Бірінші дивизионда ойнау құқығын жеңіп алды.

1999-2004 ж. Бірінші дивизион

1999 жылдан 2003 жылға дейін команда Бірінші лигада жақсы өнер көрсетіп, әр жылы алтылыққа ілікті. 2001–02 маусымында клуб Ресей кубогының жартылай финалына шықты, бірақ ЦСКА Мәскеуге 0–1 есебімен жеңіліп қалды. 2003 жылы, чемпионаттың соңына екі матч қалғанда, "Амкар" төртінші орында тұрды, "Кубань" Краснодардан бір ұпай қалып қойды, ал жалпы жеңістер саны бойынша "Томь" Томск және "Терек" Грозныйдан кем қалды. Сарапшылардың пікірінше, бұл төрт команданың арасында "Амкар" пен "Терек" жеңіске жете алмайды, бірақ "Томь" мен "Балтика" Калининград арасындағы сенсациялық тең нәтиже "Амкарды" фаворитке айналдырды. Соңғы матчта "Кубань" пен "Терек" өзара кездесті. Премьер-лигаға жолдама алу үшін "Амкардың" "Факел" Воронежбен жеңіске жеткені жөн болды, және олар мұны істеді.

2004-2008 жылдар

Премьер-лигада Амкар алғашқыда жақсы өнер көрсетті, 2004, 2005 және 2006 жылдары сәйкесінше 11-орын, 12-орын және 13-орынды иеленді. Премьер-лигадағы алғашқы маусымы алдында Амкар құрамын Иван Левенец, Александр Шутов, Владимир Леонченко, Захари Сираков, Андрей Лаврик, Геннадий Олексичи, Нуреддин Зияти және Эрик Линкар сияқты ойыншылармен күшейтті. Алғашқы ойынды сыртта «Кубань» Краснодарға қарсы өткізді. Матч 0–0 есебімен аяқталды. Бірінші турларда команда жақсы ойнап, төрт ойында бір жеңіліспен 8 ұпай жинады. 2004–2005 маусымында Амкар Ресей кубогындағы сәттілігін қайталады, тағы да жартылай финалға өтті, бірақ «Химкиге» жалпы есеп бойынша 0–2 есебімен жеңілді. 2005 жылғы маусымда есте қаларлық көптеген матчтар болды, оның ішінде «Зенит» Санкт-Петербургке қарсы өз алаңында 1–0 есебімен жеңіске жетті, «Динамо» Мәскеуге қарсы ірі есеппен 4–1 есебімен жеңді және «Локомотив» Мәскеуге 3–4 есебімен жеңілді, бірақ Амкар бірінші таймда 3–0 есебімен алға шықты. 2006 жылғы маусымның ортасында бас жаттықтырушы Сергей Оборин отставкаға кетіп, оның орнына Рашид Рахимов тағайындалды. Амкар өте жақсы футбол ойнай бастады, чемпионаттың 19-шы және 30-шы турлары аралығында лигада төртінші орынға ие болды. Сол маусымда Амкар Премьер-лигада қатарынан 15 матч бойы гол жібермеді.

