Кіріспе

Британдық уағыздаушы, автор, пастор және евангелист (1834–1892)

Чарльз Хэддон Сперджон (19 маусым 1834 – 31 қаңтар 1892) – ағылшын баптист уағыздаушысы. Сперджон әртүрлі конфессиядағы христиандар арасында зор ықпалға ие, олардың кейбіреулері оны «Уағыздаушылар ханзадасы» деп біледі. Ол реформаланған баптист дәстүрінің беделді өкілі болды, 1689 жылғы Лондон баптисттік иман шартын қорғады және өз заманындағы шіркеудегі либералдық және прагматикалық теологиялық бағыттарға қарсы тұрды. Сперджон 38 жыл бойы Лондондағы Нью-Парк-стрит шіркеуінің (кейін Метрополитен табернаклі) пасторы болды. Ол Ұлыбритания баптисттер одағымен бірнеше дауға тартылып, доктриналық нанымдарына байланысты одақтан шықты. Метрополитен табернакліде тұрғанда ол кедейлер үйін және Стоквелл жетімдер үйін салдырды. Ол қауымдастарын Виктория дәуіріндегі Лондонның мұқтаж халқымен белсенді айналысуға шақырды. Сондай-ақ ол Сперджон колледжін құрды, ол оның өлімінен кейін оның құрметіне аталды. Сперджон уағыздар, өмірбаян, түсіндірмелер, дұға туралы кітаптар, рухани кітаптар, журналдар, өлеңдер және гимндер жазды. Көптеген уағыздары айтқан сөздерінен түсіріліп, оның өмірінде көптеген тілдерге аударылды. Ол терең ойлы, нақты түсіндірмелі, күшті уағыздар айтқан деседі. Оның шешендік өнері Метрополитен табернаклінде тыңдаушыларын әсерге түсіргені айтылады, ал көптеген христиандар оның еңбектерін рухани әдебиеттердің ішінде ең жоғары бағалайды.

Ерте өмір

Келведон қаласында, Эссекс округінде туған ол 10 айлық шағында Колчестерге көшіп келді. Миссионер Ричард Книлл 1844 жылы Сперджонның әкесіне барып, онымен бірнеше күн өткізді; ол оған және оның отбасына баланың бір күні көптеген адамдарға Інжілді уағыздайтынын айтты. Сперджонның номиналды конгрегационализмнен нағыз христиандыққа келуі 1850 жылдың 6 қаңтарында, 15 жасында болды. Белгіленген кездесуіне бара жатқанда, қарлы боран оны жолын қысқартуға және Ньютаун, Колчестердегі Артиллерия көшесіндегі примитивтік методист шіркеуіне бұруға мәжбүр етті, онда ол Құдайдың құтқару туралы жақсы хабарға жүрегін ашқанына сенді. Оны Исая 45:22-дегі ("Маған қараңдар, және құтылыңдар, жер бетіндегі барлық елдер! Мен – Құдаймын, Мендей Құдай жоқ") аят қозғалтты. Сол жылы 4 сәуірде ол Ньюмаркеттегі шіркеуге қабылданды. 3 мамырда Ислехемдегі Ларк өзенінде крещение рәсімінен өтті. Осы жылы ол Кембриджге көшіп, кейіннен жексенбілік мектепте мұғалім болды. Сперджон 1850-51 жылдары қыста Тевершемдегі шағын үйінде досын ауыстырғанда алғашқы уағызын айтты. Сперджонның қызметінің басынан-ақ оның стилі мен қабілеті орташа деңгейден асып түсетіні байқалды. Сол жылы ол Камбриджширдегі Уотербичтегі баптист шіркеуінің пасторы болып тағайындалды, онда 1853 жылы жазылған алғашқы әдеби туындысын – Інжіл трактатын жариялады.

