Кіріспе

Арақандар туысы. Суға шомылатын ара (Argyroneta aquatica) – судың астында толығымен өмір сүретін жалғыз ара түрі белгілі. Бұл Argyroneta туысының жалғыз өкілі. Судан тыс жерде араның түсі орташа қоңырдан қара қоңырға дейін өзгереді, бірақ ішкі жағындағы түктері оған қара сұр, барқыттай көрініс береді. Ол Еуропа мен Азияның тұщы сулы орталарында табиғи түрде кездеседі.

Су жануарларының ерекшелігі

А. aquatica – су тұяқтың жалғыз белгілі түрі. Ол өмірінің басым бөлігін су астында өткізеді, оның ішінде демалу, аң аулау және жеу, жұптасу, жұмыртқа салу және қыстау сияқты қызметтерді атқарады. Ол тек қысқа мерзімге ғана су бетіне шығып, оттегі қорын толықтырады және кейде жемтігін су бетіне әкеледі. Тағы бірнеше тұяқтар жартылай сулы өмір салтын кешіреді, яғни белгілі бір уақыт аралығында су астында тұрады немесе суға шомып түсуге дайын болады. Мысалы, кейбір Desis түрлері жоғары толқын кезінде жібектан су астындағы қоршауға тығылады және төмен толқын кезінде жағалау аймағында аң аулайды. Су басуға бейімді ортада тіршілік ететін кейбір тұяқтар ұзақ уақытқа су астында комаға ұқсас күйге еніп, тіршілік әрекетін тоқтата алады, мысалы, Arctosa fulvolineata түрінде 16–36 сағатқа дейін. Ancylometes, Dolomedes, Megadolomedes, Pardosa, Pirata, Thalassius және басқа да көптеген түрлер су бетінде тіршілік етеді, бірақ ұзақ уақытқа суға батып, жақсы жүзе алады және су астындағы жемтікті ұстай алады. Олардың бірнешесі, сондай-ақ тағы басқалары, ірі жыртқыштардан қашу үшін суға сүңгіп түсе алады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

А. aquatica таза сулы, су өсімдіктері бар орталарда кездеседі, мысалы көлдер, тоғандар, каналдар, батпақтар және ағысы баяу өзендерде. Ол Еуропаның көп бөлігінен (Португалия, Грекия және Албаниядан мәліметтер жоқ), Британ аралдарынан және Орталықтан Солтүстік Азияға дейін, Иранға дейін оңтүстікке және Сибирьге дейін, 62° солтүстік ендікке дейін таралған. Аймақтың көп бөлігі номинативті түршесімен қоныстанған, бірақ Жапонияда өте ұқсас A. a. japonica түршесі бар. Оңтүстік Кореяда осы сирек кездесетін түр үшін Йончхон Эундери су араның мекендеу орыны қорғалған аймақ ретінде белгіленген.

Экология

Басқа өрмекшілер сияқты, ол да ауамен тыныс алады; суға батқанда, оның ішкі және аяқтарындағы су өткізбейтін тығыз түк қабаты ауа көпіршігін ұстап тұрады. Өрмекшілердің өздері бақалар мен балықтардың жеміне түседі.

Суға түсу қоңырауы

Суға түсу қоңырауының пайда болуы Argyroneta туысының атының шығуына себеп болды, грекше "аргирос" (ἄργυρος), яғни "күміс", және "нета" – неологизм (мүмкін, *νητής), "нео" (νέω) – "тоқу" етістігінен туындаған, "күміс тоқушы" деген мағынаны білдіреді. Екі жыныс та олжаны қорытуға арналған суға түсу қоңырауларын жасайды, бірақ жұптасу және балаларын өсіру үшін тек аналықтың үлкен қоңырауы қолданылады. Аналықтары өз уақытының көп бөлігін қоңыраудың ішінде өткізеді, қоңырауға немесе оны бекіткен жібек жіптерге тиген жемтілерді аулау үшін сыртқа шабуылдайды және қоңырау ішіндегі ауаны толықтыру үшін кейде су бетіне көтеріледі. Аталықтар жасаған қоңыраулар әдетте аналықтарға қарағанда кішідірек болады және сирек толықтырылады. Жұптасу алдында аталық аналықтың қоңырауына жақын суға түсу қоңырауын салып, содан кейін өз қоңырауынан туннель жасап, оның ішіне өтеді. Содан кейін аналық жәндік өз қоңырауының ішінде 30-70 жұмыртқадан тұратын жұмыртқа қабын жасайды, ол су астындағы су өсімдіктері арасында тоқылып, содан кейін құрылысшы су бетінен әкелген ауамен үрленіп, ісіріледі. Зерттеулер суға түсу қоңырауы мен жәндіктің су ортасы арасындағы газ таралуын қарастырды. Жібек су өткізбейді, бірақ айналағы сумен газ алмасуға мүмкіндік береді. Қоңырауға оттегінің таза таралуы және одан көмірқышқыл газының таза таралуы байқалады. Бұл процеске жартылай қысымның айырмашылығы ықпал етеді. Жәндік көмірқышқыл газын өндіруі және оттегіні пайдалануы таралуға қажетті концентрация градиентін сақтайды. Алайда, қоңыраудан азоттың таза таралуы болады, нәтижесінде біртіндеп кішірейе түсетін ауа көпіршігі пайда болады, оны жәндік үнемі толықтыруы керек. Бұл жүйе жабынның органикалық емес түрі ретінде қарастырылады.

Тыны

Олардың шағуы адамдарға қатты ауыруды келтіреді деп жиі айтылады, сондай-ақ оқшауланған қабыну, құсу және 5-10 күн ішінде жоғалатын жеңіл қызба сезіміне себеп болады. Дегенмен, нақты дәлелдер жетіспейді, ақпарат көне және тексерілмеген хабарламаларға негізделген, себебі жақында расталған және жарияланған хабарламалардың жетіспеуіне байланысты, кейбір дереккөздер оның шағуын ауыртпалы деп сипаттайды.