Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамды салғыштарға көтеру процедурасы
Procedures to lift someone onto a stretcher
Жарақатты көтеру – жарақатты жылжытудың алғашқы қадамы, шұғыл медициналық көмектің бастапқы кезеңі. Бұл процедура науқасты салғыштарға орналастыру үшін қолданылады. Дамыған жедел жәрдем қызметтері көтеру құралдарын, мысалы, қапшық салғыштарды пайдаланады, олар аз ғана адаммен қауіпсіз көтеруді қамтамасыз етеді. Мұндай құралдар болмаған жағдайда, басқа әдістерді (төменде түсіндірілгендей) қолдануға болады. Тек қана тұрақтандырылған жарақатталғандар ғана жылжытылады (ерекше жағдайларды қоспағанда), сондықтан көтеру әдетте шұғыл жағдайда жасалмайды; шұғыл жылжыту кейде «Алтын сағатты» сақтау үшін жүзеге асырылады. Бұл медициналық қызметтердің ұйымдастырылуына және нақты жағдайларға байланысты. Тұрақсыз жарақатты нашарлатудан сақтану үшін ең жоғары күтім қажет. Омыртқаны қорғау үшін бас, мойын және кеуде түзу сақталуы керек, ал жедел жәрдемшілер науқастың денесін жылжытусыз (аяқтарды қозғамау) көтеру кезінде тұрақты ұстауы тиіс. Жедел жәрдемшілер ауыр жүкті (ересек жарақатталған үшін 20 кг-нан астам) қолайсыз күйде тасымалдауға міндетті. Осылайша, жүкті тасымалдаушыға, әсіресе белге зақым келтіру қаупі бар. Жарақат алуды болдырмау үшін, олар аяқтарымен (төртбас бұлшықеттерімен) итеруге тырысып, арқаларын түзу ұстауы керек.
Casualty lifting is the first step of casualty movement, an early aspect of emergency medical care. It is the procedure used to put the casualty (the patient) on a stretcher. Developed emergency services use lifting devices, such as scoop stretchers, that allow secured lifting with minimal personnel. Other methods (explained below) can be used when such devices are not available. Since only stabilised casualties are moved (except in unusual circumstances), the lifting is usually never performed in emergency; emergency movements are sometimes performed to respect the Golden Hour. This depends on the organisation of the medical services and on the specific circumstances. Maximum care must be taken to avoid to worsen an unstable trauma. The head neck chest axis must be kept straight to protect the spine, and the first responders must keep the patient's body stable (no movement of the feet) during the lift. The first responders have to carry a heavy load (probably more than 20 kg for an adult casualty) in an uncomfortable position. There is thus a risk of injury to the carrier, especially of the lumbar back. To avoid an injury, they must push with their legs (quadriceps), trying to keep their back straight.
Шалқалы таспа
Құлыптағыш стетчерді пайдалану арқасында тіпті мойын омыртқасы зардап шеккен жағдайда да екі адаммен қауіпсіз көтеруге болады. Сондықтан, осы құрылғыны көптеген операцияларда қолдану ұсынылады. Дегенмен, көп жағдайда адамдар емес, құрал-жабдықтар жетіспейді. Сонымен қатар, құлыптағыш стетчер зардап шеккен адамның аяқтарын жоғары ұстауға немесе жартылай отырып тасымалдауға мүмкіндік бермейді. Осы себептерге байланысты басқа әдістер де оқытылып келеді.
The use of a scoop stretcher allows a secure lifting with only two team members even in case of a spinal trauma. The use of this device is thus recommended for most operations. However, in many situations, there is a lack not of people but of devices. Additionally, the scoop stretcher does not allow to maintain the legs up or a half seated position for the casualty. For these reasons, the other methods are still taught.
