Кіріспе

Арақандар тұқымдасы (Thomisidae) – шамамен 170 туысы мен 2100-нан астам түрін қамтитын арақандар тұқымдасы. "Қарқыра арақан" деген жалпы атау көбінесе осы тұқымдағы түрлермен байланысты, бірақ ол көптеген басқа арақандар тұқымдастарына да қолданылады. Осы тұқымдастың көптеген өкілдері гүл арақандары немесе гүлді қарқыра арақандары деп те аталады. Олардың түсі қоңыр, сұр немесе өте жарық жасыл, қызғылт, ақ немесе сары сияқты болып келеді. Олар дене пішініне байланысты осылай аталады және көбінесе бүйір немесе артқа қарай жылжиды. Бұл арақандарды анықтау өте оңай, оларды Sparassidae тұқымдасымен шатастыру сирек, бірақ қарқыра арақандар әдетте кішкентай болады.

Этимология

Бұл туыстағы өрмекшілердің крабтарға ұқсастығы, алдыңғы екі жұп аяқтарын ұстау тәсілі және бүйір немесе артқа қарай жылдам қозғалу қабілеті болғандықтан "краб өрмекшілері" деп аталады. Кейбір алыс туысқан сфералық тоқушы өрмекшілер, мысалы, Gasteracantha cancriformis, кейде "краб өрмекшілері" деп те аталады.

Мінез-құлық

Thomisidae аулау үшін тор жасамайды, бірақ олардың барлығы құлап түсетін жіптер мен түрлі көбею мақсаты үшін жібек шығарады; кейбіреулері көшпенді аңшылар, ал ең танымалдары – күтіп ұстайтын жыртқыштар. Кейбір түрлер гүлдердің немесе жемістердің үстінде немесе жанында отырып, келген жәндіктерді ұстап алады. Misumena vatia және Thomisus spectabilis сияқты түрлердің өкілдері бірнеше күн ішінде түсін өзгерте алады, отырған гүлдің түсіне сәйкес келеді. Кейбір түрлер жапырақтардың немесе қабықтың арасында, олжа күтіп отырады, ал кейбіреулері ашық жерде отырып, құстардың нәжісін керемет еліктейді. Дегенмен, Thomisidae тұқымдасының бұл өкілдерін, әдетте «құс нәжісіне ұқсайтын жәндіктер» деп аталатын жәндіктермен шатастырмау керек, олардың барлығы краб жәндіктерінің жақын туыстары емес. Денесі жалпақ краб жәндіктерінің басқа түрлері ағаш діңдерінің жарықтарында немесе қабықтың астында аң аулайды немесе күндіз осындай жарықтарда тығынады, ал түнде аң аулауға шығады. Xysticus туысының өкілдері жердегі жапырақ шөптерінде аң аулайды. Әр жағдайда краб жәндіктері өздерінің күшті алдыңғы аяқтарымен олжаны ұстап, умен шағып, оны салқындатады. Aphantochilidae тұқымдасы 1980-ші жылдардың соңында Thomisidae құрамына қосылды. Aphantochilus түрлері Cephalotes құмырсқаларын еліктейді, олармен қоректенеді. Thomisidae тұқымдасының жәндіктері адамдарға зиян келтірмейді. Алайда, алыс туысқан Sicarius туысының жәндіктері, кейде «құс нәжісіне ұқсайтын жәндіктер» немесе «алты көзді краб жәндіктері» деп аталады, оқшауланған жәндіктердің жақын туыстары болып табылады және өте улы, бірақ адамдарды шағу жағдайлары сирек кездеседі.

Жыныстық диморфизм

Жемшектегі жәндіктерде жыныстық диморфизмнің бірнеше түрі тіркелді. Кейбір түрлерде түс диморфизмі байқалады, бірақ ең айқын диморфизм – еркектер мен әйелдердің мөлшерінің айырмашылығы. Кейбір түрлерде бұл айырмашылық салыстырмалы түрде шағын; Misumena vatia аналықтары еркектерінен шамамен екі есе ірі. Ал басқа жағдайларда бұл айырмашылық өте зор; орташа есеппен, Thomisus onustus әйелдері еркектерінен 60 есе салмақты. Әйелдердің өсуіне қатысты ең қабылданған гипотеза – ұрықтық гипотеза: табиғи іріктеу ірі денелі әйелдерге басымдық береді, осылайша олар көбірек жұмыртқа және сау ұрпақ тудыра алады. Еркектер жұмыртқа тасымайтындықтан, дене мөлшерінің өсуі оларға тіршілік етуге қосымша мүмкіндік бермейді. Дегенмен, жыныстық мөлшер диморфизмі еркектердің кішірейюінің салдары болуы мүмкін. Гравитациялық гипотезаға сәйкес, кішірек мөлшері еркектерге оңайрақ қозғалуға мүмкіндік береді, осы арқылы жұптасу мүмкіндігі артады. Әйелдер салыстырмалы түрде жылдам қозғалмайды, ал олардың ірі мөлшері көбелектер мен аралар сияқты үлкен жемтіктерді ұстауға мүмкіндік береді, бұл әйелдерге жұмыртқа өндіру үшін қажетті қосымша қоректік заттарды қамтамасыз етеді. Басқа гипотезалар жыныстық мөлшер диморфизмінің кездейсоқ пайда болғанын және ірі денелі әйелдерге немесе кіші денелі еркектерге ешқандай табиғи іріктеудің артықшылығы жоқ екенін ұсынады.