Кіріспе
1991–2007 жылдары Массачусетс штатының Бостон қаласында іске асырылған мегажоба. Big Dig – АҚШ-тағы ең қымбат жол құрылысы жобасы болды және шығындардың күрт өсуімен, кешігулермен, ағып кетулермен, жобалаудағы кемшіліктермен, нашар орындалуы және төмен сапалы материалдарды пайдалану туралы айыптаулармен, сондай-ақ қылмыстық істермен, тұтқындаулармен және бір жүргізушінің қаза болуымен қиындыққа тап болды. Жобаның бастапқы жоспары бойынша 1998 жылы аяқталуы тиіс болған, оның бағасы 2,8 миллиард доллар (2020 жылғы инфляцияға сәйкес 7,4 миллиард доллар) шамасында бағаланған. Дегенмен, жоба 2007 жылдың желтоқсанында 8,08 миллиард доллардан астам қаржыға (1982 жылғы доллармен есептегенде, инфляцияға сәйкес 21,5 миллиард доллар) аяқталды, бұл шамамен 190% құрауымен шығынның күрт өсуіне әкелді. Қаза болған жағдай, ағып кетулер және басқа да жобалаудағы кемшіліктерге байланысты Parsons Brinckerhoff және Bechtel консорциумы 407 миллион доллар көлемінде өтемақы төлеуге келісті, ал бірнеше шағын компаниялар шамамен 51 миллион доллар төлеуге міндеттенді.
The Big Dig was the most expensive highway project in the United States, and was plagued by cost overruns, delays, leaks, design flaws, accusations of poor execution and use of substandard materials, criminal charges and arrests, and the death of one motorist. The project was originally scheduled to be completed in 1998 at an estimated cost of $2.8 billion (US$7.4 billion adjusted for inflation as of 2020). However, the project was completed in December 2007 at a cost of over $8.08 billion (in 1982 dollars, $21.5 billion adjusted for inflation), a cost overrun of about 190%. As a result of a death, leaks, and other design flaws, the Parsons Brinckerhoff and Bechtel consortium agreed to pay $407 million in restitution and several smaller companies agreed to pay a combined sum of approximately $51 million.
Шығу тегі
Бұл жоба Бостонның тарихи тұрғыдан қиын торапты көшелеріндегі көлік тығынына жауап ретінде әзірленді, олар автомобиль пайда болғанға дейін ғасырлар бұрын салынған. 1930 жылы қаланың жоспарлау кеңесі қала көшелеріндегі транзиттік қозғалысты азайту үшін орталық аудан арқылы солтүстік-оңтүстікке қарай өтетін көтерілген тас жолды ұсынды. Қоғамдық жұмыстар комиссары Уильям Каллахан Орталық артерия жоспарларын алға тартты, бұл жоғары жылдамдықты тас жол, ақырында орталық аудан мен жағалау арасында салынды. 1950 жылдары губернатор Джон Волп Орталық артерияның соңғы бөлігінің дизайнын өзгерту үшін араласты, оны Дьюи скверінің туннелі арқылы жер астына орналастырды. Қозғалыс біршама жақсарса да, басқа проблемалар шешілмеді. Бостонның орталығында орналасқан алты жолақты тас жол – Орталық артерияда (I 93) үнемі тығындар болды, ол Пит Сигмундтың сөзімен айтқанда, "баяу қозғалатын немесе тоқтаған көліктерге (және ашулы жүргізушілерге) толы ыдыс" еді. 1959 жылы 1,5 мильдік (2,4 км) жол учаскесінде күніне шамамен 75 000 көлік тасымалданды, бірақ 1990 жылдары бұл көрсеткіш күн сайын 190 000 көлікке дейін өсті. 2010 жылы 16 сағаттық көлік кептелісі болжалды. Тас жолдың тығыз бұрылыстары, көптеген кіру және шығу нүктелері, кіруге арналған пандустарда біріктіру жолақтарының болмауы, және соңғы ондаған жылдарда жоспарланған басқа тас жолдардың тоқтатылуы оның жобалық қуатынан асып кеткен көлік қозғалысына әкелді. Жергілікті бизнес тағы да көмекке мұқтаж болды, қала басшылары жағалауды қаламен қайта біріктіруді көздеді, ал жақын маңдағы тұрғындар мақта жасыл түспен боялған көтерілген тас жолды алып тастауды талап етті, оны мэр Томас Меньино Бостонның "басқа жасыл монстры" деп атады (Фенвей паркінің сол жақтағы әйгілі қабырғасымен салыстырғанда). MIT инженерлері Билл Рейнольдс және (кейін мемлекеттік көлік министрі болған) Фредерик П. Сальвуччи бүкіл тас жолды жер астына көшіруді ұсынды.
