Уильям Коллинз: Шотландиялық баспагер және қоғам қайраткері
William Collins (publisher)
Уильям Коллинз: шотланд ақыны, баспагер және өндіруші. 1819 ж. құрылған «William Collins, Sons» баспасының негізін қалаушы. Кітаптар, сөздіктер жариялаған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд редактор және баспагер, шотланд баспагері
Scottish Editor and Publisher
a Scottish publisher
Уильям Коллинз (12 қазан 1789 – 2 қаңтар 1853) – шотланд мектеп мұғалімі, редактор және баспагер, «Уильям Коллинз, ұлдары» деген компанияны құрған, қазір «ХарперКоллинз» компаниясының бөлігі. Уильям Коллинз 1789 жылғы 12 қазанда Ренфруширдегі Иствудта дүниеге келген. Ол 1819 жылы басу және баспа бизнесін құрған диірменші болған. Көп ұзамай компания кітапшалар, уағыздар, ән кітаптары мен дұға кітаптарын, сондай-ақ кеңсе тауарларының кең ауқымын шығара бастады. 1824 жылы ол компанияның алғашқы сөздігін – «Грек-ағылшын сөздігін» жариялады. Томас Чалмерсті Килманиден Глазгоға әкелуде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар, 1840 жылдары Киелі кітапты басып шығаруға лицензия алды. Ол Шотландиядағы алғашқы тыйымшылық қозғалысының ұйымдастырушысы болды. Глазго шіркеу құрылыс қоғамын құрды, ол 20 жаңа шіркеу салды. 1853 жылғы 2 қаңтарда Бютеширдегі Ротсейде қайтыс болды.
William Collins (12 October 1789 – 2 January 1853) was a Scottish schoolmaster, editor and publisher who founded William Collins, Sons, now part of HarperCollins. William Collins was born at Eastwood, Renfrewshire, on 12 October 1789. He was a millworker who established a company in 1819 for printing and publishing. The business eventually published pamphlets, sermons, hymn books and prayer books as well as a wide range of office products. By 1824 he had produced the company's first dictionary, the Greek and English Lexicon. He was instrumental in bringing Thomas Chalmers from Kilmany to Glasgow. He also obtained a licence to publish the Bible in the 1840s. He was promoter of Scotland's first temperance movement. He founded the Glasgow Church Building Society which created 20 new churches. He died on 2 January 1853 at Rothesay, Buteshire.
Дінбасы
Жиырма бес жасында Коллинз мырза Глазгодағы Трон шіркеуі қауымында ескіше (ақсақал) дәрежесіне ие болды, ол кезде доктор М'Гилл оған рухани жетекшілік етіп тұрған. Оқу барысында ол "Британ энциклопедиясындағы" Христиандыққа дәлелдер туралы мақаламен кездесті. Оның зиялылық күшінің жаңалығы және рухани және евангелиялық ынтақтың күші оны әсерге алып, қуантты. Сондықтан, доктор М'Гилл қайтыс болғаннан кейін, Коллинз мырза оны қатты әсер еткен мақаланың авторы, пастор Томас Чалмерске, доктор М'Гиллдің орнына лайықты кандидат деп қарады және қалалық кеңестің жас Килмани пасторын Трон шіркеуі мен қауымына тағайындауына қолдау көрсеткен қозғалысқа белсенді қатысты. 1815 жылы қызметке кіріскенде доктор Чалмерс Коллинз мырзадан, сессияның ең жас мүшесінен, одан да жылырақ қарсылық күтті.
At the age of twenty five Mr Collins was ordained an elder in the congregation of the Tron Church, Glasgow, then under the pastoral care of Dr M'Gill. In the course of his reading he happened to peruse the article on the Evidences of Christianity in the Encydopcedia Britannica. The freshness of its intellectual power, and the glow of its moral and evangelical enthusiasm, impressed and delighted him. Accordingly, when Dr M'Gill died, Mr Collins turned his eyes to the author of the article which had so fascinated him, the Rev. Thomas Chalmers, as a suitable successor to Dr M'Gill, and greatly aided in the movement which resulted in the appointment by the Town Council of the young minister of Kilmany to the church and parish of the Tron. From no one did Dr Chalmers receive a heartier welcome on his induction in 1815 than from the youngest member of his session, Mr Collins.
