Кіріспе

Инсектицид және паразиттік құрттарға қарсы химиялық зат.

Абамектин (сонымен қатар авермектин В1 деп те аталады) – кеңінен қолданылатын инсектицид және антигельминтик. Абамектин – авермектиндер тұқымдасына жататын, топырақ мекендейтін Streptomyces avermitilis актиномицетінің табиғи ферментация өнімі. Абамектин атауы В1а (~80%) және В1б (~20%) қоспасын білдіреді.

Әрекеттің түрі

Авермектиндер омыртқасыз жануарлардың жүйке және бұлшықет жасушаларындағы глютаматқа сезімтал хлоридтік каналдарға байланысады. Олар осы жасушалардың гиперполяризациясына себеп болып, паралич пен өлімге алып келеді.

Тарих

Авермектиндер 1967 жылы Жапониядағы Китасато институтынан алынған актиномицет мәдениетінің ферментациялық ортасында, құртқа қарсы белсенділігі бар табиғи заттарды табу мақсатында жүргізілген қарқынды іздеулер нәтижесінде табылды. 1985 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымы адамдарда Onchocerca volvulus (онхоцеркоз немесе өзен соқырлығы) инфекциясын емдеу үшін ивермектинді алғаш рет қолданды. Авермектиннің ашқандалары Уильям К. Кэмпбелл мен Сатоши Омура 2015 жылы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығын бөлісті.

Белсенділік

Абамектин - инсектицид, сонымен қатар акарицид (митицид) және нематицид. Ол отты құмырсқаларды жоюға да қолданылады. Абамектин жылқыларды гельминттерден тазарту үшін ауызға беріледі.

Қолдану

Абамектин сондай-ақ ветеринариялық антигельминтик ретінде қолданылады. Абамектинге негізделген антигельминтиктерге қарсы тұрушылық, өсіп келе жатқан мәселе болғанымен, басқа ветеринариялық антигельминтиктерге қарағанда одан азырақ кездеседі. Бензоат тұзы – эмамектин бензоаты да инсектицид ретінде қолданылады. Авермектиндер адамдар мен жануарлардағы паразиттерден туындаған түрлі ауруларды емдеу үшін қолданылады. Авермектиндер, оның ішінде абамектин, алкогольге қарсы емдеу ретінде қолдану мүмкіндігі зерттелді.

Қоршаған ортаның тағдыры

Абамектин өсімдік беттерінде, топырақта, мақтада және суда жарыққа ұшырағанда жылдам ыдырайды (фотодеградация). Авермектиндердің (абамектинді қоса алғанда) жартылай ыдырау мерзімі 0,5 мен 23 күн аралығында өзгереді, бұл мөлшеріне және субстратқа (су, топырақ, нәжіс немесе өсімдік) байланысты. Авермектин B1a 0,02-0,03 фунт активті зат/акр мөлшерінде (ұсынылған мөлшерден 50% артық) қолданылғанда өте төмен қалдықтар пайда болады.

Нысана емес

Абамектин бал аралары үшін өте улы, оны жесе немесе тікелей жанасса. Дегенмен, абамектинмен шашырылған өсімдік бөліктері емдеуден кейін 24 сағат өткен соң араларға уытты әсер етпеді. Жапырақтардағы улылықтың төмендеуіне себеп – өсімдік бетіндегі жартылай ыдырау мерзімі 24 сағаттан кем болуы.