Ішкі белдеу жобасының тоқтатылуы
Үлкен қазбаның соңғы түріне тағы бір маңызды себеп – Массачусетс мемлекеттік жұмыс департаментінің Бостон арқылы және оның айналасындағы жоспарланған тас жол жүйесінен бас тартуы болды. Орталық артерия, 1948 жылғы Mass. DPW Бас жоспарының бір бөлігі ретінде, бастапқыда Interstate 95 тас жолының Бостон қаласының орталық бөлігі болып жоспарланған және сол ретінде белгіленген; ал кейіннен Ішкі белдеу деп аталған айналма жол Interstate 695 деп аталды. (Мемлекетаралық тас жолдар жүйесін құру туралы заң 1956 жылы қабылданды.) Ішкі белдеу ауданы Roxbury ауданы мен Brookline, Cambridge және Somerville қалалары арқылы қала орталығының батысынан өтуі тиіс еді. Massachusetts Turnpike тас жолының Бостонға кеңейтілуінің әсеріне қатысты бұрынғы даулар, әсіресе Брайтонның тығыз қоныстанған ауданына және жойылуы керек болған үлкен тұрғын үй қорына байланысты, Ішкі белдеуге және I 95 тас жолының Бостон бөлігіне қарсы жаппай халықтық наразылыққа әкелді. 1970 жылға қарай Roxbury, Jamaica Plain, South End және Roslindale аудандары арқылы I 95 тас жолының бойындағы ғимараттарды бұзу және жерді тазалау жұмыстары аяқталды, бұл Бостонның ең жас және оңтүстік ауданы Хайд-парктің бөліну қаупіне әкелді (I 95 тас жолы да осы ауданнан өтуі тиіс еді). 1972 жылға қарай I-95 тас жолының Оңтүстік-Батыс дәлізінің бөлігінде салыстырмалы түрде аз жұмыс жасалып, ал әлеуетті түрде үлкен бұзылыстарға әкелуі мүмкін Ішкі белдеуде ешқандай жұмыс жасалмады. Сондықтан губернатор Фрэнсис Сарджент 128 тас жолының бойындағы тас жол құрылысына мораторий енгізді, бірақ Interstate 93 тас жолының соңғы қысқа бөлігінен басқа. 1974 жылы Бас жоспардың қалған бөлігі тоқтатылды. Көліктің барған сайын артуы I 93 тас жолына шоғырланды, нәтижесінде Орталық артерияда үнемі кептеліс пайда болды. Сардженттің мораторийі I 95 тас жолын Бостоннан 128 тас жолының айналма жолы бойымен қайта бағыттауға және қаланың оңтүстік бөлігіндегі тазартылған жерді Оңтүстік-Батыс дәлізінің сызықтық паркіне айналдыруға, сондай-ақ Orange Line метрополитені мен Amtrak үшін жаңа тас жол құруға әкелді. Жоспарланған I 695 тас жолының кейбір бөліктері пайдаланылмай қалды және болашақ қоғамдық көлік жобалары үшін қарастырылуда. 1948 жылғы түпнұсқа Бас жоспарға Үшінші портовый туннелінің жоспары кірді, ол өзінің кезегінде өте даулы болды, өйткені ол Шығыс Бостонның Маверик сквер аймағына зиян келтіретін еді. Ол ешқашан салынбады.
Жол қозғалысын араластыру
Күн бойы көлік қозғалысының тығырылуына басты себеп – Орталық артерияда тек солтүстік-оңтүстік бағытындағы емес, сонымен қатар шығыс-батыс бағытындағы да көлік жүргені болды. Бостонның Логан әуежайы Бостон шығанағының шығыс жағындағы Шығыс Бостонда орналасқан; ал «Үлкен қазбаны» жасамас бұрын, қала орталығынан әуежайға жетудің жалғыз жолы Каллахан және Самнер туннельдері арқылы болатын. Бостонның батысынан келетін негізгі тас жолдар – Массачусетс автожолы және Строу драйвы – көбінесе осы туннельдерге жету үшін Орталық артерияның бір бөлігімен жүретін. Орталық артерия мен туннельдер арасындағы қатынас қала көшелеріне қысқа уақытқа бұрылуды қажет ететін, бұл жергілікті көлік тығырынын күшейтетін.
