Ирландиялық бригада: Франция армиясындағы ирландиялық эмигранттар тарихы
Irish Brigade (France)
Ирландия бригадасы – Франция армиясындағы ирландтық эмигранттардан құралған әскери бөлім. 1690 ж. құрылған, Францияға көшіп, революцияға дейін қызмет еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирланд бригадасы (Briogáid Éireannach, ) – лорд Маунткашель басқарған, Ирландиядан жер аударылғандардан құралған француз корольдік армиясының бригадасы. Ол 1690 жылдың мамыр айында Ирландиядан Францияға Вильям соғысына қатысу үшін жіберілген үлкен француз жаяу әскерінің орнына бес якобит полкі жіберілген кезде құрылды. Ирланд бригадасын құрайтын полктер 1791 жылы ұлттық құрамға енгенге дейін француз армиясындағы шетелдік бөлімшелер ретінде ерекше мәртебесін сақтап келді.
The Irish Brigade (Briogáid Éireannach, ) was a brigade in the French Royal Army composed of Irish exiles, led by Lord Mountcashel. It was formed in May 1690 when five Jacobite regiments were sent from Ireland to France in exchange for a larger force of French infantry who were sent to fight in the Williamite War in Ireland. The regiments comprising the Irish Brigade retained their special status as foreign units in the French Army until nationalised in 1791.
Қызмет
1697 жылы Рисвик шарты бойынша король Джеймстің эмигрант әскері таратылды, бірақ оның көптеген офицерлері мен сарбаздары жаңа полктерге қайта құрылды. Бастапқы Ирландия бригадасына қосылған бұл бөлімшелер француз революциясына дейін Францияға адал қызмет етті. Питер Лейси сияқты басқа ирландтар жеке тәртіпте Австрия қызметіне қабылданды. Ирландия бригадасы француз армиясының элиталық бөлімдерінің біріне айналды. Еуропаның басқа аймақтарынан келген француз және шетелдік сарбаздардың қатарына қосылып, құрамы жұқарып батса да, оның Ирландияда туған офицерлері мен сарбаздары Ирландияға көмек көрсетуге және ата-бабаларының жерлерін қайтарып алуға үміттенді, кейбіреулері 1745 жылғы Якобит көтерілісі кезінде солай істеді. Ирландиялық полктер 1690 мен 1789 жылдар аралығында Франция жүргізген көптеген маңызды құрлықтағы шайқастарға қатысты, оның ішінде Стинкирк (1692), Неервинден (1693), Марсалья (1693), Бленхейм (1704), Алманса (1707), Малплаке (1709), Фонтеной (1745), Лауффельд шайқасы (1747) және Россбах (1757) шайқастары болды. Ирландия бригадасының бөлімдері 1715 және 1745 жылдарғы көтерілістерге қатысты. Соңғысы үшін Ирландия бригадасының әр полкінен, сондай-ақ бір атты әскер полкінен – Фитцджеймс полкінен құралған бөлім Шотландияға жіберілді және 1745 жылдың қазан айында Ричард Уорренмен бірге Стоунхейвенге қонды. Бұл жаттықтырылған және тәртіпті әскер Фолкирктің екінші шайқасында (олар ханноверліктерді ығыстырып, кландарды күшейтіп, жеңіске жеткізді) және Куллоден шайқасында, бір жыл бұрын француз қызметіне шақырылған Корольдік шотланд полкімен (Royal Ecossais) бірге шайқасты. Француз королінің әскері ретінде ирландтық пикеттер Кулоденнен кейін бірлік ретінде құрметпен қарау шартымен ресми түрде капитуляциялады және Таулы аймақтың тұрғындарына қаратылған жазаға ұшырамады. Француз армиясындағы көптеген эмигрант Якобиттер 1745 жылдың соңы мен 1746 жылдың басында Шотландияға жол тартқанда тұтқындалды, олардың ішінде 1746 жылы Лондонда атқыланған Диллон полкінің капитаны, Дервентуотердің 5-ші графы Чарльз Рэдклифф болды. Алайда, осы аралықта бригада 1718-20 жылдардағы Төрттік одақ соғысында Испанияның қарсыласына қарсы тұрды, себебі Франция Якобиттердің Ганноверлік қарсыластарымен одақтас болды. Нәтижесінде 1719 жылы Глен Шил шайқасында аяқталған көтеріліске Испания көмектесті. 