Кіріспе

Арақанылар мен ат асты крабтардың ауыз мүшелері

Келицералар (/k//ə/'/l//ɪ//s//ər//iː/) – арақанылар, ат асты крабтар және теңіз арандарына жататын буынтық аяқтылар тобы Chelicerata субфиломының ауыз мүшелері. Көбінесе "жақтар" деп аталатын келицералар, бунақты тістер немесе қысқыштар түрінде болуы мүмкін. Кейбір келицералар, мысалы, көптеген арақаныларда кездесетіндері, қуыс және у бездерін қамтиды (немесе олармен байланысқан), олар жемге немесе қауіпті деп есептелген нәрсеге уды енгізу үшін қолданылады. Псевдоскорпиондар мен ревестердің (Opiliones) екеуінде де келицераларында күтім үшін қолданылатын қосымша құрылымдар бар (псевдоскорпиондарда папиллярлар, ал Opiliones-те келицера тістері). Paratrechalea-да еркектер мен әйелдердің келицераларының әртүрлі болуы (диморфизм) байқалған, себебі келицералар әйелдер үшін жұптасу сигналы ретінде қолданылады.

Түрлері

Шелицералар үш түрге бөлінеді: пышақ тәрізді шелицералар, қайшы тәрізді шелицералар және 3 буынды қысқыш шелицералар.

Қарапшалар

Келицералар негізгі сегменттен тұрады, кейде "патурон" деп аталады, ол бас-көкірек бөлігімен (немесе просомамен) бунақтасады, ал тістегі бөлігі негізгі сегментпен бунақтасады. Мұндай бақылау өрмелешіге құрғақ шағуды, олжаның немесе жаудың сипатына сәйкес дозаны немесе ең жоғары дозаны қолдануға мүмкіндік береді. (мысалы, қоңыр шұжықжегіш, жертөле өрмелешісі және жарық тоқушы өрмелеші).

3 сегментті хелат хелицералары

Бұл бастапқы жағдай және скорпиондар мен опилиондар сияқты кенелерде, сондай-ақ кене емес Chelicerata класына жататын Xiphosura және Eurypterida сияқты жандарда кездеседі. Pycnogonida кенелерінің chelifores-тері chelicerae-ге гомологты болуы мүмкін.