Кіріспе

Кино жасау келісім-шарты
Кино индустриясында опциондық келісім – бұл әлеуетті кино продюсеріне бастапқы материалға құқықтарды "жалға беруге" арналған келісім-шарт. Ол кино продюсеріне, егер келісімшарттың талаптарын орындап, одан фильм (немесе сериал) жасаса, бастапқы материалға құқықтарды сатып алудың эксклюзивті мүмкіндігін береді. Продюсерлердің мысалдары – киностудиялар, өндіріс компаниялары немесе жеке тұлғалар. Бастапқы материал көбінесе кітап, театрлық пьеса немесе сценарий болып табылады, бірақ ол мақалалар, бейне ойындар, әндер немесе кез келген басқа да интеллектуалдық меншік болуы мүмкін. Бұл термин көбінесе етістік ретінде қолданылады. Мысалы, "Paramount Тед Чиангтың қысқа әңгімесіне опцион алды".

Шолу

Егер бір туындыға опцион берілсе, продюсер бастапқы материалды пайдалану құқығын сатып алмайды; олар болашақта, егер фильм (немесе сериал) түсіруге келісім жасауға қол жеткізсе, сол туындының құқықтарын сатып алу опциясын ғана сатып алады. Туындының нақты құқықтарын сатып алу "опцияны іске қосу" деп аталады. Бұл үшін "Құқықтарды сатып алу шарты" деген келісім қажет. Опциялық келісімдер продюсердің және түпнұсқа автордың құқықтарын, соның ішінде келісімнің мерзімін, авторға төленетін гонорарды және туынды туындылармен байланысты құқықтарға қатысты жоспарларды (мысалы, кітаптың болашақ преквилі) анықтайды. Продюсер әдетте фильмді немесе сериалды қаржыландыру, сценарий жазу, актерлерді таңдау және түсіру жоспарларын баяндауы керек. Қаржылық тұрғыдан алғанда, бұл келісім қаржылық опция болып саналады және нақты опцияларды талдау арқылы бағалануы мүмкін.

Эксклюзивтілік

Фильмдер бойынша опциондық келісімдер белгілі бір мерзімге жасалады, бұл мерзім "опциондық кезең" деп аталады және көбінесе он сегіз айды құрайды. Опциондық кезең біткеннен кейін, продюсердің сценарийді сатып алуға эксклюзивті құқығы жоғалады және түпнұсқа туындының құқықтары авторға қайтарылады. Алғашқы опциондық кезең үшін төленген ақша, түпнұсқа туынды пайдаланылғаннан кейін жобадан түскен кез келген табыстан алынып тасталуы мүмкін, бірақ кезеңді ұзарту үшін төленген ақша алынып тасталмайды. Фильмді қаржыландырудың бір бөлігі әдетте опцияны жүзеге асыру бағасын төлеуге қолданылады. Бұл "сатып алу бағасы" деп те аталады, себебі мағынасы айқын. Продюсер соңғы ұзарту мерзімінің соңына дейін опцияны жүзеге асыруға құқылы.

Голливудтағы мүмкіндіктер

Голливуд фильмдерінің стандарттарымен салыстырғанда опциялардың бағасы жоғары емес. "Нағыз романс" фильмі үшін Квентин Тарантино сценарийін опциялау үшін 50 000 АҚШ доллары алды. Көптеген сценаристтер бірнеше мың доллар алғанына риза болады. Опциялық келісімшарттар, егер продюсер опцияны пайдаланса, сценарийдің соңғы құнын белгілеп қоюды қалыпты түрде қарастырады. Сценарийді толығымен сатып алуға қарағанда опция жасау әлдеқайда арзан болғандықтан, Голливудтағы болжамдық жобалар үшін опциялар өте кең таралған.