Кіріспе

Голландиялық спортшы, 1948 жылғы Лондон Олимпиадасында төрт алтын медальді жеңіп алған Франсина Эльсье "Фанни" Бланкерс Коен (26 сәуір 1918 – 25 қаңтар 2004) – голландиялық жеңіл атлетика спортшысы, 1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында төрт алтын медальді жеңіп алған. Ол 30 жастағы екі баланың анасы ретінде жарысқа қатысып, "Ұшқыш үй шаруасындағы әйел" деген лақап атпен танылды және бұл жарыстың ең табысты спортшысы болды. Оның алғашқы жарысы көңіл көншітпеді, бірақ үшінші жарыста 800 метр қашықтықта ұлттық рекорд орнатты. Бірақ сол кезде 800 метр қашықтығы әйелдер үшін тым қиын деп есептелді және 1928 жылдан кейін Олимпиада бағдарламасынан алынып тасталды. Бірте-бірте Коен жеңіске жетті. 1938 жылы ол өзінің алғашқы әлемдік рекордын (100 метрге 11,0 секунд) көрсетті және алғашқы халықаралық медальдарын жеңіп алды. Венадағы Еуропа чемпионатында 100 және 200 метрде қола медальді жеңіп алды. 1942 жылы Бланкерс Коен алғашқы баласы Ян Джуниорды дүниеге әкелгенде, голландиялық БАҚ оның мансабы аяқталды деп ойлады. Соғыс кезінде Германия басып алған Голландияда спорттағы отандық жарыстар жалғасты, ал Бланкерс Коен 1942 және 1944 жылдар аралығында алты жаңа әлемдік рекорд орнатты. Алғашқысы 1942 жылы 80 метрлік кедергілерден жүгіруде әлемдік рекордты жақсартқанда болды. Келесі жылы ол одан да жақсы нәтиже көрсетті. Біріншіден, 30 мамырда Амстердамда арнайы ұйымдастырылған жарыста биіктікке секіру рекордын 5 см-ге, 1,66 м-ден 1,71 м-ге дейін жақсартты. Содан кейін ол 100 метр қашықтықтағы әлемдік рекордты теңестірді, бірақ ол ресми түрде мойындалмады, өйткені ол рекорд орнату кезінде ер адамдармен жарысты. Ол маусымды 1943 жылдың 19 қыркүйегінде 6,25 метр қашықтыққа секіруде жаңа әлемдік рекордпен аяқтады. Бұл рекорд 1954 жылға дейін сақталды. Жағдай оңай болған жоқ, әсіресе жаттығулар жасап жатқан спортшы үшін тамақ табу қиын болды. Соған қарамастан, Бланкерс Коен 1944 жылдың мамырында әлемдік рекордты жаңартты. Сол кездесуде ол 4 × 100 метр эстафетасында әлемдік рекордты жарып өтті. Бұрынғы рекордты ағылшын командасы орнатқандықтан, неміс баспасөзі қуанды. Бірнеше айдан кейін ол Германияда 4 × 200 метр қашықтықтағы рекордты жаңартты. Осы рекордты орнату кезінде әйелдер ұлттық рәміздерімен жазылған киім киді. 1944–1945 жылдардың қысы, "Аштық қысы" деп белгілі болды, ауыр болды және үлкен қалаларда, әсіресе тамақ жетіспеді. Ол 1945 жылы қызы Фаннекені дүниеге әкелді және бұрынғы босанғаннан кейінгі іс-әрекеттерінен өзгеше, спорттан жеті ай демалып, жаттығуларды шектеді. Ол Олимпиададан екі ай бұрын 80 метрлік кедергілерден жүгірудегі