2008 жыл. Ең табысты маусым

2007 жылы клуб екі маңызды ойыншыны сатып алды: Георгий Пеев Киевтің «Динамо» клубынан, ал Никола Дринчич түрік клубы «Газиантепспордан» келді. Бұл ойыншылар команданың көшбасшыларына айналды және маусым бойы команда тірі қалу үшін күресуге мәжбүр болмай, сенімді ойын көрсетті. Бірақ бірнеше фактор команданы сегізінші орыннан жоғары көтерілуіне кедергі келтірді. Дегенмен, 2007–08 жылғы Ресей кубогында «Амкар» тарихындағы ең жақсы нәтижесін көрсетті. 2008 жылдың 16 сәуірінде клуб «Урал Екатеринбург» клубын 1:0 есебімен жеңіп, финалға өтті, бірақ пенальтилер сериясында Мәскеудің «ЦСКА» клубына есе жіберді. 2008 жылғы маусымның басталуына дейін бас жаттықтырушы Рашид Рахимов «Локомотив Мәскеу» клубына кетіп, оның орнына Черногориядан келген Миодраг Божович тағайындалды. УЕФА Еуро-2008 демалысына дейін «Амкар» турнир кестесінде үшінші орында тұрды, екінші орындағы Мәскеудің «Спартак» клубынан бір ұпай қалып қойды және көшбасшы «Рубин Казаннан» алты ұпай артта қалды. Демалыстан кейін «Амкардың» жетекші ойыншыларының бірі Владимир Габулов пен капитан Алексей Попов тиісінше Мәскеудің «Динамо» және «Рубин Казан» клубтарына өтті. Чемпионаттың «экваторында» «Амкар» екі ойын қатарында лига көшбасшысы бола алатын жағдайға келді, бірақ өз алаңында «Том Томск» және «Спартак Нальчик» клубтарын жеңе алмады. 16 қарашада Томск қаласында «Томды» жеңгеннен кейін, бір ойын қалғанда, Урал командасы лигада төртінші орынды алып, УЕФА Еуропа лигасының іріктеу турниріне қатысу құқығын жеңіп алды. «Амкар» тағы да Премьер-лигада гол жібермеген матчтар бойынша үздік көрсеткішті көрсетті – 17 ойын. 2008 жылғы маусым «Амкар» тарихындағы ең сәтті маусым болды.

2009-2011 жылдар

Келесі маусымда Миодраг Божовичтің орнын алған Димитар Димитров өзінің алдыңғысының табысын жалғастыра алмады. 2009 жылғы Чемпионаттың алғашқы бес турында команда тек бір гол жіберді, бірақ одан кейін қорғаныста жиі қателіктер жасауын бастады, нәтижесінде клуб аман қалу үшін күресуге мәжбүр болды. 27 тамызда «Амкар» 2009/10 УЕФА Еуропа лигасының екінші ойынында Англия Премьер-лигасының «Фулхэм» клубын қабылдады, алғашқы ойында Лондон қаласында 1–3 есебімен жеңіліп, турнирдің топтық кезеңіне өтуге үміт аз болды. Пермдегі матч толық стадионда өтті және «Амкар» 1–0 есебімен жеңіске жетті, бірақ бұл келесі сатыға өту үшін жеткіліксіз болды. Чемпионаттың 20-шы турында Рашид Рахимов клубтың Премьер-лигада орнын сақтап қалу міндетімен бас бапкер болып қайта келді және бұл міндетті сәтті орындады. Айта кетейік, 2009 жылғы Ресей чемпионатында «Амкардың» қақпашылары бес пенальтидің төртеуін сейімдеді. Ресей кубогында «Амкар» Курск және Подольск қалаларының екі «Авангард» клубын жеңіп, ширек финалда таратылған «Мәскеу» клубына техникалық жеңіс алды. 2010 жылдың 21 сәуірінде «Амкар» жартылай финалда «Зенитке» пенальти сериясында жеңіліп, негізгі және қосымша уақыт 0–0 есебімен аяқталды. 2010 жылғы маусымда аман қалу үшін соңғы минутқа дейін күресіп, алғаш рет үйден тыс жерде бірде-бір ойында жеңіске жетпей, ең аз гол соққан «Амкар» 14-ші орынды иеленіп, Премьер-лигада қалды. Маусымның соңғы матчында соңғы сигнал естілгеннен кейін, клуб тарихындағы ең үздік ойыншылардың бірі, команданың Премьер-лигадағы ең көп гол соққан авторы Мартин Кушев, 2005 жылдан 2010 жылға дейін «Амкар» сапында ойнағаннан кейін, ойыншылық карьерасын аяқтағанын жариялады. «Амкарда» ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Мартин Рахимовтың көмекшісі болуға тиіс болды, бірақ басшылық оған жастар командасының жаттықтырушы штабында орын ұсынды. Кушев Болгарияға оралып, «Славия София» клубына қосылды. Алты айдан кейін ол «Славияның» бас бапкері болды. 2010 жылдың 21 желтоқсанында клубтың ресми сайтында «Амкардың» қаржылық қиындықтарға байланысты Бірінші лигаға ерікті түрде өтуі туралы хабарлама жарияланды. Нәтижесінде клуб жанкүйерлері Пермь бизнес-төңірегінің өкілдеріне көмек сұрап, «Амкарды» қолдау үшін қаражат жинауға тырысты. Алайда билік осы әрекеттерге жоғары баға бермеді. Геннадий Шилов зейнеткерлікке шыққан Валерий Чупраковтың орнына клуб президенті болуға дайын екенін мәлімдеді. Шилов сондай-ақ аймақтық билік органдарынан көмек сұрап, демеушілер іздеуге ниеттенгенін айтты. Премьер-лига «Амкарға» 15 қаңтарға дейін уақыт берді. 2011 жылдың 25 қаңтарында «Амкар» Премьер-лигадан кету туралы өтінішін кері алды. 2011 жылы клуб Михалов, Коломейцев, Бурмистров және Секретов сияқты жас ойыншыларға көбірек мүмкіндік берді. Команда тұрақсыз маусым өткізді, клуб пен жанкүйерлер үшін естен кетпес болған матчтар «Кубань Краснодармен» 3–2 есебімен жеңіліс, «Зенитпен» Петровский стадионында 1–1 теңдік және «Спартак Мәскеумен» Лужники стадионында 2–1 есебімен жеңіс болды. 2011 жылдың 28 қыркүйегінде ресми матчтарда жеңіске жетпеген он ойыннан кейін клуб Рашид Рахимовпен өзара келісім бойынша жол айырды. Келесі күні, 2011 жылдың 29 қыркүйегінде команда өзінің жаңа бас бапкерін, 2008 жылы «Амкардың» басшысы болған Миодраг Божовичті таныстырды, ол клубты Ресей чемпионатында төртінші орынға және Ұлттық кубок финалына жеткізген. 2011–12 жылғы Ресей чемпионатының бірінші жартысынан кейін команда 12-ші орында болды.