1716 жылғы ағылшын-француз одағы Ирландия мен Ұлыбританияда Ганноверлік мұрагерлікті тиімді қамтамасыз етті. Одаққа қарамастан Франция Джеймс III-ті заңды монарх деп мойындады, сондықтан Франциядағы ирландиялық полктердегі жеке Якобиттер ондаған жылдар бойы өздерінің ісінің сәтті аяқталуына үміттенді. Бірақ, алғашқы жылдарынан кейін бригада тікелей саяси себептермен емес, отбасылық дәстүрді сақтау немесе туған жерде мүмкіндіктерден айырылғандар үшін іздену үшін әскерге келген ирланд сарбаздарынан құралған кәсіби күшке айналды. Ирландиялық полктер Австрия мұрагерлік соғысында, Жеті жылдық соғыста, Еуропа мен Үндістанда және Америка Тәуелсіздік соғысында қызмет етті, бірақ 1740 жылдары полктердегі ирландтардың саны айтарлықтай азайды. Бес полк Австрия мұрагерлік соғысы кезінде алтыға дейін көбейтілді, алтыншысы – Лалли, бастапқыда граф де Лалли Толлендаль бастапқы бестен сарбаздарды тартқан арқылы құрылды. Әр полк бір батальоннан тұрды, онда 685 адам болды, ал Фитцджеймс атты әскер полкінде 240 адам болды. Бригада Фонтеной шайқасында маңызды рөл атқарды, британдық колоннаның оң жақ қанатына шабуыл жасап, 656 адам қаза тапты. О'Каллаган Ирландия бригадасы осы шайқаста Колдстрим гвардиясының туларын және он бес зеңбіректерді жаулап алды деп мәлімдейді. МакГарри жақында жарық көрген "Шетелдегі ирландиялық бригадалар" атты кітабында бұл пікірге қарсы шықты. Оның орнына, аталған ту – корольдік шотланд шекаралық полкінің алдағысы болған Семпиллдің жаяу әскер полкінің туы екенін айтты. Ирландиялықтар Лауффельд шайқасында Прагматикалық армияны Лауффельд ауылынан ығыстырып, жеңіске жеткізген шабуылға басшылық еткендіктен шамамен 1400 адамнан астам зардап шекті. Жеті жылдық соғыс кезінде француз қызметіндегі ирландиялық полктер: Булклей, Клэр, Диллон, Рут, Бервик және Лалли, сондай-ақ бір атты әскер полкі (Фитцджеймс) болды. 1766 жылдың қаңтарынан бастап Папалық Рим Ганновер әулетінің Георг III-ін Ұлыбритания мен Ирландияның заңды монархы ретінде ресми түрде мойындады және Якобиттер қазір король Карл III деп атаған Бони Принц Чарлиді мойындаудан бас тартты. Джордж III-тің билікке келуі Торилердің қайтадан билікке оралуына әкелді, Джон Стюарт, 3-ші Бат графы үкімет құрды – Торилер бұрын жоғары лауазымды, қаржылық жағынан күшті Якобиттерді қамтыған. Бригадада қызмет ететін ағылшын және шотланд сарбаздарының саны жылдар бойы өзгеріп отырды. Тринити колледжінің Ирландия-Шотландия оқу орталығы құрастырып жатқан деректер базасы бойынша, әр он ирландтыққа шамамен екі ағылшын және бір шотланд сарбазы келді. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде бригада Гренаданы басып алуға, Саванна қоршауына, Тобагоға шабуылға, Синт Эустатийді басып алуға және Бримстоун Хилл қоршауына қатысты. Уолш полкінің Американ революциясында американдықтарға көмектескені белгілі, оның бір бөлімі Джон Пол Джонстың "Bonhomme Richard" кемесіне морской сарбаз ретінде тағайындалды. Лейтенант Эдвард Стак "Bonhomme Richard" кемесінің басты мачтасындағы бөлімге басшылық етті, ол HMS Serapis кемесімен шайқасқанда. USS Stack оның құрметіне аталды. Олардың қатысуы және "Semper et Ubique Fidelis" деген ұранды қолдануы U.S. Marines әскерінің "Semper Fidelis" ұранын қабылдауына ықпал еткен болуы мүмкін.