өзінің әлемдік рекордын жаңартты – сол кездегі алты әлемдік рекордының бірі. Күйеуімен ұзақ әңгімелескеннен кейін, ол бәрібір қатысуға шешім қабылдады және финалға оңай өтті. 6 тамызда өткен финалда да жаңбыр жауып тұрды, бірақ Бланкерс Коен әйелдер арасындағы Олимпиадалық 200 метрді 24,4 секундта аяқтады, екінші орын алған Одри Уильямсоннан жеті ондық үлесіне алдыда болды – бұл Олимпиадалық 200 метр финалындағы ең үлкен жеңіс. Одри Паттерсон үшінші орынға ие болып, Олимпиадада медаль алған алғашқы афроамерикандық әйел атанды. 4 × 100 метр финалы жеңіл атлетика жарысының соңғы күні өтті. Ксения Стад де Йонг, Нетти Витзиерс Тиммер, Герда ван дер Каде Кудиджс және Бланкерс Коеннен тұратын голландиялық команда финалға жолдама алды, бірақ финалға дейін Бланкерс Коен жоқ болды. Ол жаңбырдан қорғану үшін плащ іздеуге шығып, жарысқа уақтылы келді. Соңғы жүгірші ретінде ол эстафета жетегін австралиялық және канадалық жүгіршілерден бес метрдей қалып қойған күйде алды. Мұқият және баяу жетегіне қарамастан, ол көшбасшыларды қуып жеңіп, австралиялық әйелден оннан бір секундқа бұрын марапат сызығын кесті. Фанни Бланкерс Коен 1948 жылғы Олимпиада ойындарында әйелдер арасындағы тоғыз жарыстың төртеуінде жеңіске жетті, "ұшқыш үй шаруасындағы әйел" деп аталды. 1949 жылы ол әйелдер жеңіл атлетикасын насихаттау үшін шетелге сапар шегіп, Австралия мен АҚШ-қа ұшты. Бланкерс Коен 1948 жылы Еуропа үшін Хелмс Атлетик Фондының Әлемдік трофейінің жеңімпазы болып таңдалды және 1949 жылы Лос-Анджелес Колозей эстафетасында бәсекеге түсу үшін Лос-Анджелеске барды. 1950 жылы Бланкерс Коеннің бәсекелесі Фукье Дильемаға қатысты даулы оқиға болды. Бір жыл бұрын голландиялық жаңа талант Фукье Дильема өзінің жетістігін көрсетті. 1950 жылы ол 200 метр қашықтықтағы ұлттық рекордты жаңартты, ал кейбір журналистер оны "жаңа Фанни" деп атады. Сол жылы Дильма Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының міндетті жынысты тексеру саясатының алғашқы субъектісі болды және оған "жыныстық тест" жасалды, оның егжей-тегжейі ешқашан ашылмады. Нәтижесінде ол Голландия Корольдік Жеңіл Атлетика Федерациясынан өмір бойына шеттетілді және ол Бланкерс Коеннен алған 200 метрлік рекорды жойылды. Өліміне дейінгі жылдары Бланкерс Коен Альцгеймер ауруынан зардап шекті және психиатриялық емханада тұрды. Ол соқыр болды. Куманның кітабы Бланкерс Коенді әуешайлылықты көрсетуге қиналатын және жеңіске ұмтылатын әйел ретінде бейнелейді. Оның 100 метрдегі 11,5 секундтік жеке рекорды 62 жыл бойы Phanos клубының Амстердам рекорды болып сақталды. 2010 жылдың мамырында Джамиле Самуэль бұл рекордты жаңартты.

