Дербишир – Англияның Орталық Мидлендс аймағындағы округ. Халқы 1 млн-нан астам, ірі қалалары – Дерби, Честерфилд, Свадлинкот. Географиясы мен демографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англия графтығы, Англиядағы графтық
County of England
the county in England
Дербишир (ағылш. Derbyshire, /ˈdɑːrbiʃɪər/, DARbeesheer, shər) – Англияның Шығыс Мидлендс аймағындағы рәсімді графтық. Ол солтүстікте Ұлы Манчестер, Батыс Йоркшир және Оңтүстік Йоркширмен, шығыста Ноттингемширмен, оңтүстік-шығыста Лестерширмен, оңтүстікте және батыста Стаффордширмен, батыста Чеширмен шектеседі. Дерби – ең ірі елді мекен, ал Матлок – графтықтың орталығы. Графтықтың ауданы және халқы 1 053 316 адамды құрайды. Графтықтың шығысы батысынан көбірек қоныстанған, және графтықтың ірі елді мекендерін қамтиды: Дерби (261 400), Честерфилд (88 483) және Свадлинкотт (45 000). Жергілікті басқару үшін Дербиширде сегіз аудан және Дерби біртұтас әкімшілік аймағы бар метрополитендік емес графтық бар. Шығыс Мидлендс Біріккен Графтық Әкімшілігіне Дербишир Графтық Кеңесі және Дерби қалалық кеңесі кіреді. Дербиширдің солтүстігі төбелі және Пенниннің оңтүстік бөлігін қамтиды, олардың көп бөлігі Пик округінің ұлттық паркіне кіреді. Олардың ішінде графтықтың ең биік нүктесі – Киндер Скаут (Kinder Scout) орналасқан. Дервент өзені графтықтағы ең ұзын өзен, ол Дербидің оңтүстігінде Трент өзенімен қосылғанға дейін оңтүстікке қарай ағады. Church Flatts Farm, Котон-ин-зе-Элмсте, Свадлинкоттқа жақын, Ұлыбританияда теңізден ең алыс жерде орналасқан.
Derbyshire ('/d//ɑːr//b//i//ʃ//ɪər//, // //ʃ//ər/ DARbeesheer, shər) is a ceremonial county in the East Midlands of England. It borders Greater Manchester, West Yorkshire, and South Yorkshire to the north, Nottinghamshire to the east, Leicestershire to the south east, Staffordshire to the south and west, and Cheshire to the west. Derby is the largest settlement, and Matlock is the county town. The county has an area of and a population of 1,053,316. The east of the county is more densely populated than the west, and contains the county's largest settlements: Derby (261,400), Chesterfield (88,483), and Swadlincote (45,000). For local government purposes Derbyshire comprises a non metropolitan county, with eight districts, and the Derby unitary authority area. The East Midlands Combined County Authority includes Derbyshire County Council and Derby City Council. The north of Derbyshire is hilly and contains the southern end of the Pennines, most of which are part of the Peak District National Park. They include Kinder Scout, at the highest point in the county. The River Derwent is the longest in the county, at , and flows south until it meets the River Trent just south of Derby. Church Flatts Farm at Coton in the Elms, near Swadlincote, is the furthest point from the sea in the UK.
Тарих
Қазіргі Дербишир аймағына адамдар алғаш рет, мүмкін, қысқа ғана уақытқа 200 000 жыл бұрын Авелей мұз аралық кезеңінде келген, Хоптонға жақын жерде табылған Орта палеолиттік Ашеул қол балтасы мұны көрсетеді. Жоғарғы палеолит және неолит дәуірлері одан әрі жалғасты, осы кезде мезолиттік аңшы-жинаушылар төбелі тундрада көшін қозғалды. Бұл көшпелі тайпалардың іздері Ноттингемшир шекарасындағы әктас үңгірлерінде табылды. Үңгірлердегі шөгінділер олардың шамамен б.з.д. 12 000 – 7 000 жылдар аралығында болғанын көрсетеді. Неолиттік қоныс жайлаушылардың обалары округтің барлық жерінде орналасқан. Бұл камералы қабірлер ұжымдық жерлеу үшін салынған және көбінесе Дербиширдің орталық аймағында шоғырланған. Юлгривтен батысқа қарай үш шақырым жерде б.з.д. 2500 жылға дейін тарихы бар Арбор Лоу неолиттік ескерткіші орналасқан. Бірақ ауыл шаруашылығы мен қоныстанудың нақты белгілері Қола дәуірінен бастап ғана табылды. Пик округінің құрғақ жерлерінде археологиялық зерттеулер нәтижесінде жерді тазалау іздері, егістік алқаптары және дөңгелек құрылыстар анықталды. Дегенмен, осы аймақ пен Сваркстондағы тағы бір қоныс – табылганның бәрі. Римнің Британияны жаулап алу кезінде, жаулаушыларды аймақтағы әктас төбелеріндегі қорғасын кені қызықтырды. Олар округтің барлық жерінде қоныстанды, Үміт аңғарындағы Брау және Глоссоп маңында бекіністер салды. Кейін олар жылы суларымен әйгілі болған Бакстон маңына қоныстанды және қазіргі Дерби қаласының жанында, қазір Кіші Честер деп аталатын жерде бекініс құрды. Нормандтардың жаулап алуынан кейін округтің көп бөлігі орман заңдарына бағынды. Солтүстік-батысында Уильям Певерел мен оның ұрпақтары басқарған Хай Пик орман орналасқан. Округтің қалған бөлігі Генри де Феррерске берілді, оның бір бөлігі Даффилд Фрит атанды. Бірте-бірте бүкіл аймақ Ланкастер герцогтығына қарады. Осы арада, Шығыс Дербишир орман Генрих II-ден Эдуард I-ге дейін Дервент өзенінің шығысындағы бүкіл округты қамтыды.