Жаппай көлік
Бірқатар қоғамдық көлік жобалары Big Dig жобасы үшін экологиялық зиянды азайту шараларының бір бөлігі ретінде енгізілді. Ең қымбаты – Форт-Пойнт каналының астында салынған күміс желісінің II фаза туннелі, ол Big Dig құрылысымен бірге үйлестіріліп жүргізілді. Silver Line автобустары қазір осы туннельді және Тед Уильямс туннелін пайдаланып, Оңтүстік стансасы мен Логан әуежайын байланыстырады. MBTA Green Line желісінің Лехмерден Медфорд/Тафтс станциясына дейінгі кеңейтілген бөлігі 2022 жылдың 12 желтоқсанында ашылды. 2023 жылға қарай, Қызыл және Көк метро желілерін қосу, сондай-ақ Жамайка жазығындағы Арборвейге Green Line трамвай қызметін қайта орнату жобалары аяқталған жоқ. Қызыл және Көк метро желілерін қосу жобасы бастапқы жобалау кезеңінен өтті, бірақ жобаға қаржы қарастырылмады. Арборвей желісін қайта орнату жобасы 2011 жылы сот шешімімен тоқтатылды. Бастапқы Big Dig жоспарына Солтүстік және Оңтүстік теміржол байланысы да кірді, ол Бостон қаласының ірі жолаушылар пойыздары станциялары – Солтүстік және Оңтүстік станцияларын қосатын еді, бірақ жобаның бұл бөлігі Дукакис әкімшілігінің басындағы мемлекеттік көлік басқармасымен тоқтатылды. Федералды үкіметпен жүргізілген келіссөздер нәтижесінде жаңа порт туннеліндегі кейбір қатарларды кеңейтуге келісімге келді, бұл туннельді тереңдетуді және механикалық желдету жүйесін орнатуды талап етті. Бұл теміржол желілеріне орын қалдырмады, ал туннель арқылы дизельді пойыздардың (сол кезде қолданылып келген) өтуі желдету жүйесінің құнын айтарлықтай арттыратын еді.
Ерте жоспарлау
Жоба 1970 жылдары Бостон көлік жоспарлау басқармасы тарапынан тотыққан алты жолақты Орталық артерияны ауыстыру мақсатымен ұсынылды. Автомагистраль қаланы жағалаудан бөліп, көлік тығындарының өте қалың болуына себеп болды. Бизнес-лидерлер Логан әуежайына қолжетімділік мәселесіне көбірек мән беріп, үшінші портовый туннель салуды ұсынды. Екінші мерзімінде Майкл Дукакис (губернатор) және Фред Сальвуччи (көлік министрі) екі жобаны біріктіру стратегиясын жасады – бизнес-қоғамдастық қолдаған жобаны, олардың және Бостон қаласының қолдауына ие жобамен біріктіруді. «Үлкен қазба» жобасы ретіндегі жоспарлау 1982 жылы ресми түрде басталды, ал 1983 жылы экологиялық әсерін зерттеу жұмыстары қолға алынды. Федералдық қаржыны алу үшін жылдар бойы күшті лоббилік жұмыс жүргізілгеннен кейін, 1987 жылы АҚШ Конгресі «Үлкен қазбаға» қаржы бөлуді қарастыратын қоғамдық жұмыстар заңын қабылдады, бірақ президент Рональд Рейган оны тым қымбат деп санап, вето қойды. Конгресс ветоны жоққа шығарғаннан кейін жобаға «жасыл жарық» берілді және 1991 жылы құрылысы басталды. 1997 жылы штат заң шығарушы органы Метрополитен тас жолдары жүйесін құрды және Орталық артерия және туннель «CA/T» жобасы бойынша жауапкершілікті Массачусетс тас жолдары департаментінен және Массачусетс губернаторы кеңсесінен Массачусетс автокөлік магистралі басқармасына (MTA) тапсырды. CA/T жобасының ауқымы мен масштабындағы кәсіпорындарды басқаруда тәжірибесі аз болған MTA, алдын ала жобалауды жүзеге асыру, жобалау консультанттары мен құрылыс мердігерлерін басқару, жобаның құны мен кестесін қадағалау, жоба бойынша шешімдер қабылдауда MTA-ға кеңес беру және (кейбір жағдайларда) MTA-ның өкілі ретінде әрекет ету үшін бірлескен кәсіпорынды тартты. Ақырында, MTA өз қызметкерлерінің бір бөлігін бірлескен кәсіпорын қызметкерлерімен біріктіріп, бірыңғай жобалық ұйым құрды. Бұл басқаруды тиімді ету мақсатымен жасалды, бірақ MTA-ның жобалық іс-шараларды тәуелсіз бақылау мүмкіндігін шектеді, себебі MTA және бірлескен кәсіпорын жобада тиімді серіктес болып қалыптасты.