Төмендеу туралы дау

Баптистер арасындағы дау 1887 жылы Сперджонның "The Sword & the Trowel" журналында жарияланған "Төмендеу" атты алғашқы мақаласымен күшейді. Одан кейінгі "Төмендеу дауы" кезінде Метрополитен шатыры Баптисттер одағынан бөлініп, Сперджон қауымын әлемдегі ең ірі тәуелсіз шіркеу ретінде орнатып берді. Сперджон осы дауды былай түсіндірді:
Христостың құрбандығына сенушілер енді оны еңсермейтіндермен ашық одақта; Киелі кітапқа сенушілер, толық шабыттандырылуды жоққа шығаратындармен бірігіп отыр; евангелиялық ілімді ұстанушылар, адамзаттың күнәға түсуін аңыз деп санайтындармен, Қасиетті Рухтың жеке тұлғасын жоққа шығаратындармен, иман арқылы ақталуды әдепсіздік деп есептейтіндермен және өлімнен кейін тағы да бір сынақ болатынына сенетиндермен ашық одақтасады. Біздің қатаң сеніміміз – белгілі және маңызды қателікпен әрекеттесу – күнәға қатысумен тең. Дау Сперджонның "Төмендеу" терминін қолданып, басқа баптистердің Киелі кітапқа және sola scriptura қағидасына деген көзқарасын сипаттау арқасында осы атты алды (яғни, олар Киелі кітапты және sola scriptura қағидасын "төмендетіп" бағалаған). Сперджон граф Веллхаузен гипотезасының, Чарльз Дарвиннің эволюция теориясының және басқа да идеялардың біртіндеп Баптисттер одағының күшін әлсіретіп жатқанын айтты. Сперджон осы ілімді қатты айыптады:
Шәксіз, Жаңа теология Құдайға да, адамға да ешқандай пайда келтіре алмайды; оның оған қабілеті жоқ. Егер оны мектептің ең ынталы адамдары мың жыл бойы уағыздаса да, ол ешбір жанды жаңарта алмайды және бірде-бір адамның жүрегіндегі мақтандықты жеңе алмайды. Осы келіспеушілік баптистер мен басқа да бейімделмегендер арасында бөлінуге әкеп соқты және көптеген адамдар оны маңызды үлгі ретінде қарастырады.

Құлшылыққа қарсылық

Сперджон құл иеленушілерге қатты қарсы болды. Ол Оңтүстік баптистердің қолдауынан айырылды, оның уағыздарының сатылымы төмендеді, нәтижесінде ол көптеген қорқыту және қорлау хаттарын алды. Бұрын біздің ел колонияларда құлдыққа төзімділік танытқан еді. Адамгершілікке ұмтылғандар құлдықты жоюға тырысты, бірақ ол қашан толыққанды жойылды? Ол кезде (Уильям) Уилберфорс Құдайдың шіркеуін оятты, және Құдайдың шіркеуі осы күреске белсенді қатысқанда, ол осы зұлымдықтың тамырын жоқтың ізбен қылды. Мен Уилберфорстың азат ету заңы қабылданғаннан кейінгі күні айтқан сөздеріне қызығушылық таныттым. Барлығы аяқталғаннан кейін ол бір досына қуана: "Тағы да жоюға болатын нәрсе бар ма?" - деді. Бұл әзіл болғанымен, Құдайдың шіркеуінің рухын көрсетеді. Ол күрес пен жеңіспен өмір сүреді; оның миссиясы – елдегі барлық жамандықты жою. The Best Warcry, 4 наурыз 1883 жыл. Сперджон Christian Watchman and Reflector (Бостон) журналына былай деп мәлімдеді: Мен құлдықты жан-жүрегіммен жек көремін, және Иеміздің дастарқанында барлық сенімдегі адамдармен бірге отырамын, бірақ құл иелерімен ешқандай қарым-қатынас жасамаймын. [Құл иелері] маған келген кезде, оның зұлымдығына деген жек көрінішімді білдіруді өз міндетім деп санаймын, және менің шіркеуіме кіргізуге бір қылмыскерді де, құл ұрлаған адамды да тең көрер едім.

Кітапхана

Миссури штатының Либерти қаласындағы Уильям Джуэлл колледжі 1906 жылы Сперджонның 5103 томдық кітапхана жинағын 500 фунт стерлингке (2500 доллар) сатып алды. Бұл жинақты 2006 жылы Миссури штатының Канзас-Сити қаласындағы Мидвестерн баптистік теологиялық семинариясы 400 000 долларға сатып алды және оны Мидвестерн семинариясының кампусындағы Сперджон орталығында көруге болады. Сперджонның 1879-1891 жылдар аралығындағы қолмен жазылған уағыз жазбалары мен баспаға дайындалған нусқаларының арнайы жинағы Алабама штатының Бирмингем қаласындағы Сэмфорд университетінде сақталады. Лондондағы Сперджон колледжінде де оның аздаған жазбалары мен нусқалары бар. Сперджонның жеке Киелі кітабы, оның қолжазбаларымен бірге Луисвиллдегі (Кентукки штаты) Оңтүстік баптистік теологиялық семинариясының кітапханасында қойылған.

Чарльз Сперджонның ақпаратының көзі

Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to perform the translation. I will use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.

Басқалар

Бракни, Уильям Х. Баптистік ойдың генетикалық тарихы: Ұлыбритания мен Солтүстік Америкадағы баптистерге ерекше назар аудара отырып. Мейкон, ГА: Мерсер университетінің баспасы, 2004. 700 б., 192 б.