Кіріспе

Гавайидегі H 201 тас жолы (H 201, Моаналуа тас жолы деп аталады) – АҚШ-тың материктік бөлігінен тыс жерде орналасқан, АҚШ-тың Гавайи штатындағы Оаху аралына қызмет ететін жалғыз қосымша мемлекетаралық тас жол. 7 километрлік дөңгелек жол H 1 тас жолының 13 және 19-шы шығуларын байланыстырады, Форт Шафтер, Триплер армиялық медициналық орталығы және Ред Хилл жер асты отын сақтау нысанынан өтеді. 1989 жылы мемлекетаралық деп белгіленгеніне қарамастан, 2004 жылдың ортасына дейін бұл бағыт белгісіз мемлекетаралық болып, тек 78-ші бағыт ретінде таңбаланған. Моаналуа тас жолының 99-шы бағыт (Камехамеха тас жолы) мен батыс H 1 айырығы арасындағы бөлігі 78-ші бағыт ретінде сақталады.

Маршрут сипаттамасы

H 201 Хонолулу қаласының орталығына жақын орналасқан H 1 жолына балама маршрут ретінде қызмет етеді, Моаналуа тас жолымен Солт-Лейктің солтүстік-шығыс жағынан өтеді. Ол 99-шы бағытпен қиылысатын Алоха стадионының солтүстік жағында, Пёрл-Харбор – Хиккам бірлескен әскери базасының жанында басталады. Тас жол шығысқа қарай H 1 тас жолымен жалғасады, ол батысқа қарай Каполейге және оңтүстікке қарай Даниель К. Инуйе атындағы халықаралық әуежайға, сондай-ақ H 3 тас жолына барады. H 201 және H 3 тас жолдары Халава ауданынан өтетін қысқа мерзімге параллель жүреді, онда H 201 Кахуапани көшесімен қиылысады, ал H 3 Коʻолау жотасы арқылы солтүстік-шығысқа қарай жалғасады. H 201 Ред Хиллден қашып өту үшін оңтүстік-шығысқа бұрылып, Кайзер Перманенте, АҚШ Ардагерлер істері департаменті және АҚШ Армиясы (Триплер армиялық медициналық орталығын қоса) басқаратын ауруханалары бар Моаналуа тұрғын ауданынан өтеді. Тас жол оңтүстік-шығысқа қарай жалғасады, Моаналуа бақтары мен өнеркәсіптік аймақтан өтіп, Калихи аңғарында орналасқан Форт Шафтер әскери базасын екіге бөледі. H 201 Форт Шафтердің оңтүстік жағында H 1 тас жолымен қиылысатын жерде аяқталады, ол Луналило тас жолымен оңтүстік-шығысқа қарай Хонолулу қаласының орталығына қарай жалғасады. Тас жолдың күтімі Гавайи көлік департаменті (HDOT) жүзеге асырады және ол АҚШ-тағы стратегиялық тас жолдар желісі – Ұлттық тас жолдар жүйесінің бір бөлігі ретінде белгіленген. H 201 көбінесе алтыдан сегізге дейін қатарлы болып келеді, сондай-ақ таңғы сағаттарда Халавадан Пуулоа жолына дейін шығысқа қарайғы арнайы жолақ бар. 2020 жылы тас жолдағы жылдық орташа тәуліктік қозғалыс батыс соңында кемінде 19 800 көлікке, ал H 3 тас жолының жанында ең көп дегенде 136 100 көлікке жеткен.