The area that is now Derbyshire was first visited, probably briefly, by humans 200,000 years ago during the Aveley interglacial, as shown by a Middle Paleolithic Acheulean hand axe found near Hopton. Further occupation came with the Upper Paleolithic and Neolithic periods of the Stone Age when Mesolithic hunter gatherers roamed the hilly tundra. Evidence of these nomadic tribes has been found in limestone caves located on the Nottinghamshire border. Deposits left in the caves date the occupancy at around 12,000 to 7,000 BCE. Burial mounds of Neolithic settlers are also situated throughout the county. These chambered tombs were designed for collective burial and are mostly located in the central Derbyshire region. Three miles west of Youlgreave lies the Neolithic henge monument of Arbor Low, which has been dated to 2500 BCE. It is not until the Bronze Age that real signs of agriculture and settlement are found in the county. In the moors of the Peak District signs of clearance, arable fields and hut circles were found after archaeological investigation. However this area and another settlement at Swarkestone are all that have been found. During the Roman conquest of Britain, the invaders were attracted to Derbyshire for its lead ore in the limestone hills of the area. They settled throughout the county, with forts built near Brough in the Hope Valley and near Glossop. Later they settled round Buxton, famed for its warm springs, and set up a fort near modern day Derby in an area now known as Little Chester. Following the Norman Conquest, much of the county was subject to the forest laws. To the northwest was the Forest of High Peak under the custodianship of William Peverel and his descendants. The rest of the county was bestowed upon Henry de Ferrers, a part of it becoming Duffield Frith. In time the whole area was given to the Duchy of Lancaster. Meanwhile, the Forest of East Derbyshire covered the whole county to the east of the River Derwent from the reign of Henry II to that of Edward I.
География
Дербиширдің жер бедері негізінен солтүстік және орталық бөліктеріндегі жоталар мен оңтүстік және шығыстағы жазықтардан тұрады. Пэннин тауларының оңтүстік етегі мен жоталары Трент аңғарының солтүстігінен басталып, Пик округі арқылы және графтықтың солтүстігіне дейін созылады, графтықтың ең биік нүктесі – Киндер Скаутқа жетеді. Жер бедері төменгі Дов аңғары бойымен, Трент аңғарынан оңтүстікке қарай және Ноттингемшир және Лестерширмен шығыс шекарасына жақын аймақтарда салыстырмалы түрде төмен жатыр. Графтықтағы негізгі өзендер – Дервент және Дуве, екеуі де оңтүстікте Трент өзеніне құяды. Дервент өзені Блеаклоу жоталарында басталып, ағысының көп бөлігін Пик округі мен графтық арқылы ағады, ал Дуве өзені Акс Эдж Моорда басталып, Дербишир мен Стаффордширдің арасындағы шекараның көп бөлігін құрайды.
The terrain of Derbyshire mostly consists of uplands to the north and centre of the county, and lowlands to the south and east. The southern foothills and uplands of the Pennines extend from the north of the Trent Valley throughout the Peak District and into the north of the county, reaching the county's highest point at Kinder Scout. The terrain is relatively low lying across the lower Dove Valley, from the Trent Valley and southwards, and near its eastern borders with Nottinghamshire and Leicestershire. The main rivers in the county are the River Derwent and the River Dove which both join the River Trent in the south. The River Derwent rises in the moorland of Bleaklow and flows throughout the Peak District and county for the majority of its course, while the River Dove rises in Axe Edge Moor and forms a boundary between Derbyshire and Staffordshire for most of its length.