2011 жылдан кейін

2012 жылдың 11 маусымында Миодраг Божович бас бапкер лауазымынан тағы бір рет кетіп, жастар құрамасының бас бапкері Рустем Хузин бас бапкер міндетін атқарушы болып тағайындалды. Жаңа бапкер Хузин басшылығымен клуб тарихында алғаш рет Чемпионаттың екінші жартысында ЦСКА Мәскеуді (3–1) жеңді. 12-ші турдағы «Терек Грозныйға» қарсы матчта «Амкар» «Уралқали» логотипі бар жаңа формамен шықты. Дегенмен, команда маусымның қалған бөлігінде жақсы ойнамады, соңғы сегіз ойында бар болғаны төрт ұпай жинады («Локомотив Мәскеуді» жеңіп, «Мордовия Саранскпен» тең ойнады). 2013 жылдың 17 қаңтарында Рустем Хузиннің UEFA Pro лицензиясы үшін бапкерлік курстарға қабылданғанын ескере отырып, ол бас бапкер лауазымына үміткер болып, Трубачевпен жасалған келісім-шарт тоқтатылды. Содан бері Хузин ресми түрде «Амкардың» бас бапкері болды. Хузин басшылығымен «Амкар» Премьер-лигадағы ең ірі жеңісін (5–1) «Алания Владикавказға» қарсы тіркеді, содан кейін «Динамо Мәскеу» (1–1) және «Рубин Казань» (1–1) командаларымен тең ойнады, ал көктемгі матчтарында «Кубань Краснодар» (1–2) және «Спартак Мәскеу» (0–2) командаларына есе жіберді. «Аланияға» қарсы жеңістен кейін, «Динамомен» өткен матчтан соң «Амкар» «Терек Грозныйдан» (1–2) және «Локомотив Мәскеуден» (2–4) жеңіліс көріп, «Кубаньнан» (0–4) ауыр жеңіліске ұшырады. Бірақ, тікелей бәсекелес «Ростовты» (3–2) жеңіп, «Зенитпен» (0–0) тең ойнағаннан кейін клуб Премьер-лигада ойнау құқығын сақтап қалды. 2013 жылдың маусым айында клуб Рустем Хузиннің және аға команданың бапкері Александр Горшковтың келісім-шарттарын жаз айында аяқталар болғандықтан, жаңартпауды шешті. «Амкардың» жаңа бас бапкері бұрын «Терек Грозныймен» жұмыс істеген Станислав Черчесов болды. Ол екі жылдық келісім-шартқа отырды, ал оған жаңа аға команданың бапкері Мирослав Ромашенко, қақпашылар бапкері Гинтарас Стауче және команда дәрігері Эдуард Цгоев қосылды, олардың барлығы бұрын «Теректе» болған. 2018 жылдың 13 маусымында клуб Ресей футбол одағының 2018–19 маусымға арналған лицензиясын кері тартып алғанын, осылайша олардың Ресей Премьер-лигасына немесе Ресей Футбол Бірінші Лигасына қатысуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. 2018 жылдың 18 маусымында клуб президенті Геннадий Шилов клубтың үшінші деңгейдегі Ресей Кәсіби Футбол Лигасына тіркелмейтінін және таратылатынын хабарлады. Маусым арасында «Звезда Перм» футбол клубы қайта құрылып, 2018–19 маусымда ПФЛ-ге қатысты.