With the Treaty of Ryswick in 1697, King James's army in exile was disbanded, though many of its officers and men were reformed into new regiments. Having been merged into the original Irish Brigade these units served the French well until the French Revolution. Other Irishmen – such as Peter Lacy – proceeded to enter the Austrian service on an individual basis. The Irish Brigade became one of the elite units of the French Army. While increasingly diluted by French and foreign recruits from elsewhere in Europe, its Irish born officers and men often aspired to return to aid Ireland and regain their ancestral lands, as some did during the Jacobite Rebellion of 1745. Irish regiments participated in most of the major land battles fought by the French between 1690 and 1789, particularly Steenkirk (1692), Neerwinden (1693), Marsaglia (1693), Blenheim (1704), Almansa (1707), Malplaquet (1709), Fontenoy (1745), Battle of Lauffeld (1747); and Rossbach (1757). Units of the Irish Brigade took part in the rising of 1715 and the rising of 1745. For the latter, a composite battalion of infantry ("Irish Picquets") comprising detachments from each of the regiments of the Irish Brigade, plus one cavalry regiment, Fitzjames' horse, was sent to Scotland and landed with Richard Warren at Stonehaven in October 1745. This trained and disciplined force saw action at the second Battle of Falkirk (where they cemented the victory by driving off the Hanoverians causing the clans to waver) and Culloden, alongside the regiment of Royal Scots (Royal Ecossais) which had been raised the year before in French service. As serving soldiers of the French King the Irish Picquets were able to formally surrender as a unit after Culloden with a promise of honourable treatment and were not subjected to the reprisals suffered by the Highland clansmen. Many other exiled Jacobites in the French army were captured en route to Scotland in late 1745 and early 1746, including Charles Radcliffe, 5th Earl of Derwentwater, a captain in Dillon's regiment who was executed in London in 1746. In the interim, however, the Brigade found itself briefly opposed to its Spanish counterpart in the War of the Quadruple Alliance in 1718–20, as France was allied to the Jacobites' Hanoverian rivals. As a result, it was Spain who assisted the Highland Jacobites in their rising that ended in the Battle of Glen Shiel in 1719. The 1716 Anglo French alliance had effectively secured the Hanoverian succession in Ireland and Britain. Despite the alliance France continued to recognize James III as legitimate, and therefore individual Jacobites amongst the Irish regiments in France continued to hope for decades that their cause would eventually succeed. After its early years however the Brigade increasingly became a professional force made up of Irish soldiers who enlisted for reasons of family tradition or in search of opportunities denied them at home, rather than for directly political motives. Irish regiments served in the War of the Austrian Succession, Seven Years' War, both in Europe and India, and during the American War of Independence, though by the 1740s the number of Irishmen serving in the regiments had begun to markedly decline. The five regiments were increased to six during the War of the Austrian Succession, the sixth being Lally's, initially created by the Comte de Lally Tollendal through drafts from the original five. Each regiment had a strength of one battalion of 685 men and Fitzjames's cavalry regiment counted 240 men. The Brigade played a crucial role at Fontenoy, attacking the right flank of a British column and suffering 656 casualties. O'Callaghan claims the Irish Brigade captured the colours of the Coldstream Guards during this engagement, as well as fifteen cannon. McGarry, in a recently published book