Геология
Дербиширдің берік геологиялық құрылымын екі бөлек жартыға бөлуге болады. Ең көне тау жыныстары округтің солтүстік, жоталы бөлігінде орналасқан және көбінесе карбон кезеңіне жатады, әктастар, қиыршық тастар, құмтастар және тақта тастардан тұрады. Болсовердің солтүстік-шығысында перм кезеңіне жататын магнезиялық әктастар да кездеседі. Керісінше, Дербиширдің оңтүстік және жазық бөлігінде әлдеқайда жұмсақ тау жыныстары, негізінен пермо-триас кезеңінің саз тастары мен құмтастары бар, олар аз тау жыныстары бар, көбірек дөңгелек ландшафттарды құрайды. Екі аймақта да кватернал кезеңнің шөгінділері – негізінен террасалық және өзендік қиыршық шөгінділері мен тас балшықтары кездеседі. Құмтастар мен тақта тастардың тұрақсыз қабаттарында жер сілкінісінің белгілері байқалады, ең танымалдары – Мам Тор және Альпорт қамалы. Цементтелген құлаулар мен туф кен орындары әктас аңғарларында және өзендерінде сирек кездеседі, ал үңгір жүйелері плейстоцен кезеңінен бастап әктаста табиғи түрде қалыптасқан. Жақында Кастелтон маңында «Титан» деп аталған үңгір камерасы табылды, ол Ұлыбританиядағы ең терең шахта және ең үлкен камера. Ең көне тау жыныстары – динант кезеңінің төменгі карбон әктастары, олар Пик ауданы ұлттық паркіндегі Ақ Шыңның ядросын құрайды. Солтүстік Дербишир – бұл Дербишир күмбезінің ортасындағы ескі тау жыныстарын ашыққа шығару үшін эрозияға ұшыраған тау жыныстарынан тұратын көтерілген күмбез, сондықтан оларды жас әктастар қоршап тұрады, олар өз кезегінде үш жағынан жоғарғы карбон тақта тастарына, намурия кезеңінің қиыршық тастары мен құмтастарына жол береді. Дербиширдің шығыс жағында құмтастар, тақта тастар және көмір кен орындары табылған, олар вестфалия кезеңінің көмір қабаттарын құрайды. Бұл тау жыныстарының барлық қабаттары Ашборн мен Дерби арасындағы сызықтың оңтүстігінде пермо-триас кезеңінің саз тастары мен құмтастарының (Мерсия саз тобы мен Шервуд құмтастары) астында жоғалады. Тикналлдан (әктас) Свадлинкотке дейін (көмір) карбон әктастары, қиыршық тастар және көмір қабаттары Дербиширдің оңтүстігінде қайта пайда болады. Ақ Шыңның кейбір аймақтарында бір мезгілдегі базальт ағындары (мысалы, Миллерс-Дейлдегі Рейвенс Тор) және кейінірек долериттің енуі (мысалы, Тидсвелл-Дейлдің жанында) байқалады, ал карбон әктасының кейінгі кезеңде минералдануы үлкен қорғасын және флюорит кен орындарын құрды, олар Дербишир экономикасының маңызды бөлігін құрады, сондай-ақ көмір өндіру де маңызды болды. Бұл жерде қорғасын өндіру рим дәуірінен бері маңызды. Трент аңғарының жақында пайда болған өзендік қиыршықтары, сондай-ақ округтің орталық және солтүстік бөліктеріндегі әктас кендері де қазіргі уақытта оңтүстік Дербиширде маңызды өндіріс саласы болып табылады. Ірі құмтастар бір кезде жергілікті құрылыс материалдары үшін де, диірмендерде қолданылатын қыш тасты ұнтақтағыштарды өндіру үшін де кеңінен қазылып алынды, және екі бұрынғы өнеркәсіп те Дербишир ландшафтына өз іздерін қалдырды.
Derbyshire's solid geology can be split into two very different halves. The oldest rocks occur in the northern, more upland half of the county, and are mostly of Carboniferous age, comprising limestones, gritstones, sandstones and shales. In its north east corner to the east of Bolsover, there are also Magnesian Limestone rocks of Permian age. In contrast, the southern and more lowland half of Derbyshire contains much softer rocks, mainly mudstones and sandstones of Permo Triassic age, which create gentler, more rolling landscapes with few rock outcrops. Across both regions can be found drift deposits of Quaternary age – mainly terrace and river gravel deposits and boulder clays. Landslip features are found on unstable layers of sandstones and shales, with Mam Tor and Alport Castles being the best known. Cemented screes and tufa deposits occur very rarely in the limestone dales and rivers, whilst cave systems have been created naturally in the limestone since Pleistocene times. A recently discovered cave chamber near Castleton, named Titan, is the deepest shaft and biggest chamber of any cave in Britain. The oldest rocks are Lower Carboniferous limestones of Dinantian age, which form the core of the White Peak within the Peak District National Park. Because northern Derbyshire is effectively an uplifted dome of rock layers that have subsequently eroded to expose older rocks in the centre of the Derbyshire Dome, these are encircled by progressively younger limestone rocks, until they in turn give way on three sides to Upper Carboniferous shales, gritstones and sandstones of Namurian age. Younger still are the sandstones, shales and coal deposits found on the eastern flank of Derbyshire, forming the coal measures, which are of Westphalian age. All these rock layers disappear south of a line drawn between Ashbourne and Derby under layers of clays and sandstones (Mercia Mudstone Group and Sherwood Sandstones) of Permo Triassic age. Small amounts of carboniferous limestones, gritstones and coal measures reappear in the far south of Derbyshire from Ticknall (limestone) to Swadlincote (coal measures). Some areas of the White Peak exhibit contemporaneous basalt flows (e. g. Ravens Tor at Millers Dale), as well as subsequent dolerite sill intrusion at a much later stage (e. g. near Tideswell Dale), whilst mineralisation of the carboniferous limestone in a subsequent period created extensive lead and fluorite deposits which have formed a significant part of Derbyshire's economy, as did coal mining. Lead mining has been important here since Roman Times. The more recent river gravels of the Trent valley remain a significant extractive industry today in south Derbyshire, as does the mining of limestone rock in central and northern parts of the county. Coarse sandstones were once extensively quarried both for local building materials and for the production of gritstone grinding wheels for use in mills, and both former industries have left their mark on the Derbyshire landscape.