Кедергілер
Саяси және қаржылық қиындықтармен қатар, жоба Бостонның тарихи Солтүстік аяғының тұрғындарынан қарсылыққа тап болды, олар 1950 жылдары Орталық артерияның құрылысы салдарынан ауданның 20% бизнесі орын ауыстырылғанын көрді. 1993 жылы Нэнси Карузоның бірлестігімен құрылған Солтүстік аяқ және Су жағасы Орталық артерия комитеті (NEWCAC) Бостонның Солтүстік аяғы және Су жағасы аудандарының тұрғындары, кәсіпорындары және мекемелерін білдірді. NEWCAC комитетінің мақсаты Орталық артерия/туннель жобасының қоғамға тигізетін әсерін азайту, аудандарды мемлекеттік органдарға ұсыну, қоғамды хабардар ету, ауданның шұғыл мәселелерінің басымдықтарының тізімін жасау және Солтүстік аяқ және Су жағасы аудандарындағы құрылыс артериясы дәлізінің жауапты және тиімді дамуын ілгерілету болды. Саяси, қаржылық және тұрғын үй кедергілері бірнеше экологиялық және инженерлік қиындықтар туындағанда күшейді. Туннельдер қазылатын орталық аймақ көбінесе толтырылған жер болды және Red Line және Blue Line метро туннельдері, сондай-ақ ауыстырылуы немесе жылжытылуы қажет болған көптеген құбырлар мен коммуникациялық желілерді қамтыды. Туннель жұмысшылары күтпеген геологиялық және археологиялық кедергілерге тап болды, мұздық қалдықтарынан бастап жер астындағы үйлердің негіздеріне дейін және қайта құрылған жерде жатқан бірнеше сүңгіген кемелерге дейін. Жоба 1991 жылы мемлекеттік экологиялық агенттіктерден мақұлдау алды, бұл қазба жұмыстарынан уытты заттардың шығуы және миллиондаған егеуқұйрықтардың үйлерінің бұзылуы мүмкін болды, олар Бостон көшелерінде жаңа баспана іздеуге мәжбүр болды. 1994 жылы федералдық экологиялық келісімдер берілген кезде бұл процесс жеті жылға созылды, осы уақыт ішінде инфляция жобаның бастапқы құн сметаларын айтарлықтай арттырды. Көлік ағынын күрт шектемей, мұндай қарбалас дәлізді қайта құру үшін бірқатар заманауи құрылыс техникасы қажет болды. Ескі биік жол (құрылыс кезінде жұмыс істеп келген) қазба аумағында орналасқан тіреулерде тұрды, сондықтан инженерлер алдымен 120 фут (37 м) бетон қабырғаларды құру үшін шламдық қабырға техникасын қолданды. Бұл бетон қабырғалар сондай-ақ қазба жұмыстары кезінде жердің қабырғаларын тұрақтандырып, құлаудың алдын алды. Көп қатарлы мемлекетаралық жол күніне 40 000 жолаушы мен 400 пойыз тасымалдайтын Оңтүстік станциясының жеті теміржол жолынан өтуі керек болды. Бастапқы жоспарланғандай, туннельді салу кезінде теміржол желілерін бірнеше рет ауыстыруды болдырмау үшін, жерді және жолдарды қолдау үшін арнайы жасалған домкрат құрылды. Құрылысшылар сондай-ақ жерді мұздатуды (жасанды мәңгі муздақ) пайдаланды, туннельді қазған кезде қоршаған жерді тұрақтандыруға көмектесті. Бұл әлемдегі теміржол желілерінің астында салынған ең ірі туннель жобасы болды. Жерді мұздату қауіпсіз және тиімді қазуды қамтамасыз етті, сондай-ақ экологиялық мәселелерге көмектесті, өйткені дәстүрлі кесу және жабу әдісіне қарағанда ластанған толтыруды экспорттау қажет болды. Басқа да қиындықтарға жер асты магистралінің жолын кесіп өтетін метро туннельдері кірді. Бұл туннельдерден шламдық қабырғаларды салу үшін, теміржол қызметін тоқтатпай, туннельдердің астынан қазу және туннельдердің салмағын көтеріп тұру үшін жер асты бетон көпірін салу қажет болды.
Құрылыс кезеңі
Жобаны Массачусетс автокөлік жолы басқармасы басқарды, ал «Big Dig» және 1960-шы жылдардағы Бостон автокөлік жолының кеңейтілуі заң шығарушы органмен қаржылық және құқықтық жағынан біріктіріліп, Метрополитен тас жол жүйесі ретінде бекітілді. Жобалау және құрылысты Bechtel Corporation және Parsons Brinckerhoff бірлескен кәсіпорны қадағалады. Жобаның тым ауқымды болғандықтан, ешбір компания жеке өз күшімен орындай алмайтындықтан, «Үлкен қазба» жобасының жобалау және құрылысы ондаған кішігірім жобаларға бөлінді, мердігерлер арасында нақты байланыстар орнатылды. Жобаның негізгі құрылыс мердігерлері: Джей Кэшман, Modern Continental, Obayashi Corporation, Perini Corporation, Peter Kiewit Sons' Incorporated, J. F. White және Skanska USA компаниясының Slattery бөлімшесі. (Олардың ішінде Modern Continental компаниясына ең көп жалпы сомада келісімшарттар берілді, бірлескен кәсіпорындарды қоса есептегенде.) Чарльз өзенін кесіп өту мәселесі жобаның жобалау кезеңінде үлкен дау-жанжалға себеп болды. Көптеген экологиялық жақтастар өзенді толығымен туннельдер