Томас Чалмерспен жұмыс
Доктор Чалмерс жергілікті жексенбі мектептері туралы идеяны тудырғанда, Коллинз алғашқы мектепті ашты. Содан кейін Чалмерс жаңа Сент-Джонс приходына ауыстырылды. Мистер Коллинз өзінің жаңа қызметіне пасторын ертіп барды және оның қасындағы орнын сақтап қалды. Доктор Чалмерс өткір саяси және әлеуметтік түсінігімен азаматтық және христиандық экономиканың әдістерін жасады, түсіндірді және ұсынды. Бірақ оның үлкені, тыныш және жайлы, одан кейін келді, оның идеяларын сынап, кедейлердің қарапайым үйлерінде оларды іске асырды.
When Dr Chalmers originated the idea of local Sabbath Schools, Mr Collins opened the first school. Chalmers was next transferred to the new parish of St John's. Mr Collins accompanied his minister to his new charge, and still kept his place by his side. To Dr Chalmers, with his keen political and social insight, it belonged to originate methods of civic and Christian economy, and to expound and recommend them. But his elder, quiet and unobtrusive, came after him, testing the ideas of his chief, and giving them practical realization in the hovels of the poor.
Коллинз және құл саудасы
Коллинз африкалық құлдықты жоюды қолдады, бұл идея кейіннен кең танымал болғанмен, сол кезде осылай болмады. Осының нәтижесінде ол Уильям Уилберфорс, Закари Маколей және құлдарды азат етуді жақтаған басқа да белсенділермен байланысқа түсті, бірлесіп жұмыс істеді. Ол құлдардың жағын ашық қорғады және оның кітап дүкенінде азат ету туралы петициялар болды, бұл оның кейбір клиенттерін наразылыққа түсірді, олардың көпшілігі Батыс Үндістан саудасымен қызығушылық танытқан.
Collins advocated for the abolition of African slavery, at a time when that cause was not so popular as it came to be at a later date. This brought him into contact and co operation with William Wilberforce, Zachary Macaulay, and other champions of the emancipation of the slave. The fact that he took openly the side of the slaves, and that petitions for emancipation lay in his book shop, alienated some of his business customers, many of whom were largely interested in the West India trade.
Діни шығармаларды шығару
Коллинз мырза 16 және 17 ғасырлардағы дін ғибраткерлерінің көптеген еңбектерін қайта басып, оларды оқуға ыңғайлырақ түрінде жариялап, діни әдебиеттер шығарды. Осы томдарға сол заманғы барлық дін өкілдерінің ең көрнекті дін қызметкерлері мен миссионерлері жазған тиімді кіріспелер қосылды.
Mr Collins, published religious literature by reprinting, in a more accessible form many of the writings of the divines of the sixteenth and seventeenth century. To these volumes suitable introductions were prefixed, written by the more eminent clergymen and laymen of the day, of all denominations.
Тазалық қозғалысына қатысу
1829 жылы Америка Құрама Штаттарынан Шотландияға мұңсыздық қозғалысы келгенде, Коллинз мырза оны, өзінің сөздерімен айтқанда, қараңғы мәселеге "нұр шашыратын сәуле" ретінде қарсы алды. Ол Глазго және Шотландияның батыс бөлігіндегі мұңсыздық қоғамының алғашқы мүшесі болды және оның мақсатын ілгерілету үшін күш салды. Ол осы мақсатта Шотландияның көптеген қалаларын аралап, тіпті Манчестер, Ливерпуль және Лондонға дейін сапарлады, барлық жерде үлкен аудитория алдында сөз сөйледі. Ол үш рет астанаға барды және үшінші сапарында Британдық және шетелдік мұңсыздық қоғамын құруға жетістікке қол жеткізді. Эксетер залында өткен алғашқы отырыстардың бірінде ол "Ілхаби және мұңсыздық қоғамдарының үйлесімділігі" тақырыбындағы танымал лекциясын оқыды. 1829 жылдан 1834 жылға дейін оның уақыты мен қаржысының көп бөлігі өте маңызды деп есептеген істі қолдауға жұмсалды.