Экология
Англияның орталық орналасқандығы және оңтүстікте 27 метрден солтүстікте 636 метрге дейін биіктік айырмасы болғандықтан, Дербиширде Ұлыбританиядағы таралу аймақтарының шегінде орналасқан көптеген түрлер кездеседі. Кейбір түрлер негізінен солтүстік Ұлыбританияда таралған, олардың таралу аймағының оңтүстік шегі Дербиширде, ал басқалары оңтүстікке қарай таралған, олардың таралу аймағының солтүстік шегі Дербиширде орналасқан. Климаттың өзгеруі салдарынан, қазіргі кезде көптеген сезімтал түрлер өздерінің таралу аймағын кеңейтіп немесе тарылтып жатыр. Өлкенің ең маңызды мекендеу орындарын қорғау және тіркеу мақсатында Дербишир екі аймаққа бөлінді, олардың әрқайсысының ұлттық сипаттамалық аймақтарға негізделген өздерінің Биологиялық әртүрлілік жөніндегі іс-қимыл жоспары (БАЖ) бар. Пик ауданы БАЖ Дербиширдің Dark Peak, South West Peak және White Peak таулы аймақтарының барлығын, сондай-ақ ұлттық саябақ шекарасынан тыс әк тас аймағын қамтиды. Қалған аумақтар Төменгі Дербиширдің Биологиялық әртүрлілік жөніндегі іс-қимыл жоспарында бақыланады және тіркеледі, ол ландшафтты сегіз кішігірім Іс-қимыл аймағына бөледі. Дербиширдің Биологиялық деректер орталығы бұрын Дерби мұражайы мен өнер галереясында орналасқан, бірақ 2011 жылдан бері Дербиширдің Жабайы табиғат қоры басқарады. Англияның 48 Жергілікті Табиғат Серіктестігінің (LNP) екеуі де Дербиширді қамтиды: Пик ауданы LNP және Төменгі Дербишир және Ноттингемшир LNP.
Because of its central location in England and altitude range from 27 metres in the south to 636 metres in the north, Derbyshire contains many species at the edge of their UK distribution ranges. Some species with a predominantly northern British distribution are at the southern limit of their range, whilst others with a more southern distribution are at their northern limit in Derbyshire. As climate change progresses, a number of sensitive species are now being seen to be either expanding or contracting their range as a result. For the purposes of protecting and recording the county's most important habitats, Derbyshire has been split into two regions, each with its own Biodiversity Action Plan (BAP), based around National Character Areas. The Peak District BAP includes all of Derbyshire's uplands of the Dark Peak, South West Peak and White Peak, including an area of limestone beyond the national park boundary. The remaining areas are monitored and recorded in the Lowland Derbyshire Biodiversity Action Plan, which subdivides the landscape into eight smaller Action Areas. The Derbyshire Biological Records Centre was formerly based at Derby Museum and Art Gallery, but since 2011 has been managed by Derbyshire Wildlife Trust. Two of Englands 48 Local Nature Partnerships (LNP) also cover Derbyshire; these are the Peak District LNP and the Lowland Derbyshire & Nottinghamshire LNP.
Ботаника
2002 жылдан бері Дербишир округінің гүлі – Якобтың баспалдағы (Polemonium caeruleum), бұл салыстырмалы түрде сирек кездесетін және Ақ Шыңдағы әктас аңғарларының біріне тән түр. Дербиширде қазіргі заманғы жазбалар басталғаннан бері тамырлы өсімдіктердің 1919 жеке таксоны (түрлер, будандастар және микротүрлерді қоса алғанда) тіркелді, олардың 1133-і жергілікті немесе археофит, ал қалғаны жергілікті емес түрлер. Олардың ішінде 336 орнықты түр, 433 кездейсоқ түр және 17 анықталмаған түр бар. Қазіргі заманғы өсімдіктерді жазу басталған 17 ғасырдан бері Дербиширде бұрын жергілікті болған 34 түрдің жоғалып кеткені (яғни, жергілікті түрлердің құрып кетуі) белгілі. Дербиширде әлемнің басқа еш жерінде кездеспейтін екі эндемикалық тамырлы өсімдік бар: Rubus durescens – Дербиширдің орталық бөлігінде өсетін бүлдірген және Дерби гелива (Hieracium naviense) – әлі күнге дейін тек Виннатс өткелінен ғана белгілі. Бір эндемикалық мох түрі – Дербишир қауырсынды мох, бір ғана әктас аңғарындағы 3 метрлік кішкентай жерде ғана өседі, оның жалғыз орны құпия сақталады. Дербиширдегі тамырлы өсімдіктердің таралуы мен жағдайы соңғы 120 жылда төрт ірі ботаникалық еңбектерде тіркелді, олардың әрқайсысы 1889 және 2015 жылдар аралығында әртүрлі авторлармен жазылған және барлығы «Дербиширдің флорасы» деп аталады. Өсімдіктерді жазу жұмысын негізінен Дербишир флора тобының еріктілері, сондай-ақ Дербиширдің жабайы табиғат қоры мен Пик округінің ұлттық паркінің қызметкерлері жүргізеді. Қара Шыңдағы жерлерде қара шөптесін, батпақтар, қиыршық тас жиектері және қышқыл шөптесіндер басым, олардың ішінде қара шөптесін (Calluna vulgaris), қара жидек (Empetrum nigrum), көгілдір жидек (Vaccinium myrtillus) және қоянқұйрық мақта шөптесін (Eriophorum