арқылы кесіп өтуді қалаған, бірақ бұл, тағы 27 жоспармен бірге, тым қымбат деп танылды. Соңында, Тобин көпірін Чарльз өзенінің өткеліне қосатын жеке жобаның құрылысын бастау мерзімі жақындағанда, Сальвуччи наразылықтарды ескермей, «Z схемасы» деп белгілі жоспардың нұсқасын таңдады. Бұл жоспар шамалы тиімді деп есептелді, бірақ Чарльз өзенінің жанында 30 метрге дейін биіктіктегі тас жол пандустарын салуды қажет етті. Кембридж қаласы таңдалған Чарльз өзенін кесіп өту дизайнының эстетикалық әсеріне қарсылық білдірді. Қала жобаның экологиялық сертификатын жою үшін сотқа жүгінді және жобалаушыларды өзен арқылы өтуді қайта жобалауға мәжбүр етті. Швейцариялық инженер Кристиан Менн көпірдің жобасын өз қолына алды. Ол 10 қатарлы қозғалыс үшін арналған көпірді ұсынды. Жоба мақұлданды және Леонард П. Заким Банкер Хилл ескерткіш көпірінің құрылысы басталды. Көпір асимметриялық дизайнмен салынды және оның құрылысында болат пен бетонның қосымшасы қолданылды. Бұл ерекше көпір екі екі тармақты мұнарамен тіреліп тұрды, олар кабельдер мен арқалықтар арқылы көпірге жалғастырылды. Бұл әдіс елде алғаш рет қолданылды және сол кезде әлемдегі ең кең кабельді көпір болды. «Коннектор» ақырында 695 мемлекетаралық тас жолы үшін салынған екі пандусты пайдаланды, бұл I 93 магистраліне бастапқы жоспар бойынша I 695-ті пайдаланғаннан гөрі көбірек қозғалысты тасымалдауға мүмкіндік берді. Құрылыс басталған кезде жобаның құны, Чарльз өзенін кесіп өтуді қоса алғанда, 5,8 миллиард долларға бағаланды. Ақырындағы шығынның тым көп болуына байланысты Массачусетс автокөлік жолы басқармасының төрағасы Джеймс Керасиотс 2000 жылы қызметтен алынды. Оның орнына тағайындалған адам федералдық үлеске 8,55 миллиард долларлық шектеуге келісуге міндеттелді. Жалпы шығын ақырында 15 миллиард доллардан асты. Пайыздар осы құнды 21,93 миллиард долларға жеткізді.
Инженерлік әдістер мен егжей-тегжейлі мәліметтер
Жоба барысында бірнеше ерекше инженерлік қиындықтар туындады, оларды шешу үшін ерекше шешімдер мен әдістер қажет болды. Жобаның басында инженерлер жоғарыда орналасқан тас жолға қауіп төндірместен туннельді салудың ең қауіпсіз жолын анықтауға мәжбүр болды. Ақырында, олар туннельдің енімен тең көлденең тіректер жасап, содан кейін жоғарыдағы тас жолдың тіректерін кесіп, жаңа тіректерге түсірді. Қолданыстағы жағдайларды, қауіпсіздік шараларын және салу мүмкіндігін ескере отырып, тиісті құрылымдық есептемелермен бірге үш баламалы құрылыс әдісі зерттелді. Белігіленген жүктемелерден өзге, соңғы жобалау және құрылыс жұмыстарын жүзеге асыру үшін құрылыс жүктемелері есептелді.
Соңғы кезеңдер
2003 жылдың 18 қаңтарында I 90 Коннекторы туннелінің ашылу салтанаты өтті, ол Массачусетс автожолын (Интерстейт 90) шығысқа қарай Тед Уильямс туннеліне дейін және одан әрі Бостон Логан халықаралық әуежайына дейін ұзартты. Тед Уильямс туннелі 1995 жылдың соңынан бері коммерциялық көліктер мен көптеген жолаушылары бар көліктер үшін шектеулі түрде пайдаланылып келді. Батыс бағытындағы қатарлар 18 қаңтарда, ал шығыс бағытындағы қатарлар 19 қаңтарда ашылды. Келесі кезеңде, 93-ші мемлекетаралық жолдың көтерілген бөлігін жер астына көшіру жұмысы екі кезеңде аяқталды: солтүстікке қарайтын қатарлар 2003 жылдың 29 наурызында, ал оңтүстікке қарайтын қатарлар (уақытша конфигурацияда) 2003 жылдың 20 желтоқсанында ашылды. 2004 жылдың 19 желтоқсанында Леверрет айналымының астындағы туннель ашылды, ол шығысқа қарайғы Строу драйвты I 93 Солтүстікке және Тобин көпіріне қосып, айналымдағы кептелісті азайтты. I 93-тің барлық оңтүстікке қарайтын қатарлары 2005 жылдың 5 наурызында, соның ішінде Заким көпірінің сол жақ қатары және жаңартылған Дьюи сквері туннелімен бірге қозғалысқа ашылды. 2004 жылдың желтоқсанының соңына қарай «Үлкен қазба» жобасының 95%-ы аяқталды. Солтүстік аяқта және Оңтүстік шығанақтағы алмасудағы соңғы пандустарды орнату және жер бетіндегі көшелерді қайта жаңарту сияқты маңызды құрылыс жұмыстары әлі де жалғасты. Қала орталығындағы соңғы пандус – 16А (бұрынғы 20Б) шығысы I 93 оңтүстіктен Олбани көшесіне 2006 жылдың 13 қаңтарында ашылды. 2006 жылы екі Interstate 93 туннелі Массачусетс штатынан шыққан, «Үлкен қазбаны» федералдық үкіметтен қаржыландыруға ықпал еткен бұрынғы Демократиялық Өкілдер палатасының спикері Томас П. О'Нилл-младший атымен аталып, оған арналды.