When the temperance cause found its way to Scotland from the United States in 1829, Mr Collins hailed it, as "throwing a ray of light," to use his own words, upon a dark problem. He was the earliest member of the Glasgow and West of Scotland Temperance Society, and he laboured to promote its object. He visited, on this errand, many of the towns of Scotland, and even extended his tours to Manchester, Liverpool, and London, in all which places he delivered addresses to large audiences. He visited the metropolis three times, and succeeded, on his third visit, in forming the British and Foreign Temperance Society. At one of its early meetings in Exeter Hall he delivered his famous lecture on the "Harmony of the Gospel and Temperance Societies". From 1829 to 1834 a large portion of his time and means were devoted to the maintenance of a cause which he regarded as very important.
Глазвегиялық шіркеу құрылысының схемасы
Қызымен сөйлескеннен кейін Коллинз Глазго қаласына тағы жиырма шіркеу салуды көздеп, зор жобаны ойластырды. Көптеген адамдар оның жоспарын "шынайы ниеттен туған қиял" деп бағалады, бірақ жобаның ауқымдылығы оның табысына үлкен үлес қосты. Сол кездегі христиандық қайырымдылық көбінесе бір, бес, ал ерекше жағдайларда он гинея көлеміндегі үлестермен көтерілді. Ал енді христиан еркектерінен евангелиялық мақсатқа қол жеткізу үшін бірігіп, әрқайсысы 200 фунт стерлингтен бес бөліп төленетін үлес түрінде көмектесуге шақырылды. Бұл жаңашылдық болды, бірақ алдымен таң қалдырып, кейін адамдарды қызықтырды. Олар жобаның бастамашысының шын ниетпен екенін түсінді. Ол өзінің қаражатының өте аз екені белгілі болса да, бірден өзінің үлесін төлеп, осыны дәлелдеді. Оның мысалы жобаны ұсынғаннан бес, он, жиырма есе табысы жоғары адамдардың жомарттығын арттырды, нәтижесінде бірнеше айдың ішінде мистер Коллинз, негізінен өзінің күш-жігерімен 22 000 фунт стерлинг жинады; және ол өзінің ұсынысын күмәндана қараған жұртшылыққа алғаш рет ұсынғаннан кейін сегіз жыл өткен соң, өзінің жобасын аяқтау бақытына ие болды – Глазго шіркеу құрылыс қоғамының қолдауымен салынған жиырма шіркеудің іргетасын қалады. Осы шіркеулердің он үштен он төртіншісіне дейін іргетасына Уильям Коллинстің есімі қашалған.
After talking with his daughter Collins conceived of his grand enterprise of aiming to provide twenty additional parish churches for Glasgow. Many pronounced his scheme a "devout imagination;" but the very greatness of the enterprise contributed largely to its success. Christian philanthropy in those days found vent in contributions of one guinea, five guineas, and, on very extraordinary occasions, ten guineas. Here was an appeal to Christian men to unite in achieving a great object of an evangelical kind by contributions of £200 each, payable in five instalments. This was a novelty; but a novelty that first astounded and next attracted men. The originator, they saw, was in earnest. He had given proof of this by subscribing at once his own quota, from, as was known, very slender means. His example stimulated the liberality of those whose incomes were five, ten, twenty fold that of the propounder of the scheme, and the result was that in a few months Mr Collins had obtained, mainly by his own exertions, the sum of; £22,000; and only eight years after he had first mooted his proposal before an incredulous public, he had the happiness of consummating his enterprise by laying the foundation stone of the twentieth church erected under the auspices of the Glasgow Church Building Society. Of these churches, not fewer than thirteen or fourteen had the name of William Collins graven on their foundation stone.
