Кіріспе

Американдық саяси комментатор (1951 жылы туған)

Томас Карл Хартманн (7 мамыр 1951 жылы туған) – американдық радиоведущий, жазушы, кәсіпкер және прогрессивті саяси комментатор. Хартманн 2003 жылдан бері ұлттық синдикатталған радиошоу, «The Thom Hartmann Program» бағдарламасын жүргізіп келеді және 2010-2017 жылдар аралығында «The Big Picture» атты телешоудың жүргізушісі болды.

Ерте өмір

Хартманн Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласында Жан мен Карл Томас Хартманның төрт баласының бірі ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің ата-бабалары Норвегиядан, ал анасының тарапынан – Уэльс пен Англиядан шыққан. Екі жасында Детройт қаласында тұрды, кейін Мичиган штатының Лансинг қаласында өсті. Кішкентай кезінен саясатқа қызығушылық танытқан ол, консервативті, оңшыл бағытталған Орта Батыс отбасында тәрбиеленді. Он үш жасында 1964 жылғы президент сайлауында әкесімен бірге Барри Голдуотерді қолдады. Хартманн Вьетнам соғысына қарсы наразылық білдірген газет шығарғаны үшін оншы сыныпта мектептен қуылды. Кейіннен GED диплом алды. Лансинг қауымдық колледжіне оқуға түсіп, содан кейін Мичиган мемлекеттік университетіне ауысты, онда электр инженериясын оқыды. 1968 жылы Хартманн алғашқы бизнесін ашты – Мичиган мемлекеттік университетінің жанында орналасқан "The Electronics Joint" атты жөндеу шеберханасы, сонымен қатар жергілікті WITL FM радиостанциясында диджей болып жұмыс істеді. "Демократиялық қоғам студенттерімен" бірге Хартманн Вьетнам соғысына қарсы наразылық акцияларына қатысты. Хартманн бала кезінен сана мен руханиятқа қызығушылық танытқан, ал 1969 жылы оның қызығушылығы хиппи мәдениетінен христиан мистицизміне ауысты. Сол жылы ол Копт орталығының басшысы Стэнлимен танысты. 1971 жылы Халықаралық Копт қауымдастығының пасторы болып тағайындалды. Содан бері ол көптеген Копт конференцияларында негізгі спикер болып табылады. 1973 жылы Хартманн Детройтке RCA компаниясында инженер болып жұмыс істеуге оралды. Осы кезеңде Хартманн дәрі-дәрмек және гомеопатия салаларында білім алды. Хартманн Нью-Гэмпшир штатына көшіп, қазір Рамни қаласында жұмыс істейтін "Жаңа Англия Салем балалар ауылын" құрды. Ол бес жыл бойы оның атқарушы директоры болды және 25 жылдан астам уақыт директорлар кеңесінде қызмет етті. Балаларға күтім жасау моделі неміс "Салем Интернешнл" ұйымының үлгісімен құрылған, және осы ұйыммен байланысы арқылы ол халықаралық көмек бағдарламаларын іске қосуға көмектесті. 1983 жылы Хартманн Атланта қаласында "International Wholesale Travel" және оның бөлшек саудадағы еншілес компаниясы "Sprayberry Travel" компанияларын құрды, бұл бизнес келесі жылдары ширек миллиард доллардан астам табыс тапты. Компанияның сайтында айтылғандай, 1984 жылы "Sprayberry Travel" газеті "The Wall Street Journal" газетімен әуе компанияларының жиі ұшатын бағдарламаларына ұқсас, жиі саяхат бағдарламаларын алғашқылардың бірі ретінде мақтанды. 1986 жылы ол бизнестегі үлесін сатып, отбасымен бірге Германияға көшіп, "Салем Интернешнл" халықаралық көмек ұйымымен жұмыс істеді. 1970 жылдардың соңында ол "The American Marketing Centers" (қазір тоқтатылған) компаниясы үшін жарнама және маркетинг саласында оқытушы болып жұмыс істеді, ал 1987 жылы Германиядан оралғаннан кейін Атланта қаласында "Chandler, MacDonald, Stout, Schneiderman & Poe, Inc." жарнама агенттігін құрды, ол "The Newsletter Factory" деген атпен жұмыс істеді. 1996 жылы ол компаниядағы үлесін сатып, Вермонт штатына зейнеткерлікке кетті.

