Кіріспе

1957 жылы Берт И. Гордон режиссерлік еткен ғылыми фантастикалық фильм.

Сюжет

Фильм газет фотожурналисі Одри Эймстің түсінбейтін себептермен қиратылған кішкентай қалаға (Лудлоу, Иллинойс штаты) кездейсоқ тап болғанымен басталады. 150 тұрғынның барлығы жоғалып кеткен, ал дәлелдер олардың қайтыс болғанын көрсетеді. Таң қалдыратыны, жергілікті егістіктер де шөлейттенген, былайша айтқанда, құрттардың бүкіл егінді жеп қойғандай. Эймс әскерилердің бірдеңе жасырып жатқанына күдіктенеді және ауыл шаруашылығына келген зиянды қандай жаратылыс тудырғанын білу үшін жақын маңдағы АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің тәжірибелік фермасына барады. Ол доктор Эд Уэйнрайтпен танысады, ол әлемдегі аштықты жою мақсатында сәулелену арқылы алып жемістер мен көкөністер өсіру тәжірибесін жүргізіп жатыр. Уэйнрайт жақын маңдағы бірқатар түсініксіз оқиғалар болғанын және шегірткелердің жақын маңдағы астық сақтаушыда сақталған барлық радиоактивті бидайды жеп қойғанын хабарлайды. Аймақты алып, мутацияға ұшыраған шегірткелер шабуылдап жатыр. Уэйнрайт пен Эймс құпия оқиғалардың бастауын анықтауға кіріседі және астықты жеген шегірткелердің қалалық автобус сияқты үлкенге дейін өскенін біледі. Бұл жаратылыстар аймақтағы барлық егінді жеп қойған, енді олар тіршілік көзі ретінде адамдарға көшкен. Олардың Чикагоға бет алғаны да анық. Уэйнрайт пен Эймс генерал Хансонмен, полковник Стердженмен және капитан Бартонмен кездесіп, мәселені шешуге тырысады. Пулемет пен артиллериялық оқтар бұл жаратылыстарға тиімсіз болып көрінеді, ал олардың барлығымен бірден күресу мүмкін емес. АҚШ Армиясы мен Иллинойс Ұлттық гвардиясы қаланы қорғауға шақырылады. Бірақ монстрлар тез арада Чикагоға басып кіреді және адам етін, сондай-ақ бірнеше ғимараттарды жей бастайды. Генерал Хансон жаратылыстарды жаппай жоюдың жалғыз жолы – ядролық қару қолданып, Чикагоны жою екеніне келеді. Алайда Уэйнрайт шегірткелердің жылы ауа-райында өмір сүретін жаратылыстар екенін түсінеді. Ол шегірткелерді Мичиган көліне сынақ тон осцилляторлары арқылы электронды түрде жасалған шегірткелердің жұптасу дыбысымен шақыру арқылы алдауға болатынын қорытындылайды. Олар сол жерде суық судан әлсіреп, шүкіп кетеді. Жоспар соңғы сәтте орындалады. Мутацияға ұшыраған шегірткелер суға батып кетеді, бірақ Уэйнрайт пен Эймс басқа жәндіктер немесе жануарлар басқа радиоактивті дақылдарды жеп қойған болуы мүмкін деп ойлайды.