vaginatum) сияқты өсімдіктер жоғары жатқан жерлерде кең таралған. Ақ Шыңның аңғарлары әктас шөптесін, күлді орман және тау жыныстары сияқты мекендерімен танымал, оларда округтің басқа жерлеріне қарағанда әктасқа жақын түрлердің байырақ әртүрлілігі кездеседі. Оларға әртүрлі орхидеялар (мысалы, ерте қызғылт орхидея (Orchis mascula), қара қызыл гелеборин (Epipactis atrorubens) және ұшқыш орхидея (Ophrys insectifera)), жалпы тас гүлі (Helianthemum nummularium), көктемгі бешбармақ (Potentilla erecta) және парнасс шөбі (Parnassia palustris) жатады. Бұрынғы қорғасын өндіріс орындарында арнайы өсімдіктер қауымдастығы кездеседі, онда металлофиттердің типтік түрлеріне көктемгі құмқұрт (Minuartia verna), альпілік кресс-салат (Thlaspi caerulescens) (екеуі де Дербиширде Leadwort деп белгілі), сондай-ақ тау панси (Viola lutea) және ай құрт (Botrychium lunaria) жатады. 2015 жылы Дербиширде 304 тамырлы өсімдік түрі халықаралық, ұлттық немесе жергілікті қорғауға алынды, олардың сирек кездесуі немесе соңғы кезде азаюы себепті, және олар Derbyshire Red Data өсімдіктері ретінде тізімделген. Дербиширдің бриофит флорасын жазу және жариялау жұмысы жалғасуда: 2012 жылға дейін округ бойынша барлығы 518 бриофит түрі тіркелді. Ұлыбританиядағы ботаникалық жазбалар негізінен өзгермейтін вице-округ шекарасы жүйесін қолданады, бұл Дербиширдің қазіргі географиялық округтен сәл өзгеше картасын құрайды.
Since 2002, the county flower for Derbyshire has been Jacob's ladder (Polemonium caeruleum), a relatively rare species, and characteristic of certain limestone dales in the White Peak. Derbyshire is known to have contained 1,919 separate taxa of vascular plants (including species, hybrids and micro species) since modern recording began, of which 1,133 are known to be either native or archaeophyte, the remainder being non native species. These comprise 336 established species, 433 casuals and 17 unassigned. It is known that 34 species of plants once native here have been lost from Derbyshire (i. e. become locally extinct) since modern plant recording began in the 17th century. Derbyshire contains two endemic vascular plants, found nowhere else in the world: Rubus durescens, a bramble occurring in central Derbyshire, and Derby hawkweed (Hieracium naviense), still known only from Winnats Pass. One endemic species of moss, Derbyshire Feather Moss, occurs in one small 3 metre patch in just one Derbyshire limestone dale, its sole world location intentionally kept confidential. The distribution and status of vascular plants in Derbyshire have been recorded over the last 120 years in a series of four major botanical works, each by different authors between 1889 and 2015, all entitled The Flora of Derbyshire. Plant recording is mainly undertaken locally by volunteers from the Derbyshire Flora Group, and by staff at Derbyshire Wildlife Trust and the Peak District National Park. The Dark Peak is marked by heathlands, bogs, gritstone edges and acid grasslands containing relatively few species, with plants such as heather (Calluna vulgaris), crowberry (Empetrum nigrum), bilberry (Vaccinium myrtillus) and hare's tail cotton grass (Eriophorum vaginatum) being dominant on the high moors. The dales of the White Peak are known for habitats such as calcareous grassland, ash woodlands and rock outcrops in all of which a much greater richness of lime loving species occurs than elsewhere in the county. These include various orchids (such as early purple orchid (Orchis mascula), dark red helleborine (Epipactis atrorubens) and fly orchid (Ophrys insectifera)), common rockrose (Helianthemum nummularium), spring cinquefoil (Helianthemum nummularium) and grass of parnassus (Parnassia palustris). Specialised communities of plants occur on former lead workings, where typical metallophyte species include spring sandwort (Minuartia verna), alpine penny cress (Thlaspi caerulescens) (both known locally in Derbyshire as Leadwort), as well as mountain pansy (Viola lutea) and moonwort (Botrychium lunaria). In 2015, Derbyshire contained 304 vascular plant species now designated as of international, national or local conservation concern, for their rarity or recent declines, and collectively listed as Derbyshire Red Data plants. Work on recording and publishing a bryophyte flora for Derbyshire still continues: by 2012 a total of 518 bryophyte species had been recorded for the county. Botanical recording in the UK predominantly uses the unchanging vice county boundary system, which results in a slightly different map of Derbyshire from the modern geographic county.