Теледидар бағдарламасы

Хартман дүйсенбіден жұмаға дейін, сағат 19:00-де (ET) бір сағаттық телешоу жүргізді – «Том Хартманмен бірге үлкен сурет». Шоудың редакторлық режиссері оның әйелі болды және ол RT America жаңалықтар желісінің Вашингтон, округ Колумбиядағы студиясынан эфирге берілді. Шоуда Хартманмен жиі пікір таластыратын көптеген консервативті қонақтар болды. Хартман бағдарламаны RT-мен бірлесіп өндірді, RT студия мен таратуды қамтамасыз етті, ал Хартман өзінің бағдарламасына толық редакторлық бақылауды сақтап қалды. RT желісі бағдарламаны Dish Network, DirecTV және әртүрлі жергілікті және жалпыға қолжетімді кабельдік телеарналар арқылы бүкіл әлемде көрсетті. Хартман «Air America, the Playbook» жинағына бірнеше мақала жазды, ол либералды радио тұлғаларының эсселері, транскрипциялары және сұхбаттарын қамтиды. Кітап 2006 жылы жарық көрді және 2006 жылдың 8 қазанында «The New York Times» бестселлер тізіміне енді. Леонардо Ди Каприо «Ежелгі күн сәулесінің соңғы сағаттарынан» шабыттанған «Солпан алдында» атты веб-фильмін жасады. Хартман Ди Каприоның 2007 жылғы «The 11th Hour» деректі фильмінде, сондай-ақ Харрисон Фордпен түсірілген «Dalai Lama Renaissance» және «Crude Impact» деректі фильмдерінде пайда болды. 2010 жылы Warner Brothers және Леонардо Ди Каприо Ламар Уолдрон мен Хартманның «Секрет мұрасы» кітабы негізінде фильм түсіретінін хабарлады. Хартман 2011 жылы түсірілген «Хейст: Американ арманын кім ұрлады?» деректі фильмінің тілмашысы болды. 2013 жылдың қыркүйегінде Хартман Вашингтон штатының Порт-Таунсенд қаласындағы Годдард колледжінен құрметті гуманитарлық ғылымдар докторы атағын алды. Колледж президенті Барбара Вакаррдың сөзіне сүйенсек, «Томның журналист, автор және қоғамдық белсенді ретіндегі жұмысы – Годдард колледжінің миссиясының және студенттеріміздің қатаң зерттеу, ынтымақтастық және өмір бойы білім алу мәдениетін дамытуға, сондай-ақ адамдардың ойлы және жауапты әрекеттер жасауына тікелей мысал». Хартман Voqal кеңесінің мүшесі болды, ол әлеуметтік теңдікті қамтамасыз ету үшін жұмыс істейтін EBS лицензиаттарының бірлестігі.

Жеке өмір

Хартманның әйелі Луизамен үш баласы бар. Хартман жасөспірім шағынан бері вегетариан болып келеді.

Көңіл- зейін тапшылығы мен гиперактивтілік бұзылуы

Хартманн зейін тапшылығы және гиперактивтілік бұзылысы (АДГБ) және ересектердегі зейін тапшылығы бұзылысы (АДГБ) туралы жазды, сондай-ақ (1978 жылы жазылған, 1992 жылы жарияланған) аңшы мен фермер гипотезасын ұсынды. Бұл гипотеза АДГБ-ның адамдардың ойлаудың бірнеше бағытын бір уақытта ұстап тұрып, назарды және сыртқы көңілді жылдам ауыстыру қабілетіне байланысты, аңшылық өмір салтына сәйкес дамудың табиғи нәтижесі екенін көрсетеді. Хартманнның пікірінше, бұл қабілет жоспарланған, болжамды, ұйымдастырылған және қайталанатын мінез-құлықтың қалыпты емес екендігін білдіретін «фермерлік» мәдениетінде өмір сүретін және жұмыс істейтін адамдар үшін қиындықтар тудырады. Оның бұл бұзылыс туралы алғашқы кітабы – «Зейін тапшылығы бұзылысы: басқаша көзқарас», Scientific American журналы оны «жаңа және инновациялық» деп сипаттады. Хартманн әйелі Луизамен бірлесіп, Нью-Гэмпшир штатындағы Рэмниде «Хантер мектебі» сияқты АДГБ-мен ауыратын балаларға арналған арнайы мектептер ашты. Ол сонымен қатар CompuServe желісінде «ADD Forum» және «DeskTop Publishing Forum» сияқты бірнеше форумдарды жүргізді.