Тарих

Умнак аралындағы ең ерте белгілі қоныс Анангула болып табылады және оның жасы 8400 жыл. Анангула кейін тасталып, Идалюк пен Чалукамен қатар Sandy Beach орны мекенделді. Умнак аралындағы алғашқы қоныстардың көпшілігі өзендер бойында орналасқан. Маңызды геологиялық оқиға – Гипситермальдық кезеңде, шамамен 8250-ден 3000 жыл бұрын жіптік жазықтардың пайда болуы, бұл аралдағы қоныс жайлағандар үшін табиғи азық-түлік қорын арттырды. Умнак аралына алғаш рет 1750 жылдары тәуелсіз орыс тері саудагерлері келді. Орыстардың зұлсалы Фокс аралдарындағы алеуттардың одақ құруына әкелді. 1761–1762 жылдардың қысында төрт орыс кемесінің экипаждары қырғынға ұшырады. Бұл оқиғаға Умнак аралындағы бір экипаж да қатысып, толығымен жойылды. Орыс саудагерлері 1764 жылы алеуттардың тәуелсіздігін аяқтаған өртеу науқанымен жауап берді. Умнак аралының қазіргі тарихы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ құрған әскери базалармен байланысты. Алеут аралдарындағы алдыңғы қатардағы әуе базаларының мақсаты Голландия портын қорғау ғана емес, сонымен қатар Жапонияның материгіне шабуылдар жасау болды. Арал соңғы мұздық кезеңде бөлініп, қазір Солтүстік Америка жағалауынан шамалы қашықтықта орналасқан. Аралдың оңтүстік нүктесі Сагак мүйісі деп аталады. Аралдың ең биік нүктесі – Всевидоф тауы, ол аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан стратовулкан. Оның симметриялық конусы айналасынан тікелей көтеріліп, кратер құрайды. Всевидоф тауының шығысында Ресей шығанағының аңғары және тағы бір стратовулкан, Речешной тауы орналасқан, ол да терең тілген. Бұл көл мен Никольский арасында ежелгі Чалука қонысы орналасқан. Бұл аймақ Самалга асуы деп аталады және аралдағы ежелгі қызметтің орталығы болды, ол аралдың оңтүстік-батыс шетінен (Сагак мүйісі) 15 миль (24 км) қашықтықта орналасқан. Аралдың солтүстік-солтүстік-шығыс бөлігінде толеиттік базальт тау жыныстары бар және кернеулік жарылымдармен, лава ағындарымен және магмалық тау жыныстарының фрагментті шөгінділерімен сипатталады. Оқмок тауының вулканы, оның 9 км енділігі бар дөңгелек кальдерасымен сипатталады, ол аралдың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Бұл жалпы жазық орталық бассейннің теңіз деңгейінен 370 м биіктігі бар, ал кальдераның жиегі бір кезде кальдераның көп бөлігін 152 м тереңдікке дейін толтырған көлді, бірақ көл соңында солтүстік-шығыс жиегінде эрозияға ұшыраған ойыс арқылы сарқылып кетті. Тарихқа дейінгі көлдің ең терең жері шамамен 2 метрге жеткен, ал беткі қабаты шамамен 2 метрге көтерілген, сол кезде ол кальдера жиегінің ең төменгі нүктесін басып өтті. Көлдің шағын, терең емес қалдықтары D конусының солтүстігінде шамамен 328 м биіктікте сақталған: кальдера жиегі мен D конусы арасында орналасқан шағын терең емес көл; кальдера қақпасына жақын жерде солтүстікке қарай орналасқан кішірек көл (Кон B көлі деп аталады). 2008 жылғы жарылыстан кейін кальдераның гидрогеологиясы айтарлықтай өзгерді, қазір бес бөлек көл пайда болды. Кальдера көліне қоса, А, Е және Г конустары мен D конусындағы 2008 жылғы жаңа кратерде кішкентай кратерлік көлдер бар. Вулкан қазір Аляска вулкан обсерваториясымен авиациялық ескерту деңгейі жасыл және вулкандық ескерту деңгейі қалыпты деп бағаланған. Речешной тауының солтүстігінде, Гейзер ағысының аңғарында гейзерлері бар геотермальдық алқаптар орналасқан. 1988 жылы биіктігі 2 метрге дейінгі 5 гейзер және биіктігі 0,7 метрге дейінгі 9 табиғи фонтан жұмыс істеді. Умнак субполярлық климатқа (Köppen: Dfc) ие, ол субполярлық мұхиттық климатқа (Köppen: Cfc) жақын, қысқа, жұмсақ немесе жылы жаздары және ұзақ, суық, қарлы қыстары бар.