entitled Irish Brigades Abroad, disputes this claim. Instead stating the standard in question was the flag of Sempill's Regiment of Foot, the forerunner of the King's Own Scottish Borderers. The Irish suffered even higher casualties of around 1400 men, at the Battle of Lauffeld when they led the assault which drove the Pragmatic Army from the village of Lauffeld and secured victory. During the Seven Years' War the Irish Regiments in French service were: Bulkeley, Clare, Dillon, Rooth, Berwick and Lally as well as one regiment of cavalry (Fitzjames's). From January 1766 the Papacy formally recognised George III of the Hanoverian dynasty as the lawful monarch of Britain and Ireland, and refused to recognise Bonnie Prince Charlie, who was now styled as King Charles III by the Jacobites. The rise of George III also saw the Tories come back to power with John Stuart, 3rd Earl of Bute forming a ministry – the Tories had previously included high placed, financially powerful Jacobites. There were always a number of English and Scots serving in the Brigade, though their numbers fluctuated markedly over the years. A database being compiled by the Centre for Irish Scottish Studies at Trinity College suggests that for every ten Irishmen, there were on average two Englishmen and one Scot. During the American War of Independence, the brigade participated in the Capture of Grenada, the Siege of Savannah, the Invasion of Tobago, the Capture of Sint Eustatius, and the Siege of Brimstone Hill. Walsh's regiment is noted for aiding the American cause in the American Revolution, when a detachment was assigned as marines to John Paul Jones' ship, the Bonhomme Richard. Lt. Edward Stack commanded the division in the main top of the Bonhomme Richard during her battle with HMS Serapis. The USS Stack is named for him. Their involvement and use of the motto "Semper et Ubique Fidelis" may have influenced the subsequent adoption of the motto "Semper Fidelis" by the U. S. Marines.
Жұмысқа қабылдау
Жеті жылдық соғысқа дейін британдық билік Ирландияның өзінде бригада полктері үшін жартылай ұйымдастырылған жұмысқа алуға көз жұмған болатын. Ирландиялық әскерлер Ұлыбританияға немесе оның одақтастарына қарсы қолданылмаса, бұл әскери жастағы наразылық білдірушілерді жоюдың пайдалы жолы ретінде қарастырылды. 1729 жылы француз және британ үкіметтері арасындағы құпия шарты бойынша 750 ирландтық сарбазды жұмысқа алу көзделген, егер бұл іс жарияланбаса. Шотландиядағы якобит көтерілісін қолдау үшін ирландтық пикеттерді жұмысқа тарту осындай саясаттың қауіптілігін көрсеткеннен кейін, ирландтық сарбаздардың француз қызметіне ағынын азайту шаралары қабылданды. Ирландиялық бригаданың жеке жұмысқа алушылары ұсталған жағдайда дарға асылып өлтірілді, ал Жеті жылдық соғыс кезінде француз қызметіндегі барлық британдық азаматтар Парламент тарапынан сатқын деп жарияланды және тұтқынға алынса, өлім жазасына тартылды. Алайда, бұл қатаң шара, британдық армиядан дезертирлік жасаған тұтқындар анықталған жағдайларды қоспағанда, іске асырылмады. 1789 жылы Француз революциясы қарсаңында Ирландия бригадасына тікелей ирландтық сарбаздардың жұмысқа алынуы Францияға өздерінің жолын табуға ниетті және мүмкіндігі бар шектеулі сандарға дейін азайды. Британ армиясында қызмет етіп, француз соғыстарында тұтқынға түскен ирландтықтарға әдепкі бойынша киімдерін ауыстырып, бригадаға қосылуға ұсыныс жасалуы мүмкін. Санының жетіспеушілігі неміс, швейцариялық және басқа шетелдіктермен, сондай-ақ кейбір француз азаматтарымен ауыстырылды. Бірақ офицерлер негізінен франко-ирландтық отбасылардан тағайындалды, олардың негізін қалаушылары Францияға көшіп келгеннен бері бірнеше буын өмір сүрген болуы мүмкін. Ерекше әскери қызмет көрсеткен мұндай отбасылар француз аристократиясына қабылданды, бірақ олардың ирланд есімдерін және тегін сақтады.