Тарих

Моаналуа жолы, H 201-дің тікелей алдыңғысы, 19 ғасырдың соңында Гонолулудағы Кинг-стритті Айеаға қосу үшін салынған топырақты жол болды. Жол 1899 жылы макадаммен жабылды, бірақ бірнеше жыл бойы нашар күйде болды, бұл туристер үшін оны жақсартуға басымдық беру туралы ұсыныстарға әкелді. Ол 1910 жылдары Форт Шафтер құрылғаннан кейін жөнделді, ал 1921 жылы жолдың кейбір бөліктерін түзеу жоспарлары жарияланды. Аймақтық үкімет 1948 жылы жаңа Триплер армиялық ауруханасы ашылғаннан кейін Моаналуа жолын алмастыру үшін төрт қатарлы бөлінген тас жол салуды бастады. Жоба жолдағы бұрылыстар санын 24-тен 6-ға дейін азайтуды көздеді, сонымен қатар Маука магистралімен (қазіргі H 1-дің бөлігі) байланысу және Перл-Харбор маңындағы Камехамеха тас жолындағы кептелісті жеңілдетуді мақсат етті. Бөлінген тас жолдың ең батыс 4 шақырымы 1954 жылдың 28 сәуірінде пайдалануға берілді. Жол 1955 жылы 72-ші маршруттың бөлігі ретінде белгіленді. Моаналуа жолының бастапқы бөлігі Форт Шафтерді екіге бөліп өтеді, ол екінші кезеңде бөлінген тас жолға жаңартылды және Луналило автожолымен (сонымен қатар H 1-дің бөлігі) тоғысқан жерде аяқталады. Аймақтық тас жолдар департаментінің қаржысымен және АҚШ армиясының келісімімен 1958 жылы Форт Шафтердегі бірнеше нысандар жаңа ғимараттарға көшірілді, ал бұрынғы Триплер армиялық ауруханасы жобаға орын ашу үшін 1959 жылдың мамырында бұзылды. Құрылыс 1959 жылдың маусымында Гавайилік дренаж және құрылыс компаниясына $1,46 миллиондық (шамамен $...) келісімшарт бойынша басталды. Моаналуа тас жолының кеңейтілген Форт-Шафтер бөлігі 1960 жылдың қыркүйегінде ашылды, онда Е көшесіндегі тоғысқан жер және бірнеше эстакадалар бар. 1950 жылдардың соңында Айеадағы батыс соңғы нүктесін Камехамеха тас жолымен тоғыстыру жоспарлары мақұлданды. Құрылыс 1960 жылы басталды, ал Айеа тоғысқан жері 1965 жылдың маусымы мен қарашасы аралығында $2 миллиондық (шамамен $...) шығынмен пайдалануға берілді. Моаналуа тас жолының батысқа қарай кеңейтілуі 1964 жылы Камехамеха тас жолымен байланысу үшін Айеа тоғысқан жерінен ұшып өту көпірлерімен мақұлданды және 1966 жылдың маусымында пайдалануға берілді. Автожолдың шығыс шетіндегі Луналило автожолымен тоғысқан жер 1964 жылдың мамырында аяқталды. Автомагистральді толық автожолға айналдыру 1971 жылдың қыркүйегінде Ред-Хилл маңындағы жұмыстармен басталды және 1974 жылдың тамызында аяқталды. Оның жалпы құны $37 миллионға (шамамен $...) жетеді деп есептелді. 1974 жылдың қазанында Халава мен Пуулуа жолы арасындағы шығысқа қарайтын қатар төрт немесе одан көп адамнан тұратын бірлескен көліктерге арналды. 1970 жылдардың басында тас жол 78-ші маршрут ретінде белгіленді. Федералдық тас жолдар басқармасы 1989 жылдың 1 қарашасында H 201 тас жолын мемлекетаралық тас жол жүйесіне қосуды мақұлдады. HDOT Моаналуа автомагистралін мемлекетаралық ретінде қайта жіктеуді сұрады, осылайша шығыс шетіндегі H 1 арқылы тоғысқан жер федералдық тас жолдар стандарттарына сәйкес келуі мүмкін. HDOT бастапқыда 1990 жылдың маусымында Американың мемлекеттік тас жолдар және көлік қызметкерлерінің қауымдастығынан (AASHTO) АШТҰ-ның АҚШ маршруттарын нөмірлеу жөніндегі арнайы комитетіне автожолды H 1A ретінде бекітуді сұрады. HDOT сол жылдың соңында H101 ретінде нөмірлеу туралы өтінішті қайта ұсынды, ал AASHTO оны 1990 жылдың 8 желтоқсанында H201 ретінде мақұлдады. Бастапқыда магистраль H 1A деп аталды, бірақ AASHTO саясаты әдетте мемлекетаралық нөмірлерде әліпбилік қосымшаларды рұқсат етпейді. Соңғы атау, H 201, үш таңбалы мемлекетаралық айналма маршруттары үшін бастапқы тақ сан пайдаланатын жалпы ережеге сәйкес келеді. 2004 жылдың шілдесінде автожолдың екі жағындағы үлкен қайта жаңарту жұмыстары аясында жол белгілерін ресми атауға сәйкес келтіру туралы шешім қабылданды.