Жер бетін өңдеу
Жобаның бастапқы жоспарына енген кейбір беткі қаптамалар жобаның тас жол бөлігіндегі үлкен шығындарға байланысты тоқтатылды. Чарльз өзенінің бассейнін жақсартуға 99,1 миллион доллар бөлдірілді, оның ішінде Кембридждегі Норт-Пойнт паркі мен Чарльзтаундағы Пол Ревир паркінің құрылысы жүргізілді. 2017 жылға қарай Массачусетс табиғатты қорғау және демалыс департаментіне бес жобаны аяқтау үшін 30,5 миллион доллар аударылды. Тағы бір аяқталмаған, бірақ қажетті жоба – Солтүстік станциядағы MBTA Commuter Rail теміржолдары үстінен Оңтүстік жағалау көпірі (Нашуа көшесі паркін болашақтағы Оңтүстік жағалау паркімен байланыстырады, қазіргі уақытта бұл жер Заким көпірінің астындағы тұрақ). Чарльз өзені бассейнінің төменгі бөлігіндегі жақсартуларға Lovejoy Wharf-тағы жаңа жаяу жол (Converse компаниясының жаңа кеңсесі 160 North Washington Street құрылысымен бірге), Lynch Family Skate Park (2015 жылы Charles River Conservancy салған), Чарльз өзенінің бөгеті мен шлюзіндегі тарихи ғимараттарды қайта жаңарту, техникалық қызмет көрсету орталығы және Солтүстік станциядағы MBTA Commuter Rail көтергіш көпірінің жанындағы Чарльз өзені арқылы жоспарланған жаяу өткелі (Нашуа көшесі паркін Норт-Пойнт паркімен байланыстырады) кіреді. EF Education компаниясы Норт-Пойнттағы үш кезеңдік кеңейту аясында жасыл жеңілдіктерді жақсартуға қаржы жұмсап жатыр. Қалған қаражат Солтүстік Пойнт кіреберісіндегі жаяу көпірін және Леверет айналымындағы жаяу өткелін салуға пайдаланылуы мүмкін. Science Park MBTA Green Line станциясының реконструкциясы кезінде жер үстіне кірумен алмастырылғанша, Леверет айналымында баспақыштары бар жаяу көпірлер болған. Олар станцияға, Чарльз өзені парктеріне және Бостон ғылым мұражайына қарай жоғарылап өтуге мүмкіндік берген. Жаңа пандустар мүгедектерге арналған заң талаптарына сәйкес келеді және мүгедектердің немесе велосипедпен жүрушілердің көлік қозғалысы көп болатын бұл қиылыстан оңай өтуіне мүмкіндік береді. 2004-2005 жылдар аралығында саяхатшылар үшін жылына 166 миллион доллар үнемделетіні болжанып еді. Орталық артерияның солтүстік бағытындағы сапар уақыты түстен кейінгі ең көп жүктеме кезінде 85,6%-ға қысқарды. 2008 жылғы Boston Globe басылымының хабарлауынша, жол өткізу қабілетінің артуына байланысты көптеген сапарлар үшін күту уақыты ұзарды. Көбірек жүргізушілер жаңа жолдарды пайдалануды жөн көргендіктен, қаладан тыс жерлердегі көлік бұғдалануы азайған жоқ, керісінше, сыртқа ығыстырылды (бірақ кейбір сапарлар жылдамдады). Басылымда былай делінген: «Нәтижесінде, маусымдық сағаттарда қалаға және қаладан сапар шегетін көптеген жүргізушілер көліктерде тұрып, бұрынғыдан да көп уақыт өткізеді». Globe газетінің мәлімдемесіне қарағанда, олардың талдауы екі жыл бұрын жасалған мемлекеттік зерттеуге қарағанда жол қозғалысы жағдайының толық картинасын көрсетеді, онда Big Dig экономикалық өнімділікті арттыру және автокөліктің пайдалану шығындарын төмендету арқылы жылына кем дегенде 167 миллион доллар үнемдеуге көмектескені айтылған. Аталған зерттеу Big Dig құрылыс аймағынан тыс жолдарды қарастырмады және басқа жерлерде пайда болған жаңа бұғдалануды ескермеді.
Мүліктердің құнына әсері
2003 жылы Big Dig аяқталуға жақын, Орталық артерия тас жолын бұзу Бостонның қаржылық ауданындағы жылжымайтын мүліктің құнын 732 миллион долларға арттырады деп болжанып еді, ал оның орнына салынған парктері тағы 252 миллион долларға қосымша құн сыйлайды. Бұған қоса, Big Dig арқасында жағалау бойында кең аумақ ашылып, қазірде жоғары жалдамалы тұрғын үйлер мен коммерциялық ғимараттар орналасқан Теңіз порты ауданы деп аталатын аймаққа айналды. Тек Теңіз портын дамыту барысында 7 миллиард доллар көлемінде жеке инвестиция тартылып, 43 мың жұмыс орны құрылатыны күтілуде.
