Кіріспе

Британдық киім саудагері TOPSHOP (алғашқыда Top Shop) – әйелдер киімі, аяқ киімі және аксессуарларына маманданған британдық жылдам сән компаниясы. Бұл компания сэр Филип Грин басқаратын Arcadia тобының бөлігі болды, бірақ 2020 жылдың соңында банкротқа ұшырап, 1 ақпан 2021 жылы ASOS компаниясы сатып алды. Қазіргі таңдағыда ол ASOS веб-сайты мен қосымшасы арқылы жұмыс істейді, сондай-ақ АҚШ-тағы Nordstrom дүкендерінде және Nordstrom.com сайтында сатылады. TOPSHOP бұрын бүкіл әлемде шамамен 510 дүкенге ие болған.

Тарих

Topshop 1960 жылдары Peter Robinson дүкенінің брендінің кеңейтілуі ретінде басталып, бастапқыда Мэри Куант және Стирлинг Купер сияқты жас британдық дизайнерлердің киімдерін сатты. Peter Robinson – 1946 жылы Burton компаниясы сатып алған әйелдер киімдерінің желісі. Topshop 1964 жылы Peter Robinson-ның Top Shop бөлімі ретінде Шеффилд филиалында жастар бренді болып құрылды және Оксфорд көшесіндегі дүкенде де үлкен бөлімі болды. 1965 жылы The Times газеті жазғандай, бұл "жас және ерекше буын" үшін жоғары сәндегі киім болды, ал бөлімде Мэри Куант және Джеральд Макканн сияқты белгілі дизайнерлердің киімдері сатылды. 1966 жылға қарай, ол Норвичтегі Peter Robinson дүкенінде филиал ашты. Peter Robinson-ның Top Shop сатып алушысы Диана Уэйди жас таланттарды іздеп, Корольдік өнер колледжінің түлегі Джейн Уайтсайдты Джефф Купер мен Ронни Стирлингке таныстырды. Олар құрған Стирлинг Купер бренді көп ұзамай Лондон мен Шеффилдтегі Top Shop дүкендерінде өз бөлімдерін ашты, сондай-ақ Норвич және Бристольдегі Peter Robinson дүкендерінде де сатылды. Top Shop дүкендерінде Джефф Бэнкс, French Connection және Радли Купер сияқты брендтердің де тауарттары болды.

Жеке бөлшек сауда желісін іске қосу

1973 жылы бас компания Burton Group әйелдер киімдері бөлімін кеңейтіп, Питер Робинсонның Top Shop желісін екі желіге бөлді: Питер Робинсон және Top Shop. Питер Робинсон 25 жастан асқандарға бағытталса, Top Shop 13-24 жас аралығына назар аударатыны, ал жаңа жобаны Ральф Халперн басқаратыны хабарланды. 1974 жылы Питер Робинсон 22 дүкеннен 6-ға дейін азайтылды, ал Top Shop дербес дамыды (Оксфорд көшесіндегі бірлескен брендтік дүкенін сақтап қалды) және «өте табысты» деп сипатталды. Оның негізгі бәсекелестері – Miss Selfridge және Harrods дүкендерінің Way In бөлімі болды. Екі жылдың ішінде Top Shop 55 жеке филиал ашты, The Times газетінде жарияланғандай, олардың саны одан да артуы мүмкін. Мода редакторы Пруденс Глинн оны «мақсатының нақты айқындалуы» деп сипаттады. Сол жылы ол 1 миллион фунт стерлинг пайда тапты. 1978 жылы Top Shop Burton компаниясының операциялық табысының үштен бір бөлігін құрады. Сол 1978 жылы Burton ерлер киімдерінің сатылымы төмендеп бара жатқан кезде ерлер киімдері нарығында үлкен үлес алу үшін Topman брендін әйелдер киімдері желісімен ұқсас принциппен іске қосты. Бір басшы оны «Бертонның ұлынан гөрі Top Shop-тың ағасы» деп сипаттады. Келесі жылы Burton әйелдер киімдерінің сатылымы мен табысы 30 пайызға өскенін хабарлады, Topman да жоғары табысты деп аталды. 1980 жылдардың басында бренд Topshop деп атала бастады.