Зоология
Бірқатар мамандандырылған ұйымдар Дербиширдегі жеке жануарлар топтарының тізілімдерін қорғайды, насихаттайды және бақылайды. Бастылары: Дербишир орнитологиялық қоғамы; Дербишир сүтқоректілер тобы; Дербишир жарғанақ тобы, Дербишир амфибиялар және рептилиялар тобы, сондай-ақ Дербишир және Ноттингем энтомологиялық қоғамы. Олардың барлығы жануарлар дүниесінің кездесулері туралы дерекқорларды жүргізеді, ал Дербишир орнитологиялық қоғамы сияқтылары өз веб-сайттарында немесе әлеуметтік желілердегі беттерінде сирек кездесетін жануарларды байқау туралы хабарламалар жібереді, сондай-ақ түрлердің жағдайы мен таралуын сипаттайтын маңызды зерттеулер жариялайды.
A number of specialist organisations protect, promote and monitor records of individual animal groups across Derbyshire. The main ones are Derbyshire Ornithological Society; Derbyshire Mammal Group; Derbyshire Bat Group, Derbyshire Amphibian and Reptile Group, and the Derbyshire & Nottingham Entomological Society. All maintain databases of wildlife sightings, whilst some such as the Derbyshire Ornithological Society provide alerts of rare sightings on their websites or social media pages and also publish major works describing the status and distribution of species.
Экономика
Дербиширдің батысында ауыл шаруашылығының әртүрлі салалары дамыған, солтүстік-шығысында (Болсовер ауданы) бұрынғы көмір өндіру экономикасы, Илькестон аймағындағы Эреваш аңғары және оңтүстікте Свадлинкотте орналасқан. Ауылдық ландшафт Дербидің оңтүстігіндегі жазық далалардағы егістік жерлерден бастап, Оңтүстік Пенниннің биік, құмды таулы аймақтарындағы жоталар мен шөптесін жайылымдарға дейін өзгеріп тұрады. Дербишир қорғасын, темір, көмір және әктас сияқты табиғи минералды ресурстарға бай, олар ұзақ жылдар бойы игеріліп келеді. Мысалы, қорғасын Рим дәуірінен бері қазылып келеді. Орталық аймақтағы әктас кен орындарының болуы, айналасындағы қалалардың құрылыс және болат өндірісі үшін әктаспен қамтамасыз ету мақсатында ірі карьерлер ашуға себеп болды, ал 20-ғасырда цемент өндірісі де дамыды. Өнеркәсіптік революция кезінде құрылыс тасына деген сұраныс та артты, ал 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында теміржолдың келуі көптеген тас карьерлерінің ашылуына ықпал етті. Бұл өнеркәсіп ауылдық жерге өз ізін қалдырды, бірақ ол әлі де маңызды сала болып табылады: тастың көп бөлігі жол салу және бетон өндірісі үшін ұнтақталған тас ретінде жеткізіледі және теміржол арқылы тасымалданады. Дербиширдің 18-шы ғасырдың соңындағы салыстырмалы шалғайлығы және көптеген жылдам ағынмен өтетін өзендердің болуы, Ричард Аркрайт бастамасымен өнеркәсіптік революцияның басында гидроэнергияны кеңінен пайдалануға мүмкіндік берді. Дербишир индустриалды революцияның отаны деп есептеледі, ал Дервент аңғарының бір бөлігі осы тарихи маңыздылығын мойындау үшін Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Дербиширдегі ұлттық деңгейде танымал компанияларға Rolls Royce (Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Дербиде орналасқан, әлемдегі жетекші әуе-ғарыш компанияларының бірі), Торонтон (Алфретонның оңтүстігінде) және Барнастондағы Toyota (Ұлыбританиядағы ең ірі автомобиль өндіру зауыттарының бірі) жатады. Ашборн суы 2006 жылға дейін Nestlé Waters UK компаниясымен Бакстонда бөтелкеге құйылды, ал Бакстон суы әлі де құйылды. Дербишир – Стилтон ірімшігі деп аталатын ірімшік өндіруге рұқсат етілген үш графтықтың бірі. Қалғандары – Лестершир және Ноттингемшир. Бұл өнімді өндіретін алты компанияның ең кішісі – Пикехоллдегі Хартингтон ірімшігі. 2021 жылдың наурыз айына қарай, Хартингтон Стилтон Ұлыбританияда сауда жасады, сонымен қатар АҚШ, Еуроодақ және Канадаға экспорттады. Компания директоры BBC тілшісіне "АҚШ-тан қызығушылық пен тұтынушылардың сатылымы күрт өсті" деді.