Операциялық басқару орталығы (ОКҚ)
Жобаның бір бөлігі ретінде Оңтүстік Бостонда күрделі Операциялық бақылау орталығының (OCC) бақылау бөлмесі салынды. Бұл орталық "24/7/365" тәртібімен жұмыс істейді, көлік кептелістерін бақылап, есеп береді және төтенше жағдайларға ден қояды. Жүзделген камералар үздіріссіз бейнебақылау жүргізеді, ал мыңдаған сенсорлар туннель ішіндегі көлік жылдамдығы мен тығыздығын, ауа сапасын, су деңгейін, температураны, жабдықтардың жай-күйін және басқа да жағдайларды қадағалайды. ОКК қажет болған жағдайда авариялық желдеткіштерді қосуға, электрондық дисплейлерді өзгертуге және қызметтік бригадаларды жіберуге мүмкіндік береді.
Сырқатулар
2001 жылы жол инспекциясының қызметкерлері мен мердігерлері төбе мен қабырғадағы жарықтардағы мыңдаған ақаулар, болат тіректер мен өрттен қорғау жүйелеріне келген ауқымды су зақымдары және дренаж жүйелерінің жүктеме артығы туралы білген. Көптеген ақаулардың себебі Modern Continental және басқа да қосалқы мердігерлердің бетон құю алдында қиыршық тас және басқа да қоқысты алып тастамауы болды. Бұл ақпарат MIT инженерлері (ерікті студенттер мен профессорлар) бірнеше тәжірибелер жүргізіп, туннельдегі ауыр проблемаларды анықтағанға дейін жарияланбады. 2004 жылдың 15 қыркүйегінде Interstate 93 автомагистралінің солтүстік туннеліндегі үлкен ақау туннельдің жөндеу жұмыстары үшін жабылуына әкеп соқты. Бұл, сондай-ақ, жол инспекциясын бұрынғы ақаулар туралы ақпаратты жасырғаны үшін мәлімдеме жасауға мәжбүр етті. Соңғы есепте "ауқымды" ақаулар туралы хабарланды, олар мемлекеттік органдар бұрын мойындағаннан да ауыр болды. Есепте туннель жүйесінде 400-ден астам ақау бар екені айтылды. Алайда, Boston Globe газеті бұл мәлімдемеге қарсы шығып, Оңтүстік станциясының астындағы туннельдің 305 метрлік бір бөлігінде 700-ге жуық ақау бар екенін мәлімдеді. Жол инспекциясының өкілдері де тексеріліп жатқан ақаулардың саны 1000-нан 500-ге дейін азайғанын хабарлады. 2006 жылдың мамыр айында компанияның алты қызметкері АҚШ-ты алдау үшін сөз байласты деген айыппен тұтқындалды. Олар ескі бетонды қайта пайдаланғаны және жүктерді екі рет есепке алғаны айыпталды. 2007 жылдың шілдесінде Aggregate Industries компаниясы 50 миллион доллар төлеу туралы келісімге келді. Келісімнің 42 миллион доллары азаматтық істерге, ал 8 миллион доллары қылмыстық айыппұл ретінде төленді. Компания сондай-ақ күтімге 75 миллион долларлық сақтандыру қаражатын бөледі және сапасыз бетон болуы мүмкін деген күдік туған аймақтарды тексеруге 500 мың доллар жұмсайды. 2009 жылдың шілдесінде айыпталғандардың екеуі, менеджерлер Жерард МакНалли мен Кит Томас, сөз байласу, пошта арқылы алаяқтық және жалған мәлімдемелер жасау қылмыстарына кінәлі деп танылды. Келесі айда қалған төртеуі, Роберт Проспери, Марк Блейс, Грегори Стивенсон және Джон Фаррар, сөз байласу және алаяқтық айыбы бойынша кінәлі деп танылды. Төртеуіне үйде қамауда болу және қоғамдық жұмыстарға қатысу жазасы тағайындалды, ал Блейс пен Фаррар қоғамдық жұмыстарға қосымша жазаланды.