Ұлттық шіркеу құрылысының бағдарламасы
Бұл жұмысты доктор Чалмерс қолға алды, ол Коллинз Глазго үшін істегендей, Шотландия үшін де осыны істеуге бел буды. Осы мәселені зерттеу үшін Үкіметтік комиссия құрылды. Г. Коллинз комиссияға Глазгоның рухани кемсінуі туралы толыққанды статистика ұсынды. Бұл үлкен нәтижелерге әкелді. Көшірмелер Англия шіркеуінің барлық жоғары лауазымды тұлғаларына жіберілді, және олардың ағылшын епископтары мен дін қызметкерлері арасында таралуы нәтижесінде, туысқан мемлекеттің кем дегенде екі дін аймағында шіркеу құру қоғамдары құрылды. Англияның астанасы Пресвитериан Глазгосының қадамдарымен жүруді өзіне арсыздық деп санамады, ал оның митрополит пасторы Тронның қарттарының үлгісін көшіруге ұмтылды.
The work was taken up by Dr Chalmers, who resolved on doing for Scotland what Collins had done for Glasgow. A Government Commission was appointed to inquire into the matter. Elaborate statistics of the spiritual destitution of Glasgow were given in by Mr Collins to that Commission. These were not without important results. Copies were sent to all the dignitaries of the Church of England, and the result of their circulation among the English bishops and clergy, was the formation of church building societies in at least two of the dioceses of the sister kingdom. The metropolis of England did not deem it beneath it to follow in the wake of Presbyterian Glasgow, nor its metropolitan pastor to copy the example of the elder of the Tron.
Шарадан кейінгі шіркеу ғимараты
Ол еркін шіркеу қауымдарына шіркеулер, пасторлық үйлер және мектептер салу үшін тынымсыз жылдардағы еңбекке өз күшінің шамасымен қатысты. Ол сол кезде д-р Томас Браунның рухани қамқорлығында болған "Free St John's" қауымы үшін салынған жаңа шіркеудің негізін қалады. Сонымен қатар, ол д-р Роберт Бьюкененнің министрі болған "Free Tron" шіркеуінің негізін салды; және енді ол осы қауымның сессиясымен қайта байланысты. Ол осы қауымнан жиырма бір жыл бұрын шығып кеткен еді, енді ол қайтып оралды және өмірінің соңына дейін ақсақал ретінде қызмет етті.
In the labours of the busy years following the Disruption to provide churches, manses, and schools for the congregations of the Free Church, he took part, according to the measure of his strength. He laid the foundation stone of the new Church erected for the congregation of Free St John's, then under the pastoral care of Dr Thomas Brown. He also laid the foundation stone of the Free Tron, of which Dr Robert Buchanan was minister; and now he connected himself once more with the session of that congregation. He had left it twenty one years before; he now returned and acted as an elder in it till he died.
Соңғы күндер
1848 жылы денсаулығы нашарлағандықтан Ротсей қаласына көшіп келді. Ол сол жерде қаланың ең мұқтаж тұрғындарына миссионерлік станса ашуға белсенді түрде қатысты. 1853 жылғы 2 қаңтарда, сенбі күні Коллинз дүниеден озды.
In 1848, with failing health he relocated to Rothesay. There he took an active part in the establishing of a missionary station in the most destitute part of that town. On Sabbath, 2 January 1853, Mr Collins died.
Отбасы
Оның ұлы, сэр Уильям Коллинз Глазго қаласының лорд-провосты қызметін атқарды.
His son Sir William Collins served as Lord Provost of Glasgow.