Өндіріс

"Қоңырдың бастауы" фильмі American Broadcasting Paramount Theatres (AB PT) компаниясымен қаржыландырылды. Компания 1953 жылғы ақпанда American Broadcasting Company және United Paramount Theatres біріккен кезде құрылған. 1956 жылғы қыркүйекте AB PT (кейде "Am Par" деп те аталады) киностудия құрылатынын жариялады және 1957 жылғы қаңтарда жылына алты фильмнен тұратын тізімін ұсынды. Студияның негізгі назары солтүстік-шығыс және оңтүстіктегі кинотеатрларда көрсетілетін төмен бюджетті фильмдерге аударылды. AB PT жыл сайын 20 фильм шығаруды жоспарлап, оларды кинотеатрларға жеткізу үшін Republic Pictures компаниясымен келісім жасады. "Қоңырдың бастауы" 1956 жылы өндіріске кірісті, ол АҚШ-тағы ғылыми-фантастикалық фильмдердің "өркендеген жылдарының" біріншісі болды. Оның өндірісі "Олар!" фильмінің сәттілігіне тікелей байланысты. AB PT 1956 жылғы 29 қарашада алғашқы фильмі "Қоңырдың бастауы" фильмінің өндірісіне рұқсат бергенін, ал 1956 жылғы 2 желтоқсанда өндіріс дереу басталатынын мәлімдеді. Компания 34 жастағы Берт И. Гордонды режиссер және продюсер ретінде тағайындады. Гордон телеарналар мен телешоулар үшін жарнамалық роликтердің қадағалаушы продюсері ретінде жұмыс істеп, 1954 жылы алғашқы көркем фильмін ("Жылан аралы"), ал 1955 жылы екінші көркем фильмін ("Динозавр патшасы") түсірді. Баспасөз хабарларына сәйкес, оқиғаның сюжеті бұрыннан дайын болған. Баспасөз деректері студияның ғылыми-фантастикалық фильмдерге деген қызығушылықты пайдалануға тырысып жатқанын көрсетті. Студия сонымен қатар өзінің "секс-символы" Пат Диннің (Лас-Вегастағы Эль-Ранчо Вегас қонақ үйі мен казинода бұрынғы биші) фильмде түсетінін хабарлады. Анкрум, Генри және Сийді әдетте В-сыныптағы фильмдерде әскери рөлдерін сомдайтындықтан таңдады, және олар "Қоңырдың бастауында" да осы рөлдерді ойнады. Фильмде тәжірибелі оператор Джон А. Марта және ұзақ жылдар бойы фильмдерді монтаждаған Аарон Стелл де жұмыс істеді. Ол AB PT-нің осы студиямен байланысы және Мартаның жылдам түсіру стиліне байланысты жұмысқа алынды. Альберт Глассер фильмге музыкалық қосымша жасады. Гордон 1957 жылы түсірілген "Циклоп" фильміне Глассердің музыкасын пайдаланған. Музыкалық саундтрекке "Natural, Natural Baby" әні енді. Салыстыру үшін, "Марстан келген басқыншылар" 150 000 долларға, "20 000 тереңдіктегі аң" 400 000 долларға, "Көңілдіктер келді" 532 000 долларға, "Олар!" 1 миллион доллардан кем, ал 1953 жылғы "Дүниелер соғысы" 2 миллион долларға шықты. Фильм түсірілімі 1956 жылғы 3 желтоқсанда басталды. Түсірілім Лос-Анджелестегі 4024 Radford Avenue мекенжайындағы Republic Pictures студиясының ауласында өтті (бұл студияны Мак Сеннет салған, қазір CBS Studio Center орналасқан). Актер Питер Грейвс Гордонның "жақсы режиссер болғанын" айтты. Сондықтан Гордон фильмде екіге бөлінген экран, статикалық эффекттер және артқы проекция эффекттерін кеңінен пайдаланды. Гордон фильм үшін Техас штатында 200 секірмейтін, ұшпайтын тірі шегіртке сатып алды (жақында осы аймақта ерекше ірі шегірткелердің таралуы байқалған). Бірақ оларды Калифорнияға әкелгенде, штаттық ауыл шаруашылығы қызметкерлері барлық жануарларды тексеріп, олардың жынысын анықтауды талап етті. Гордон шегірткелерге шапқылайтын миниатюралық құрылыстар жасауды да ойлады, бірақ бұл да тым қымбат деп танылды. Монстрлардың оқтан жараланғаны немесе өлтірілгені көрінгенде, Гордон суретті бұрып жіберді, сонда шегірткелер төмен қарай сырғып түсті. Фильмнің премьерасына актерлар Питер Грейвс пен Пегги Касл қатысты. Фильм 20 маусымда Оңтүстік және Орта Батыс штаттарындағы 244 кинотеатрда кеңінен көрсетілді. Ол AB PT-нің тағы бір туындысы "Жер бетінен келген" (1932 жылғы "Жоғалған жандар аралы" және 1956 жылғы "Қара ұйқы" фильмдеріне негізделген) фильмімен бірге көрсетілді. Жоспарланғандай, фильмті Republic Pictures таратты. Фильмнің ұзақтығы шамамен 74-76 минутты құрады.

Қабылдау және мұра

"Ақырдың бастауы" шағын табысқа ие болды және AB PT үшін тиімді болды. Фильмнің Лос-Анджелестегі тұсаукесерінде түсім 16 500 долларға жетті, бірақ бұл кино нарығы өте жайлы болған жоқ. Фильм Берт И. Гордонды алып монстрлер туралы фильмдерімен таныстырды. Киносыншылар мен кинотарихшылар фильмнің американдықтардың атом қаруы, ашық ауадағы ядролық сынақтар және ядролық соғыс мүмкіндігінен қорқуын көрсететін көптеген фильмдердің бірі екенін атап көрсетеді. Дегенмен, "Ақырдың бастауында" Годзилла немесе "Олар!" сияқты фильмдерге тән метафоралық шығармашылық өте аз. Басылым фильмге көп еңбек жұмсалмағанын байқады. "Тіпті төмен бюджетті фильм ретінде қарастырылғанда да, "Ақырдың бастауы" ірі театр желісінің ең жақсы жұмысын көрсетпейді". Леонард Мальтин өз шолуын бір сөзбен аяқтады: "қорқынышты". Бір шолуда Гордонның кадрдың фонындағы тауларды жасыруға әрекеттенбегені айтылды (Орталық Иллинойс көбінесе жазық дала). Кейбір көрермендер фильмдегі қорқынышты кадрлардың жетіспеуіне наразы болды. Фильмнің көшірмелігі де кейбір сыншыларды ашуландырды. Сыншылар фильмтің "Олар!" фильмімен салыстырғанда ұқсас сюжетке ие екенін айтады. Гомер тіпті "Ақырдың бастауы" фильмін өзінің сөзін дәлелдеу үшін еске алуға тырысады, бірақ ол атауын "Шұбарқұйрық" деп, ал басты рөлдегі актерді Чад Эверетт (Питер Грейвске ұқсас, тағы бір ақшашты американдық актер) деп жаңылысады. MST3K-ның осы эпизоды 2001 жылы DVD форматында шықты.

Үй медиасы

"Бейіттің басы" 2003 жылғы наурыз айында Image Entertainment компаниясы арқылы DVD форматында жарық көрді. Дегенмен, бұл нұсқасы "бұлыңғыр" болып бағаланды және сапасы жоғары емес еді.