Кіріспе

1959 жылғы 1-санаттағы Атлантикалық дауыл 1959 жылғы Эскуминак апаты (сондай-ақ Эскуминак дауылы деп те аталады) Нью-Брансуиктегі соңғы 100 жылдағы ең ауыр балық аулаумен байланысты апат саналды. Ол Атлантикалық дауылдың тропикалық емес қалдықтарының нәтижесінде болды. Бұл дауыл 1959 жылғы Атлантикалық дауыл маусымының үшінші тропикалық циклы және бірінші дауыл болды. Ол 18 маусымда Мексика шығанағының орталық бөлігінде пайда болған тропикалық толқыннан қалыптасты. Сол күні ол жылдам солтүстік-шығысқа қарай қозғалып, Флоридаға соқты. Атлант мұхитына енгеннен кейін көп ұзамай, 18 маусымда тропикалық дауылға айналды. Келесі күні ол дауылға дейін күшейді. Бірақ, шамамен алты сағаттан кейін тропикалық емес циклонға айналды. Қалдықтары Атлантикалық Канадаға – Новая Шотландияға бір рет, Ньюфаундлендке екінші рет соқты, содан кейін 21 маусымда тарап кетті. Дауылдың бастапқы кезеңдерінде Флоридада орташа мөлшерде жаңбыр жауды, ол егістерге зиян келтірді. Майами маңындағы торнадо және штаттың батыс жағалауындағы жоғары толқындар да зардаптарға әкелді. Барлығы Флоридадағы шығын шамамен 1,7 миллион долларды (1959 жылғы АҚШ доллары) құрады. Тропикалық емес аймаққа айналғаннан кейін, дауыл Атлантикалық Канадада маңызды әсерлерге ие болды. Жаңа Брансуик және Принс-Эдвард аралы арасындағы Нортумберленд бұғазында шамамен 45 қайық болды, олардың ешқайсысының да дауыл туралы ескертуді қабылдауға радиосы болмады. 15 метрге дейін биіктіктегі күшті толқындар көптеген қайықтарды зақымдады немесе жойды. Кем дегенде 22 балық аулау қайығы экипаждарымен бірге айналып кетті, нәтижесінде 35 адам қаза тапты. Сонымен қатар, кейбір аймақтардағы жоғары желдер байланыс желілерін бұзды, ал бірнеше үйлер зақымданып, 750 000 долларға (1959 жылғы CAD, 781 000 доллар 1959 жылғы АҚШ доллары) шығын келтірді. Бұл оқиға Нью-Брансуиктегі ең көп адам қаза тапқан жұмыс апаты болып есептеледі.

Ерте тарих

15 маусымда Кариб теңізінің солтүстік-батысында тұрақсыздықпен байланысты тропикалық толқын байқалды. 16 маусымда ол Мексика шығанағының орталық бөлігіне жетті, ал келесі күні, тропикалық дауыл Беула шығанақтың екінші жағында қалып тұрғанда, әлсіз айналым пайда болды. Шығыс шығанақтағы жүйе солтүстік-шығысқа қарай жылжып, 18 маусымда 0000 UTC-де тропикалық депрессияға айналды. Жылдам солтүстік-шығысқа қарай жылдамдықпен қозғалған жүйе алты сағаттан кем уақыт ішінде Флориданың орталық бөлігінен өтіп, Тампа шығанағының жанынан құрлыққа шығып, Кейп-Канаверал маңынан шықты. Сарасота маңындағы желдің күркіреуі шамамен 80 км/сағ (49 миль/сағ) жетті. Бұрынғы жаңбырлы жағдайдан кейін жүйе штат бойынша қатты жаңбыр жаудырды, аралды кесіп өтіп, Принс-Эдвард аралына соқтығысты, содан кейін күрт шығысқа бұрылып, Жаңа Шотландия арқылы қайтадан өтті. 20 маусымның кешкі уақытында ол Атлант мұхитына қайта оралды және солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырды. Экстратропикалық дауыл Ньюфаундлендтің оңтүстік-шығысынан өтіп, 21 маусымда тарап кетті. Аймақта көптеген лосось балықтары болды, бұл балықшыларды теңізге шығуға итермеледі. Бұрынғы дауыл аймақта күшті желдерді тудырды, олардың ең жоғарғы жылдамдығы 120 км/сағ (75 миль/сағ) болды, ал оның өтуіне орташа жаңбыр ілесіп, Жаңа Шотландияда 109 мм (4,29 дюйм) жауын-шашын рекордтық көрсеткішті құрады. Онда көптеген лобстер қаптары қиратылды және қайықтар тізгіштерінен алынып тасталды. Принс-Эдвард аралында лобстер тұзақтарының 50%-ға жуығы жойылды немесе жоғалды, оның ішінде Сорис маңындағы 5000 тұзақ жойылды. Жаңа Брансуик сияқты, бірнеше қайықтар қирады немесе жағаға шығарылды, ал провинциядағы зиян 750 000 долларға (1959 жылғы CAD, 781 000 доллар 1959 жылғы USD) бағаланды. Жаңа Шотландия мен Принс-Эдвард аралы арасында барлығы 35 адам қаза тапты, олардың көпшілігі балықшылар еді. Дауылдан кейінгі күндері Канада Корольдік әуе күштері мен Корольдік Канадалық ұлттық полициясы іздеу-құтқару операцияларын жүргізді, ал отбасылар жағажайда күтті. Канада Қызыл Кресі құрбандарға көмек көрсету үшін Эскуминакта штаб-пәтер ашты. Дауылдың салдарынан 24 әйел жесір қалды, ал 83 бала әкесінен айырылды. Осыған байланысты, отбасыларға көмек көрсету үшін Жаңа Брансуик балықшыларының апат қоры құрылды. Қор бірнеше айдың ішінде бүкіл Канададан, сондай-ақ Папа Иоанн XXIII және Королева Елизавета II-ден, соңғысы сол кезде елді аралап жүргенде, 400 000 доллар жинады. Дауыл құрбандарының естелігіне суретші Клод Руссель "Les Pêcheurs – Балықшылар" атты ағаштан жасалған мүсінді жасады, ол 1962 жылы Жаңа Брансуик мұражайында бірінші жүлдеге ие болды. Кейіннен Эскуминак маңындағы тұрғындар бұл туындыны тас ескерткішке айналдыру үшін ақша жинады, ол 19 маусымда 1969 жылы салтанатты түрде ашылды. Оның биіктігі 2,3 метр, салмағы 5 тоннаға жуық, ал қола тақтада қаза тапқандардың есімдері жазылған балықшылар тобы бейнеленген. 2001 жылы Жаңа Брансуик үкіметі Эскуминак апаты монументін провинциялық тарихи ескерткіш деп жариялады.