Жекелеген жарыстар

Іс-шараКөрсеткіш күніОрныЕскермелер100 yd10.6 с5 шілде 1952Вассенаар100 м11.5 с16 маусым 1948Амстердам 1948–1952 1948–1969200 м23.9 с22 қыркүйек 1952Антверпен 1952–1967220 yd24.2 с29 маусым 1950Брессия 1950–1954800 м2:29.0 с22 қыркүйек 1935Амстердам 1935–195380 м кедергілер11.0 с20 маусым 1948Амстердам 1948–1952 1948–1963Ұзын секіру6.25 м19 қыркүйек 1943Лейден 1943–1954 1943–1960Жоғары секіру1.71 м30 мамыр 1943Амстердам 1943–1951 1943–1966Пентатлон4692 ұпай15–16 қыркүйек 1951Амстердам 1951–1953 1951–1968

Ұлттық деректер

Оқиғаның өтетін күніОрындалу күні800 м2:29.022 қыркүйек 1935Амстердам4 × 100 м клуб командасы51.014 маусым 1936Рижсвик10 × 100 м клуб командасы2:12.6 14 маусым 1936Рижсвик4 × 100 м клуб командасы50.327 маусым 1936АмстердамЭстафеталық жарыс (200–100–80–60 м)59.212 шілде 1936Харлем4 × 100 м ұлттық команда48.48 тамыз 1936Берлин4 × 100 м клуб командасы50.16 қыркүйек 1936Амстердам80 м10.029 тамыз 1937Дотинхем100 ярд11.229 тамыз 1937ДотинхемКөпқырлы (Pentathlon)335 ұпай 12 қыркүйек 1937Роттердам100 ярд11.019 маусым 1938Амстердам60 м7.531 шілде 1938АмстердамҰзық секіру5.80 м 3 маусым 1939Митчем, ЛондонҰзық секіру5.97 м 30 шілде 1939Берлин100 м11.920 тамыз 1939Амстердам100 м11.726 шілде 1942ЭйндховенҰзық секіру6.00 м 26 шілде 1942Эйндховен80 м кедергілер11.713 қыркүйек 1942Лейден80 м кедергілер11.320 қыркүйек 1942АмстердамБиік секіру1.71 м 30 мамыр 1943Амстердам200 м24.527 маусым 1943РоттердамҰзық секіру6.08 м 4 шілде 1943АмстердамКөпқырлы (Pentathlon)339 ұпай 28–29 тамыз 1943АмстердамҰзық секіру6.25 м 19 қыркүйек 1943Лейден100 ярд10.818 мамыр 1944Амстердам4 × 110 ярд ұлттық команда48.818 мамыр 1944Амстердам4 × 200 м ұлттық команда1:41.0 27 тамыз 1944Хилверсум4 × 100 м ұлттық команда47.825 тамыз 1946Осло200 м24.225 сәуір 1948Лион100 м11.5 †13 маусым 1948Амстердам4 × 100 м ұлттық команда47.713 маусым 1948Амстердам80 м кедергілер11.020 маусым 1948Амстердам4 × 100 м ұлттық команда47.525 шілде 1948Рижсвик4 × 100 м ұлттық команда47.425 шілде 1948Рижсвик4 × 110 ярд ұлттық команда47.425 шілде 1948Рижсвик100 ярд10.827 тамыз 1948Дублин4 × 200 м клуб командасы1:46.6 4 маусым 1950Амстердам200 м24.122 шілде 1950Роттердам4 × 100 м клуб командасы48.26 тамыз 1950Амстердам200 м24.027 тамыз 1950Брюссель4 × 100 м ұлттық команда47.427 тамыз 1950БрюссельКөпқырлы (Pentathlon)4692 ұпай15–16 қыркүйек 1951Амстердам10 × 100 м клуб командасы2:04.1 1 шілде 1952Амстердам100 ярд10.65 шілде 1952Гаага200 м23.9 †23 қыркүйек 1952Антверпен4 × 200 м клуб командасы1:41.2 26 шілде 1953Амстердам

† Бланкерс Коен 100 м және 200 м қашықтықтарында 11.4 және 23.7 секундтік ұлттық рекордтық уақыттарды көрсеткен, бірақ жақын маңдағы темір жолдың құлауы жүгіру жолағын тым төмен түсіргені анықталғаннан кейін бұл рекордтар кейіннен жойылды.

Халықаралық жарыстар

Егер басқаша көрсетілмесе, оның World Athletics профилінен алынған ақпарат. 1936 жылғы Олимпиада ойындарыБерлин, Германия6-орынБиік секіру1.55 м5-орын4 × 100 м48.8 1938 жылғы Еуропа чемпионатыВена, Австрия3-орын100 м12.0 3-орын200 м24.9 1946 жылғы Еуропа чемпионатыОсло, Норвегия – (жартылай финал)100 м4-орынБиік секіру1.57 м1-орын80 м кедергілер11.8 1-орын4 × 100 м47.8 1948 жылғы Олимпиада ойындарыЛондон, Ұлыбритания1-орын100 м11.9 1-орын80 м кедергілер11.2 1-орын200 м24.4 1-орын4 × 100 м47.5 1950 жылғы Еуропа чемпионатыБрюссель, Бельгия1-орын100 м11.7 1-орын80 м кедергілер11.1 1-орын200 м24.0 2-орын4 × 100 м47.4 1952 жылғы Олимпиада ойындарыХельсинки, Финляндия – (жартылай финал)100 м – (финал)80 м кедергілер