Until the Seven Years' War the British authorities had turned a blind eye to semi organised recruitment within Ireland itself for the regiments of the Brigade. As long as the Irish troops were not employed against Britain or its allies, this was seen as a useful way of removing potentially discontented men of military age. In 1729 a confidential treaty between the French and British governments made provision for the engagement of 750 Irish recruits provided that this activity remained unpublicized. After the employment of the Irish Picquets in support of the Jacobite rising in Scotland showed the danger of such a policy, measures were taken to reduce the flow of Irish recruits to French service. Individual recruiters for the Irish Brigade were hanged if caught and during the Seven Years' War all British subjects in French service were declared traitors by Parliament and liable to execution if taken prisoner. This draconian measure does not, however, appear to have been implemented, except where individual prisoners of war were identified as having first deserted from the British Army. By the eve of the French Revolution in 1789 direct Irish recruitment into the Irish Brigade had diminished to a limited number having the motive and opportunity to make their own way to France. Irishmen serving in the British Army and taken prisoner during the French wars might find themselves being encouraged to literally change their coats and enlist in the Brigade. The shortfall in numbers was made up by the increasing substitution of German, Swiss and other foreigners, plus some Frenchmen. The officers, however, were mainly drawn from Franco Irish families which might have existed for several generations since their founders had migrated to France. Distinguished military service led to such families being accepted into the French aristocracy while retaining their Irish names and consciousness of origin.
Тіл
Ирландиялық бригаданың кейбір офицерлері 1745 жылы Фонтеной шайқасында «Cuimhnígí ar Luimneach agus ar fheall na Sasanach!» («Лимерик пен саксондық опасыздықты есте сақтаңыз!») деп айқайлаған деген сенімдеме бар. Эоган О’Аннрахайнның қазіргі зерттеулері бойынша, сол кезде бригаданың көпшілігіне беймәлім болған ирланд тілінде полктар да ән шырқағаны күмәнді. Басқалары бұған күшті қарсылық білдіреді, себебі 100 жыл ішінде бригадаға көбінесе Ирландияның Батыс Мунстер аймағынан, соның ішінде Дерринан үйінің О’Коннелл отбасынан да жаңа сарбаздар келді. Стивен МакГарри өзінің «Ирландиялық бригадалар шетелде» атты кітабында француз әскерлерінің арасында ирланд тілі кеңінен қолданылғанын айтады. Дэниел Чарльз О’Коннелл – «Азат етуші» Дэниел О’Коннеллдің сіңілісі және 1794 жылы француздық ирланд бригадасының соңғы полковнигі болды, кейін генерал шеніне көтерілді. О’Коннеллдер Мунстердің ирланд тілінде сөйлейтін және Ирландияның мүліктен айырылған Гелдік аристократиясының мүшелері болды. Француз Корольдік Армиясының ресми ережелеріне сәйкес, Ирландиялық бригада полктерінің офицерлері ирландтық болуы керек еді, олардың жартысы Ирландияда, ал қалған жартысы Францияда туған ирландтықтардан болуы тиіс. Француз революциясы басталған кезде бригаданың көптеген офицерлері екінші санатқа жатты. Сеймус Макманус өзінің «Ирландиялық ұлттың тарихы» (1921) атты кітабында былай жазады: «Шындығында, «Жабайы қаздар» гал тілін ұмытқан жоқ немесе оның жойылуына рұқсат берген жоқ. Бізге айтылғандай, «Бригададағы» парольдер мен командалық сөздер әрқашан ирланд тілінде болды және қызметке келгенге дейін тілді білмейтін офицерлер қажеттілік туғанда оны үйренуге мәжбүр болды».
Some officers of the Irish Brigade are believed to have cried out Cuimhnígí ar Luimneach agus ar fheall na Sasanach! ("Remember Limerick and Saxon perfidy") at the battle of Fontenoy in 1745. Modern research by Eoghan Ó hAnnracháin claims that it is very doubtful if the regiments would also have been chanting in Irish, a language unknown to probably a majority of the brigade at the time. Others strongly dispute this, as over the course of 100 years new recruits were brought into the brigade mostly from the Irish speaking regions of West Munster, the homeland of, among others the O'Connell family of Derrynane House. Stephen McGarry also makes the point in his book Irish Brigades Abroad that Irish was widely spoken in the Irish regiments of France. Daniel Charles O'Connell was the uncle of The Liberator Daniel O'Connell and was the last Colonel of the French Irish Brigade in 1794 and rose to general rank. The O'Connells were native Munster Irish speakers and members of the dispossessed Gaelic nobility of Ireland. According to official French Royal Army regulations, officers of the Irish Brigade regiments had to be Irish, half of whom had to be born in Ireland and the other half born of Irish descent in France. In practice by the outbreak of the French Revolution most serving officers of the Brigade fell into the second category. Seamus MacManus shows in his book The Story of The Irish Race (1921): "In truth, it was not the "Wild Geese" who forgot the tongue of the Gael or let it perish. We are told that the watchwords and the words of command in the "Brigade" were always in Irish and that officers who did not know the language before they entered the service found themselves of necessity compelled to learn it."