1980 жылдар және одан кейінгі жылдар

1980 жылдары Topshop өзінің танымалдылығын сақтау үшін күресті, бірақ 1990 жылдардың соңында қайта жаңғыру басталды. Бұл бренд онлайн-моданың пионері болды, Topshop үшін Ұлыбританияның алғашқы онлайн-мода дүкенін іске қосты. Бұл өрбудің себебі Джейн Шепардсонның бренд директоры болып тағайындалуымен байланысты. Ол мансабын сатып алушы ретінде бастап, компанияда жоғары лауазымдарға көтерілді. Ол брендті басқаруға кіріскен кезде Topshop жылдық 9 миллион фунт стерлинг пайда тапқан еді, ал 2005 жылға қарай жылына 100 миллион фунт стерлингтен астам табыс таба бастады. Оның басшылығымен Topshop Лондон әйелдер апталығының маңызды демеушісіне айналды, 2002 жылдан бастап жас британ дизайнерлерін қолдайтын Newgen жобасын, ал бір жылдан кейін Лондонның сән колледждері мен Newgen жобасын байланыстыратын Fashion East бастамасын демеушілік етті. Бұл демеушілік әлі де жалғасуда және 2005 жылдан бері Лондон әйелдер апталығының көрсетілімдер кестесіне енгізілген. 2012 жылдың желтоқсанында Филип Грин Topshop және Topman компанияларының 25% үлесін АҚШ-тағы Leonard Green and Partners жеке капитал тобына 805 миллион АҚШ долларына сатты. Келісім шарттарына сәйкес, Arcadia Topshop-тың Оксфорд-стриттегі флагмандық дүкенін сақтап қалды (оның құны 400-500 миллион фунт стерлинг шамасында бағаланды). Грин бұл мәміле Topshop-қа, әсіресе АҚШ-та, өсу қарқынын үдетуге мүмкіндік беретінін айтты.

Дизайнерлік коллекциялар

Topshop Ұлыбританиядағы дүкендер тізбегінің қатарында болып, ол жоғары сән брендтерімен капсулалық коллекциялар бойынша жұмыс істеді. 1994 жылы Red or Dead коллекциясын ұсынды. Ол дизайнер таланттарымен жұмысын жалғастырды, мысалы, Клементс Рибейроның бұрынғы көмекшісі Маркус Лупфер – 1999 жылы «ол іс жүзінде буға айналғандай ыстық» деп сипатталды. Сондай-ақ, Хусейн Чалаян, Тристан Вебер және Трейси Бойд сияқты дизайнерлермен де жұмыс істеді. Әдетте, мұндай коллекциялар тез сатылып кететін, және сән баспасөзінде кеңінен жарияланды. 2007 жылдың мамыр айында британдық супермодель Кейт Мосс бренд үшін өзінің алғашқы коллекциясын жасады. Мосс тағайындалуы Шепардсонның Whistles дүкеніне кеткенінен бұрын жарияланды. Коллекцияға жамылғылардың жоғарғы бөліктері, және қызғылт жылтырмен жасалған таңбалары бар футболкалар кірді. The Guardian басылымы «ТопШоп үшін жақында жасаған, «Жігітімен ажырасу» сияқты ұрандар жазылған футболкалардың көптеп сатылуы, оның халықтан қаншалықты қолдау тапқанын көрсетеді» деп жазды. 2014 жылы Бейонсе Topshop-пен бірлесіп белсенді киім брендін іске қосу туралы келісімге келді. 50/50 үлестес кәсіпорны бастапқыда Parkwood Topshop Athletic Ltd деп аталды және 2015 жылдың күзінде би, фитнес және спорттық киімдердің алғашқы коллекцияларын ұсыну жоспарланған. 2015 жылдың қарашасында бренд 2016 жылдың сәуірінде іске қосылатыны хабарланды. Кейін бұл брендтің Ivy Park деп аталатыны белгілі болды.