Derbyshire has a mixture of a rural economy in the west, with a former coal mining economy in the north east (Bolsover district), the Erewash Valley around Ilkeston and in the south around Swadlincote. The rural landscape varies from arable farmland in the flatlands to the south of Derby, to upland pasture and moorland in the high gritstone uplands of the southern Pennines. Derbyshire is rich in natural mineral resources such as lead, iron, coal, and limestone, which have been exploited over a long period. Lead, for example, has been mined since Roman times. The limestone outcrops in the central area led to the establishment of large quarries to supply the industries of surrounding towns with lime for building and steelmaking, and latterly in the 20th century cement manufacture. The Industrial Revolution also increased demand for building stone, and in the late 19th and early 20th century, the arrival of the railways led to a large number of stone quarries being established. This industry has left its mark on the countryside, but is still a major industry: a lot of the stone is supplied as crushed stone for road building and concrete manufacture, and is moved by rail. Derbyshire's relative remoteness in the late 18th century and an abundance of fast flowing streams led to a proliferation of the use of hydropower at the beginning of the Industrial Revolution, following the mills pioneered by Richard Arkwright. Derbyshire has been said to be the home of the Industrial Revolution, and part of the Derwent Valley has been given World Heritage status in acknowledgement of this historic importance. Nationally famous companies in Derbyshire include Rolls Royce, one of the world's leading aerospace companies, based since before World War I in Derby, Thorntons just south of Alfreton and Toyota, who have one of the UK's largest car manufacturing plants at Burnaston. Ashbourne Water used to be bottled in Buxton by Nestlé Waters UK until 2006 and Buxton Water still is. Derbyshire is one of only three counties permitted to make cheese that is labelled as Stilton cheese. The others are Leicestershire and Nottinghamshire. The smallest of six companies making this product is Hartington Creamery at Pikehall. As of March 2021, Hartington Stilton was marketing within the UK but also exporting to the US, EU and Canada. The company director told the BBC that they had "a surge in interest and consumer sales from the US".
Медиа
Ауданның үлкендігіне байланысты, Дербиширдің оңтүстік бөліктері, мысалы Дерби, Матлок, Эшборн және Бэйкуэлл BBC East Midlands және ITV Central телеарналарымен, Ноттингем қаласынан хабар таратады. Солтүстік-шығыс Дербишир, Честерфилд, шығыс Хай Пик (Хоп Вэлли) және Дербишир Доулесінің солтүстік аймағы (Тайдсвелл және Хатерсадж) ITV Йоркшир және BBC Йоркшир телеарналарымен, Эмли Мурдан, ITV News Calendar және Look North бағдарламалары арқылы қамтылады, екеуі де Лидс қаласынан беріледі. Хай Пик аймағының батыс бөлігі (Бакстон, Глоссоп, Нью Миллс және Чапель-эн-ле-Фрит) BBC North West (Винтер Хиллден) және ITV Granada (Салфордта орналасқан) телеарналарымен қамтамасыз етіледі. Аудан бойынша BBC жергілікті радиосын BBC Radio Derby, BBC Radio Sheffield (Честерфилд және Болсоверді қамтиды) және BBC Radio Manchester (Глоссоп, Нью Миллс және Чапель-эн-ле-Фритті қамтиды) жүзеге асырады. Облыс бойынша коммерциялық радиостанциялар: Capital Midlands, Hits Radio East Midlands, Gold, Greatest Hits Radio East Midlands және Greatest Hits Radio Yorkshire (Честерфилд, Матлок және Бэйкуэлл үшін).
Because of the size of the county, southern parts of Derbyshire such as Derby, Matlock, Ashbourne and Bakewell are covered by BBC East Midlands and ITV Central in Nottingham, broadcast from Waltham. Northeast Derbyshire, Chesterfield, the eastern High Peak (Hope Valley) and northern area of the Derbyshire Dales (Tideswell and Hathersage) are covered by ITV Yorkshire and BBC Yorkshire from Emley Moor, with their ITV News Calendar and Look North programmes, both from Leeds. The western area of the High Peak (Buxton, Glossop, New Miils and Chapel en le Frith) is covered by BBC North West from Winter Hill and ITV Granada, both based in Salford. BBC Local Radio for the county is provided by BBC Radio Derby, BBC Radio Sheffield (covering Chesterfield and Bolsover) and BBC Radio Manchester (covering Glossop, New Miils and Chapel en le Frith). County wide commercial radio stations are Capital Midlands, Hits Radio East Midlands, Gold, Greatest Hits Radio East Midlands and Greatest Hits Radio Yorkshire (for Chesterfield, Matlock and Bakewell).