Ирландиялық бригаданың соңы
Бригада 1791 жылдың 21 шілдесінде жеке және ерекше құрылым ретінде өмір сүруін тоқтатты. Швейцариялық емес шетелдік бөлімшелермен бірге ирланд полктері Ұлттық Ассамблеяның бұйрығымен "ұлтандыруға" ұшырады. Бұл олардың француз армиясына қатардағы жаяу әскер ретінде енуін, дәстүрлі атаулары, салт-дәстүрлері, ережелері мен формаларын жоғалтуын білдірді. 1791 жылдың басындағы армияны қайта құру кезінде Дилон полкі 87-ші полк, Бервик 88-ші полк, ал Уолш 92-ші полк болып өзгерді. 92-ші жаяу әскер полкі бүгінгі күні француз армиясында әрекет етуде, ол Наполеон соғыстарында, Франко-прусс соғысында және екі дүниежүзілік соғыста да қатысты. Ирланд бригадасының мүшелері тарихи түрде Франция халқына немесе 1792 жылғы жаңа республикаға емес, Франция короліне адалдық серт берген. 1792 жылы бригаданың бір бөлігі, эмигрант-роялистердің күштеріне қосылып, ирланд арфасының суреті, үш жапырақты қонжыр және лилия гүлдерімен тігілген "қоштасу туы" алды. Француз революциялық армиясында қалған екі аға Дилон офицерінің бірі Теобальд 1792 жылы шегіну кезінде өз әскерлерінен қаза тапты, ал Артур 1794 жылы Террор кезінде өлім жазасына кесілді. 1793 жылы бұрынғы Дилон полкі 157-ші және 158-ші желілік полктерге бөлінді. 1794 жылы кейбір офицерлер Бірінші француз республикасының үкіметі католиктерге тым жаулықты болып кеткенін сезініп, Уильям Питт кіші ұйымдастырған католиктік ирланд бригадасына қосылды. 1803 жылы Наполеон Бонапарт Ирландияға жоспарланған жорылысына қатысуға ниеттенген ирландтар үшін Ирландия легионы құрылды.
The Brigade ceased to exist as a separate and distinct entity on 21 July 1791. Along with the other non Swiss foreign units, the Irish regiments underwent "nationalization" at the orders of the National Assembly. This involved their being assimilated into the regular French Army as line infantry; losing their traditional titles, practices, regulations and uniforms. The initial (early 1791) restructuring of the army had already seen the Dillon Regiment become the 87e Regiment, Berwick the 88e, and Walsh the 92e. The 92nd Infantry Regiment remains in active service the French Army today, having seen action in the Napoleonic Wars, the Franco Prussian War, and both the World Wars. The members of the Irish Brigade had historically sworn loyalty to the King of France, not to the French people or their new republic of 1792. In 1792 some elements of the Brigade, who had rallied to the émigré Royalist forces, were presented with a "farewell banner" bearing the device of an Irish Harp embroidered with shamrocks and fleurs de lis. Of the two senior Dillon officers who remained in the French Revolutionary Army, Theobald was killed by his soldiers when in retreat in 1792 and Arthur was executed in 1794 during The Terror. In 1793 the former Dillon Regiment was split into the 157th and 158th Line regiments. By 1794 some officers felt that the Government of the First French Republic had become too anti Catholic, and joined the Catholic Irish Brigade organized by William Pitt the Younger. In 1803, the Irish Legion was formed by Napoleon Bonaparte for Irishmen willing to take part in his planned invasion of Ireland.