Жарылыс

2008 жылдың 12 шілдесінде Умнак аралында орналасқан Окмок тауындағы Окмок жанартауы бірнеше күн бойы атқылап, ауаға ылғалды күл, газ және түтіннен тұратын қалың бұлт жіберді, оның биіктігі 15240 метрге (50000 фут) жетті. Бұл жарылыс аралдағы Форт Гленн елді мекенінің эвакуациясына әкеп соқты, ол жеке меншік мал фермасы болып табылады. Күл тек аралдың шығыс бөлігіне ғана емес, сонымен қатар солтүстік-шығысқа қарай 105 шақырым (65 миль) қашықтықтағы балықшылар ауылына да түсті. Дегенмен, Окмок жанартауының батысында орналасқан, шамамен 40 адам тұратын Никольский алеут ауылы күл бұлттарының оңтүстік-шығыс бағытынан зардап көрмеді. Күл бұлттары Солтүстік Тынық мұхитының кең аумағына таралып, Голланд порты әуежайына рейстерді бұзды. Окмок кальдерасы 12 000 және 2 000 жыл бұрын болған екі күшті жарылыстан қалыптасып, кейіннен өзгерген. Кейінгі жанартаулық белсенділік туралы тікелей мәліметтер 1805 жылдан бері белгілі, соңғы 200 жылда 16 жарылыс тіркелген, олар әдетте 10-20 жыл сайын қайталанады. Арал халқы одан әрі 39 адамға дейін азайды. Қазіргі уақытта аралдағы жалғыз елді мекен – Никольский, онда аралдың барлық халқы тұрады. Форт Гленн, аралдың солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан бұрынғы ірі әскери база, Екінші дүниежүзілік соғыста Солтүстік Тынық мұхитындағы операцияларда маңызды рөл атқарды. 2000 жылғы халық санауы бойынша аралда 15 үй шаруашылығы мен 12 отбасы тұратын. Халық тығыздығы төмен болды. Арал халқының этникалық құрамында 30,77% ақ нәсілділер және 69,23% американдықтар (үндістер) құрады. 15 үй шаруашылығының 40,0% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 53,3% - бірге тұратын жұбайлар, 20,0% - күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 20,0% - отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 20,0% жеке адамдардан тұрады, ал 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар жоқ. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,60 адамды, ал отбасының орташа мүше саны 2,92 адамды құрады. 2000 жылы арал халқының орташа жасы 40 жасқа тең болды, оның ішінде 35,9% - 18 жасқа дейінгілер, 30,8% - 25-44 жас аралығындағылар, 23,1% - 45-64 жас аралығындағылар және 10,3% - 65 жастан асқандар. Әр 100 әйелге 105,3 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 92,3 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 38 750 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 40 250 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 250 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 11 875 долларға тең. Адам басына шаққандағы орташа табыс 14 083 долларды құрады. Отбасылардың 23,5% және халықтың 20,7% кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,6% және 64 жастан асқандардың 55,6% -ы.

Білім

Аралдағы жалғыз мектеп Алеут аймағы мектептерінің бір бөлігі болып табылатын Никольскиде орналасқан. Никольский мектебінде 1-12 сыныптар оқытылды. Мектепте мектеп ғимаратының жанындағы шағын үйде тұратын бір ғана мұғалім болды. Үй мектеп округінің меншігінде және мұғалімдер мен олардың отбасылары үшін арнайы салынған. Никольский мектебінің құрылуына қауіп төніп тұр. Алясканың ауылдық аймақтарындағы мектептер мемлекеттен қаржы алу үшін кемінде 10 оқушы болуы тиіс. 2009–2010 оқу жылында Никольский мектебінде бар болғаны тоғыз оқушы болды, олардың ішінде кейіннен көшіп кеткен Самоа отбасысы да бар еді, және 2010 жылы жабылды.

Көлік

Умнак қаласының порты жоқ. Бірақ, ол Nikolski әуежайына ие. Төбелі жерде әуежайдың ұшу-қону жолағын салу полковник Бенджамин Б. Талли басқаратын Армия инженерлерінің бірегей инженерлік жетістігі болды. Ұшу-қону жолағын салу жұмыстары Умнак қаласының солтүстік-шығыс жағындағы Оттер-Пойнтта ұсынылды. Құрылыс 1942 жылдың қаңтар айының ортасында басталды және сол жылдың сәуір айында Fort Glenn деп аталды, содан кейін пайдалануға берілді. Ұшақтардың ұшуы мен қонуы үшін тегіс бет жасау мақсатында Марстон Маттиннің (PSP) тесіктелген болат пластиналары және басқа болат пластиналар жинастырылды. Ұшу-қону жолағы 1942 жылдың 31 наурызында Армия инженерлерінің 807-ші бөлімшесімен аяқталды. Оның ұзындығы 914 метр, ені 30 метр болды, бұл 11-ші истребитель эскадрильясының капитаны Джон С. Ченнольдтың P-40 истребителінің қонуы үшін жеткілікті болды. Соғыс аяқталғаннан кейін Fort Glenn Алеут аралдарындағы әскери әуе тасымалдау қызметінің рейстері үшін жанармай құю станциясы ретінде ашық қалды. Басты ұшу-қону жолағының ұзындығы үлкен, ұзақ қашықтыққа ұшатын ұшақтарды қабылдау үшін 8300 футқа дейін ұзартылды. 1946 жылға қарай базада Армия Әуе күштерінің жылдам демобилизациясының салдарынан минималды штат болды. Соңғы ӘӘК қызметкерлері 1947 жылдың 30 қыркүйегіне дейін шығарылды, ал база белсенді емес мәртебеге ие болды және іс жүзінде тастап кетілді. 1950 жылы ол тоқтатылды және 1952-1955 жылдары Жерді басқару бюросына берілді. Көп жылдар өткен соң, әуеайлақ Fort Glenn-дегі Кейп-филд ретінде тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Біраз қашықтықта Никольскийде әлі де қиыршық тастан жасалған ұшу-қону жолағы бар.