Төбе құлап қалу
Өлімге әкелген апат қауіпсіздік мәселелерін көтерді және 2006 жылдың жазында жобаның бір бөлігі уақытша тоқтатылды. 2006 жылдың 10 шілдесінде бетон төбе панельдері мен қалдықтар, салмағы және өлшемдері белгілі, Оңтүстік Бостондағы I 93 солтүстік бағытынан I 90 шығыс бағытына жалғасатын екі жолақты пандуста келе жатқан көлікке құлап, жолаушы Милена Дель Валленің қазасына және оның күйеуі, жүргізуші Анхель Дель Валленің жарақаттануына себеп болды. Апатты төбе құлаудан кейін губернатор Митт Ромни "Wiss, Janney, Elstner Associates, Inc." инженерлік фирмасына қосымша қауіпті аймақтарды анықтау үшін "толыққанды" қауіпсіздік аудитін жүргізуді тапсырды. Ромни былай деді: "Біз мұндай ауқымды жобаның адам өміріне қауіп төндіру мүмкіндігі бар ортада өмір сүре алмаймыз, және мұндай жағдай осыдан бұрын да болған". Туннельдің құлауы мен жабылуы қаладағы көлік қозғалысын күрт қиындатты. Соның салдарынан туған көлік кептелісі тағы бір адамның өліміне себепкер болды – жүрек талмасынан қайтыс болған адам, оның жедел жәрдем көлігі құлаудан кейін екі апта өткен соң осындай көлік кептелісіне тап болды, ол Бостон медициналық орталығына жеткізіліп бара жатқан еді. 2006 жылдың 1 қыркүйегінде жалғау туннелінің шығысқа қарайтын бір қатары қозғалысқа қайта ашылды. Күрделі тексерулер мен жөндеу жұмыстарынан кейін, Interstate 90 шығыс және батыс қатары 2007 жылдың қаңтар айының басында қайта ашылды. Жол желісінің соңғы бөлігі, I-93 солтүстік автокөлігін Тед Уильямс туннелімен байланыстыратын арнайы жолақ, 2007 жылдың 1 маусымында қайта ашылды. 2007 жылдың 10 шілдесінде Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес ұзаққа созылған тергеуден кейін құрылыс кезінде төбені бекіту үшін қолданылған эпоксидтік желімнің ұзақ мерзімді жабысуға жарамсыз екенін анықтады. Бұл төбе құлауының себебі деп саналды. Орнату кезінде қолданылған Power Fast Epoxy Adhesive жел немесе жер сілкінісі сияқты қысқа мерзімді жүктемелерге, емес панельдің салмағы сияқты ұзақ мерзімді жүктемелерге арналған еді. Желімді өндіруші Powers Fasteners компаниясы 2007 жылдың 15 мамырында өнімнің техникалық сипаттамаларын қайта қарастырып, төбеге арналған барлық эпоксидтік өнімдері үшін қауіпсіздік коэффициентін 4-тен 10-ға дейін арттырды. Power Fast Epoxy қауіпсіздік коэффициенті 4-тен 16-ға дейін өсірілді. 2008 жылдың желтоқсан айында Powers Fasteners компаниясы қазақстандық сотпен келісімге келіп, кінә танып, 16 миллион доллар төлеуге келісті.
"Гинсу қоршаулары"
Қоғамдық қауіпсіздік қызметкерлері Big Dig туннельдеріндегі жаяу жүргіншілер жолының қауіпсіздік тұтқаларын "гинсу қоршаулары" деп атады, өйткені тірек бағаналарының тік бұрышты шеттері апатқа ұшыраған көліктерден шығарылған жолаушылардың жарақаттануына және өліміне себеп болды. Қауіпсіздік тұтқаларына қатысты сегізінші қайтыс болғаннан кейін MassDOT қызметкерлері қауіпті деп саналатын құрылғыларды жабу немесе жою жоспарларын жариялады, бірақ тек қисықтар мен шығу пандустарының жанында. Қауіпсіздік жөніндегі маманның пікірінше, бұл тұтқалар туннельдің түзу бөліктерінде де қауіпті. Жөндеу тобы оны қарапайым жол қиқымдары деп ойлап, жинап алып, базалық орынға әкелді. Келесі күні ауладан өтіп бара жатқан бақылаушы, бұл қиқым емес, туннельді жарықтандыруға арналған құрылғы екенін анықтады. Бұдан кейін жүргізілген тергеу көрсетті, құрылғының бекіткіш құрылымының істен шығуына себеп – алюминийдің тұзды судың қатысуымен тот баспайтын болатпен тікелей жанасуынан туындаған, үйлесімсіз металдардың гальвандық коррозиясы болды. Тот баспайтын болат пен алюминий арасындағы электрохимиялық потенциалдың айырмашылығы қолданылған қоспаларға байланысты 0,5-тен 1,0 В-қа дейін жетеді және қолайсыз жағдайларда бірнеше айдың ішінде елеулі коррозияға алып келуі мүмкін. Құрылғының істен шығуының себебі анықталғаннан кейін, туннельдегі басқа құрылғыларды жан-жақты тексеру кезінде көптеген құрылғылардың да сол сияқты тозу күйінде екені анықталды. Ең нашар күйдегі құрылғылар уақытша пластик байлаулармен бекітілді. 2012 жылға қарай, барлық 25 000 жарық қондырғысын 54 миллион долларға ауыстыру қажет болып шықты. Ауыстыру жұмыстары көбінесе түнде жүргізілді, қауіпсіздік үшін жолдарды жабуды немесе туннельді толығымен жабуды талап етті және оны аяқтауға екі жылға дейін уақыт кетеді деп болжалды.