Әкімшілік

Аркадия тобы 2020 жылдың 30 қарашасында Гринвич уақыты бойынша сағат 20:00-де банкротқа өтті. 2021 жылдың 25 қаңтарында ASOS компаниясы Аркадияның Topshop, Topman, Miss Selfridge және HIIT брендтерін банкроттан сатып алу бойынша "ексклюзивті" келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді, алайда олар дүкендерді емес, тек брендтерді ғана алуға ниеттенді. Бұрын Next компаниясын қоса алған консорциум Topshop және Topman сатып алудан бас тарған еді; сондай-ақ Майк Эшлидің Frasers Group компаниясы, JD Sports консорциумы және онлайн-сатушы Boohoo Аркадия операцияларына қызығушылық танытқан. 2021 жылдың 1 ақпанында ASOS компаниясы Topshop, Topman, Miss Selfridge және HIIT брендтерін 265 миллион фунт стерлингке сатып алғанын хабарлады, сонымен қатар қолдағы және алдын ала тапсырыс берілген тауарлар үшін қосымша 65 миллион фунт төледі. ASOS келісімнің аясында 300 қызметкерді жұмыста қалдырады, бірақ брендке тиесілі ешбір дүкенді сақтап қалмайды, бұл 2,500 жұмыс орнына қауіп тудырады. 2021 жылдың шілдесінде Nordstrom компаниясы ASOS-тан Topshop Topman, Miss Selfridge және HIIT бизнесдерінің белгісіз үлесін сатып алғаны жарияланды, мақсаты – брендтерді Солтүстік Америкада онлайн және дүкендерде сату.

Халықаралық операциялар және франчайзингтер

Topshop-тың 510-ға жуық дүкені болған, оның ішінде франчайзингтік дүкендер де бар; 300-ден астам дүкен Ұлыбританияда орналасқан. Ол 37 елде және бірнеше нарықта онлайн сауда арқылы жұмыс істеді. Topshop 2000-жылдардың ортасында АҚШ-қа кеңеюді жоспарлай бастады және 2007 жылдың басында Нью-Йоркте дүкен ашады деп күтілген. Қазіргі уақытта ол веб-сайт арқылы жұмыс істейді және Nordstrom дүкендерінде сатылады. Ірі қалаларда шағын саны жеке меншік дүкендер орналасқан. 2014 жылдың 5 қарашасында Нью-Йорктегі Fifth Avenue көшесінде флагмандық дүкенін ашты. Бұл дүкен ең ірі халықаралық сауда орны болды және ауданы бойынша тек Лондондағы Оксфорд көшесіндегі дүкеннен ғана кіші болды. Бұл оның Нью-Йорктегі екінші дүкені болды, алғашқысы 2009 жылы Бродвейде ашылған. 2019 жылдың 23 мамырында Arcadia АҚШ-та 15-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді және АҚШ-тағы барлық 11 дербес Topshop дүкендері таратылып, жабылатынын хабарлады; алайда Topshop өзінің тауарларын тек Nordstrom дүкендерінде сата беруді жалғастырады. Topshop 2011 жылдың басында Азия, Австралия және АҚШ-та жаңа дүкендер ашуды жоспарлап, сондай-ақ Еуропада мүмкіндіктер іздеу туралы бес жылдық халықаралық кеңейту жоспарын жариялады. Жапондық флагмандық дүкендер 2006 жылы ашылса да, Жапониядағы барлық 5 дүкен 2015 жылы жабылды. 2013 жылы бас компания Arcadia франчайзинг келісімдерін күшейтіп, Канада, Австралия және Вьетнамдағы серіктестермен 150 жаңа дүкен ашуды жоспарлап отырғанын хабарлады. 2012 жылдың қарашасында Topshop Оңтүстік Африкада өзінің алғашқы дүкенін ашты. 2013 жылдың сәуір айында Кейптаунда V&A Waterfront сауда орталығында Topshop Topman дүкені ашылды. 2013 жылдың 24 қазанында Topshop Париждегі Galeries Lafayette-де өзінің алғашқы Франциядағы сауда орны – концессиялық дүкенін ашты.