2020 жылдан кейін

2020 жылдың тамызында "Амкар" жергілікті биліктің демеушілігімен әуесқойлар лигасына қатысу үшін қайта құрылды. 2020 жылғы Ресей әуесқой футбол лигасының маусымы аяқталған соң, Пермь өлкесінің басшысы "Амкардың" Ресей кәсіби футбол лигасында ойнау үшін кәсіби лицензия алуға үміттенетінін мәлімдеді. Клуб 2021–22 маусымына лицензия алды.

Ағымдағы құрам

2024 жылғы 11 сәуірге дейін, Екінші лиганың сайтында көрсетілгендей.

Ресей чемпионаты мен Кубогының нәтижелері

Жыл Лига Орын Pl. Ж Ж Т Ж Голдар соғылған Голдар жіберілген Ұпай Кубок 1995 Үшінші Лига 2 26 17 5 4 50 15 56 н/қ 1996 Екінші Лига 3 42 28 9 5 86 31 93 н/қ 1997 Екінші Лига 2 40 24 11 5 69 21 83 1/64 1998 Екінші Лига 1 37 34 2 1 100 12 104 1/64 1999 Бірінші Дивизион 6 42 20 10 12 65 49 70 1/8 2000 Бірінші Дивизион 6 38 17 9 12 53 38 60 1/16 2001 Бірінші Дивизион 4 34 16 8 10 46 29 56 1/4 2002 Бірінші Дивизион 5 34 15 9 10 45 31 54 1/2 2003 Бірінші Дивизион 1 42 25 12 5 50 20 87 1/16 2004 Премьер Лига 11 30 6 12 12 27 42 30 1/16 2005 Премьер Лига 12 30 7 12 11 25 36 33 1/2 2006 Премьер Лига 13 30 8 11 11 22 36 35 1/8 2007 Премьер Лига 8 30 10 11 9 30 27 41 1/8 2008 Премьер Лига 4 30 14 9 7 31 22 51 финал 2009 Премьер Лига 13 30 8 9 13 27 37 33 1/8 2010 Премьер Лига 14 30 8 6 16 24 35 30 1/2 2010/11 жарыс болған жоқ; формат өзгеруіне байланысты 1/8 2011–12 Премьер Лига 10 44 14 13 17 40 51 55 1/8 2012–13 Премьер Лига 11 30 7 8 15 34 51 29 1/16 2013–14 Премьер Лига 10 30 9 11 10 36 37 38 1/16 2014–15 Премьер Лига 11 30 8 8 14 25 42 32 1/32 2015–16 Премьер Лига 11 30 7 10 13 22 33 31 1/2 2016–17 Премьер Лига 10 30 8 11 11 25 29 35 1/8 2017–18 Премьер Лига 13 30 9 8 13 20 30 35 1/4 2018–2019 таратылды 2020 Үшінші Лига