Төрт адаммен
Төрт алғашқы көмекші ғана болғандықтан, "жеңіл" көтеру (француз тілінде pont simple) пайдалану қажет: жетекші бірінші команда мүшесінің рөлін атқарады, зардап шеккен адамның үстінен асып өтіп, бір қолын мойнының астына, екінші қолын арқасына, иық қабыршақтарының арасына қояды. Көтеру құралы аяқ жағынан немесе бас жағынан қолданылуы мүмкін. Егер омыртқаға жарақаттанғаны күдіктелсе, бұл әдіс қолданылмайды.
With only four first responders, it is necessary to use a "simple" lift (pont simple in French): the chief plays the role of the first team member, stepping over the casualty and placing one hand under the neck, the other hand under the back, between the shoulder blades. The stretcher can come from the feet or from the head. This method is not adapted in case of suspicion of a spine trauma.
Екі адаммен
Егер зардап шеккен адамда ерекше жарақаттар болмаса, ұзын омыртқа тақтасын ақырындап жылжытуға болады. Команданың бір мүшесі дене бөлігін (алдымен басын, содан кейін иығын, одан кейін жамбасын) көтереді, ал екіншісі тақтаны жылжытады.
When the casualty has no specific trauma, it is possible to slide a long spine board little by little. A team member lifts a part of the body (head, then shoulders, then hips), and the other one slide the board.
Аударма көтеру
Ауыртпаны итеруге мүмкіндік болмаған жағдайда "Голландиялық" көтеру қолданылады: жараланған адамның аяқ жағына немесе басына ауыртпаны қоюға орын жетпесе, немесе ауыртпаны жерде жылға беру немесе домалату мүмкін болмаса, немесе жеткілікті алғашқы көмек көрсетушілер болмаса. Мұндай жағдайда ауыртпа жараланған адамның қасына қойылады. Төрт алғашқы көмекші (басшыны қоса алғанда), бірінші және екінші топ мүшелері жараланған адам мен ауыртпаның үстінен асып өтеді, аяқтары ауыртпаның ең алыс тірегінде болады. Басшы ең жақын тіректі тізесімен жерге, ал үшінші топ мүшесі білегімен ұстайды. Қолдардың орналасуы бес алғашқы көмекшімен тік көтерудегідей болады. Бірінші орында басшы тұрады. Ауыртпа жараланған адамның қасына жылжытылады, тірегі басшының ұйырына тиеді. Содан кейін үшінші топ мүшесі орналасады. Тіректің екі шеті де бекітілгеннен кейін, қалған топ мүшелері жараланған адамның үстінен (бірінен соң бірі, құлап кетпеу үшін бір-бірінің иығын ұстап) ауыртпаның шайқалу қаупі болмайынша асып өтеді. Басшының бұйрығымен жараланған адам көтеріліп, ауыртпаға жатқызылады. Бұл әдіс үш алғашқы көмекшімен де орындалуы мүмкін. Бұл жағдайда басшы бірінші топ мүшесінің рөлін атқарады; тіректі білегімен бекітіп, бір қолын мойынның астына, екінші қолын артқа, иық қабырғаларының арасына қояды. Тек жамбас тұсында тұрған топ мүшесі ауыртпадан асып өтеді.
The translation lift, or "Dutch" lift, is used when it is not possible to push the stretcher: there no room for the stretcher at the feet or head of the casualty, or the stretcher cannot slide/roll on the ground, or there are not enough first responders available. In such a case, the stretcher is placed besides the casualty. With four first responders (including the chief), the first and second team members step over the casualty and the stretcher, the foot is on the farthest pole of the stretcher. The chief holds the closest pole with their knee on the ground, and the third team member with their ankle. The positions of the hands are the same as for the vertical lift with five first responders. The first in place is the chief. The stretcher is slid besides the casualty, the pole against the thigh of the chief. Then, the third team member takes place. Once the both extremities of the pole are blocked, the other team members can step over the casualty (one by one, holding the others' shoulder to avoid falling) without any risk of rocking for the stretcher. On the order of the chief, the casualty is lifted and translated on the stretcher. This method can be performed with only three first responders. In this case, the chief plays the role of the first team member; blocking the pole with their ankle, and putting one hand under the neck, the other one under the back, between the shoulder blades. Only the team member at the hips steps over the stretcher.