Тоқтатылған халықаралық операциялар

2011 жылы Topshop Австралияға кеңейді, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория штаттарында дүкендер ашылды. 2013 жылы Брисбен қаласының орталық бизнес-аймағында (CBD) бұрын Borders дүкені орналасқан жерде жаңа дүкен ашылды. Алайда, 2017 жылдың ортасында Topshop-тың Австралиядағы филиалы ерікті басқаруға өтті. 2019 жылдың ортасына қарай, Вестфилд Бонди Джанкшн және Мельбурн қаласындағы Эмпориум сауда орталығындағы дүкендері жабылып, Сиднейдің Маркет-стриттегі дүкені ғана ашық қалды. 2020 жылдың наурызында Topshop алғашқы ашылғаннан кейін 11 жыл өткен соң Австралиядағы соңғы дүкенін жапты. 2015 жылы Topshop Оклендте, ал 10 айдан кейін Веллингтонда фирмалық дүкендер ашты. Компания 2010 жылдан бері Жаңа Зеландияда өкілдігі бар, 2010 жылы бір сауда орталығында шағын желіспен жұмыс бастады. Оклендтің Куин-стрит көшесінде орналасқан фирмалық дүкен ашылғанға дейін өнімдерінің бір бөлігі сатылып кетті. 2017 жылдың қыркүйек айында франшиза банкротқа ұшырады және екі дүкен де 2017 жылдың 28 қыркүйегінде жабылды. Topshop 2000 жылдан бері Сингапур нарығына Orchard Road көшесінде дүкен ашу арқылы енді. 2020 жылдың 17 қыркүйегінде шығынға байланысты барлық дүкендер жабылды, ал 2021 жылдың ақпанында ASOS компаниясы сатып алды. ASOS компаниясы сатып алғаннан кейін Израиль, Филиппин, Гонконг, Египет, Индонезия, Нидерланды, Сингапур, Таиланд және Ұлыбритания сияқты көптеген дүкендер әлем бойынша жабылды. Малайзия, Канада, Сауд Арабиясы, Кувейт, Біріккен Араб Әмірліктері, Катар және Бахрейн елдерінде де дүкендер жабылуы мүмкін.

Ұлыбританияның бас дүкендері

Лондонның Оксфорд циркі – Ұлыбританиядағы Topshop дүкенінің бас кеңсесі бес қабаттан тұрады және күн сайын орташа есеппен 28 000 клиентке қызмет көрсетеді, оның ішінде Лондонның Оксфорд көшесіндегі Topshop дүкені де бар. Fifth Avenue, New York City – 2014 жылдың қараша айында ашылған Topshop дүкені Saks Fifth Avenue-ге қарама-қарсы орналасқан және сауда алаңынан тұрады. Liverpool One, Liverpool – 2009 жылы Topshop Ұлыбританиядағы алғашқы Манхэттен стиліндегі дүкенін Liverpool One-да ашты. Бұл жерде сауда алаңы бар, сонымен қатар Topshop бөлімімен қатар Topman, шаштараздық және екі аяқ киім дүкені орналасқан. Бриггейт, Лидс – 2012 жылы Бриггейтте дүкен ашылып, Ұлыбританиядағы үшінші ірі Topshop дүкені болды. Ол Тринити Лидс сауда орталығының бір бөлігі. Виктория алаңы, Белфаст – 2008 жылы Topshop Victoria Square, Белфаст жаңа сауда орталығының құрылысындағы ең ірі дүкендердің бірі ретінде есігін ашты; Солтүстік Ирландиядағы ең үлкен Topshop дүкені.

Қарсылық және дау

Topshop өзінің шетелден тауар әкелу саясаты және салық жүйесі үшін сыналып келді. 2007 жылдың желтоқсан айында Эдинбургтағы филиалы, «құлдық еңбекпен» жиналған мақта қолданғаны үшін People & Planet студенттік науқандық желісінің назарына ілікті. 2010 жылдың желтоқсан айында 200-ге жуық наразылық білдіруші Topshop-тың Оксфорд Цирк дүкенін жапқан күйде отырыс өткізді, ал Брайтонда бірнеше наразылық білдірушілер филиалдың терезелеріне жабысып алды. Ұлыбританияның басқа да қалаларында корпоративтік салық саясатына қарсы UK Uncut акциясы аясында ұқсас наразылықтар өтті. Екі айдан кейін полиция Колчестердегі Topshop филиалының қабырғасына «салықтарыңды төле» деп жууға болатын сиямен жазған ер адамды қамауға алды. 2013 жылдың шілдесінде әнші Рианна Topshop-ты футболкаға оның суретін рұқсатсыз пайдаланғаны үшін сотқа берді. Сот процесіне себеп, Topshop клиенттері Рианна компанияны қолдайды деп ойлайтыны, бұл оның танымал бейнесін бұрмалап көрсетуге және сол кездегі River Island компаниясымен жасасқан келісім-шартымен қарым-қатынасты шиеленістіруге әкелуі мүмкін болды. Сот судьясы Бирсс клиенттердің әншінің мақұлдауы бар деп жаңылысуы мүмкін екенін мойындады. Topshop Жоғарғы сотқа шағымданып, Рианнаны «өз бейнесін тек атақтылар ғана таңдауға құқылы» деп айыптады және судья Бирстің «атақтылардың тауарлық белгісі» туралы заңды дұрыс түсінбегенін мәлімдеді. 2015 жылдың 22 қаңтарында Лондон апелляциялық соты шағымды бірауыздан қабылдамады. 2015 жылдың шілдесінде Topshop манекендері тым арық деп сынға ұшырады. Бір клиент Facebook-те шағымданғаннан кейін, сән желісі өзінің бойы ұзын және арық әйел манекендерін пайдалануын тоқтатты. 2018 жылдың қазан айында Лондондағы бас дүкенінде феминизмді насихаттау үшін ашылған, Penguin баспасымен бірлесіп ұйымдастырылған, бірақ 20 минуттан кейін жабылып қалған поп-ап дүкені үшін де сынға ұшырады. Сән сатушы Penguin баспасымен бірге Скарлетт Кертистің жазған «Феминистер қызғылт түсті кимейді (және басқа да өтіріктер)» кітабын насихаттау үшін поп-ап дүкенін ашуға келісім берді, ал сатылатын тауарлардың түсімінен түскен қаражат UN-ның Girl Up қайырымдылық қорына жұмсалуы тиіс болды. 2016 жылдың мамырында UVW кәсіподағы Topshop-тың Оксфорд Цирк дүкенінің алдында үлкен наразылық акциясын ұйымдастырды, оған көлеңкелік канцлер Джон МакДоннелл қатысты. Бұл акция елдегі 16 Topshop дүкенінің қатысуымен өткен ұлттық «акция күнінің» басты оқиғасы болды, оған түрлі кәсіподақтар мен белсенділер тобы қолдау көрсетті. Бұл акцияның мақсаты – ең төменгі жалақыны көтеру және сырттан шақырылған тазалаушыларға қатысты әділетсіздіктерге наразылық білдіру болды. Екі апта бұрын Парламентке 11 депутаттың қолдауымен ұсынылған мәлімдемеде былай делінген: «Британия Сервис Груп» компаниясы Topshop дүкендерінде жұмыс істейтін келісімшарт бойынша тазалаушыларға ең төменгі жалақыдан төмен жалақы төлейді, бұл еңбек еткен қызметкерлерді қарызға және кедейлікке итермелейді; пайда көретін көпұлттық компаниялар акционерлерге үлкен төлемдер жасап, лайықты жалақы төлеуден бас тартуына ешқандай себеп жоқ; Topshop дүкендерінде жұмыс істейтін, кәсіподақ құрып, наразылық білдіріп, ең төменгі жалақыны талап ететін тазалаушыларды толық қолдаймыз; осы қызметкерлердің лайықты жалақы сұрағаны үшін жәбірленуі және қорлануы туралы хабарлар бізді қатты алаңдатады; сонымен қатар Topshop-тың иесі Arcadia Group немесе оның келісімшарт бойынша жұмыс істейтін компаниялары лайықты жалақы сұрағандары үшін қызметкерлерді жазалауы өте жамандық».