Спорт
Дербиширде бір Футбол лигасы командасы бар, ол EFL League One-да, ағылшын футболының үшінші лигасынде ойнайды. Ең жоғары орналасқан келесі команда – Честерфилд, ол Ұлттық лигада, ағылшын футболының бесінші лигасынде қатысады. Сонымен қатар, округ бойынша көптеген лигадан тыс командалар ойнайды, ең танымалдары – Ұлттық лиганың Солтүстік лигасынде ойнайтын Альфретон Таун. Қазіргі уақытта округте әлемдегі ең көне футбол клубы – Шеффилд Ф.К. орналасқан. Глосоп – Англияның ең жоғары лигасындегі футбол командасы, Глосоп Норт-Энд командасы бар ең кішкентай қала болды. Дербиширде округтік крикет алаңында крикет командасы бар. Дербишир округінің крикет клубы қазіргі уақытта округтік чемпионаттың екінші дивизионында ойнайды. Округтың солтүстігінде орналасқан регби лигасы клубтары бар, олар – Солтүстік Дербишир Чарджерс және Дербидегі (Дерби Сити RLFC). Округта көптеген регби одағы клубтары бар, олардың ішінде Дерби, Честерфилд Пантерс, Матлок, Илкестон, Эшборн, Бэйкуэлл және Амбер Вэлли. Округ – тау шатырларына көтерілу, дөңгелекке жүру, желкенді ұшу, үңгірлерді зерттеу, көптеген су қоймаларында қайықпен жүзу және Monsal Trail және High Peak Trail сияқты велосипед жолдарына айналған ұзақ тасталған теміржолдар бойымен велосипед тебу сияқты әртүрлі демалыс спорты үшін танымал аймақ. Дербиширдегі Эшборн қаласы «Ортағасырлық футбол ойыны» деп сипатталатын Royal Shrovetide Football ойынымен танымал, ол жыл сайын Шабанша және Күл сәрсенбісі күндері өткізіледі. Дербиширде Дерби Одағы Квиддич клубы деп аталатын елдегі жалғыз қауымдық магл квиддич командасы орналасқан. Клуб 16 жастан бастап Derby-дің барлық аймақтарынан ойыншыларды қабылдайды және жергілікті жоғарғы сынып мектептерінен және Дерби университетінен өкілдері бар. Команда бұрын Лидс Гриффинс және Лестер Лавгудс командаларымен жарысқан және Ұлыбританияның квиддич аренасының бір бөлігі болып табылады. Бұл сонымен қатар Халықаралық Квиддич қауымдастығының ресми командасы.
Derbyshire has one Football League team, Derby County, which plays in EFL League One, the third tier of English football. The next highest placed team is Chesterfield, which participates in the National League, the fifth tier of English football. There are also many non league teams playing throughout the county, most notably Alfreton Town, which plays in the National League North. The county is currently home to the world's oldest football club, Sheffield F. C., which plays in Dronfield in north east Derbyshire. Glossop was the smallest town in the country to have a football team in the top tier of English football, Glossop North End. Derbyshire has a cricket team based at the County Cricket Ground. Derbyshire County Cricket Club currently plays in Division Two of the County Championship. There are also rugby league clubs based in the north of the county, the North Derbyshire Chargers and in Derby (Derby City RLFC). The county has numerous rugby union clubs, including Derby, Chesterfield Panthers, Matlock, Ilkeston, Ashbourne, Bakewell and Amber Valley. The county is a popular area for a variety of recreational sports such as rock climbing, hill walking, hang gliding, caving, sailing on its many reservoirs, and cycling along the many miles of disused rail tracks that have been turned into cycle trails, such as the Monsal Trail and High Peak Trail. The town of Ashbourne in Derbyshire is known for its Royal Shrovetide Football, described as a "medieval football game", played annually on Shrove Tuesday and Ash Wednesday. Derbyshire is host to one of the only community Muggle quidditch teams in the country, known as Derby Union Quidditch Club. The Club recruits players from the age of 16 upwards from all over Derby, and has representatives from most local sixth forms and the University of Derby. The team has competed against both the Leeds Griffins and the Leicester Lovegoods in the past and is part of the vibrant UK quidditch scene. It is also an official International Quidditch Association team.
Жергілікті жерлер
Дербишир графтығы туристер мен жергілікті тұрғындар үшін көптеген қызықты орындарға ие. Онда Мам Тор және Киндер Скаут сияқты Пик округінің көрікті жерлері, сондай-ақ Бэйкуэлл, Бакстон және Дерби сияқты қалалық тартымдылықтар бар. Бұл орындарға Болсовер қамалы, Кастлтон, Чатсворт үйі, Кричтегі Ұлттық трамвай мұражайы, Пик-рейл бу темір жолы, Мидленд темір жолы бу темір жолы, Доведейл, Хэддон-холл, Абрахам биіктігі және Матлок ваннасы кіреді. Графтықтың солтүстігінде ХХ ғасырдың басында Шеффилд, Дерби және Лестер қалаларының өсіп келе жатқан халқына ауыз су жеткізу үшін үш ірі су қоймасы – Хоуден, Дервент және Ледибоуэр салынды. Оларды қоршаған аймақтар Пик округінің ұлттық паркіне кіреді және жаяу серуендеу мен велосипед тебу сияқты демалысқа кеңінен қолданылады. Ұлттық сенім қорының қамқорлығындағы көптеген мүліктер мен жерлер көпшілікке ашық, мысалы, Калк аббаттығы, Хардвик Холл, Хай Пик иелігі, Илам паркі, Кедлстон Холл, Хэтхерсейдж маңындағы Лонгшоу иелігі және Стаффордшир шекарасындағы Садбери Холл. Дербиширдегі танымал бақтарға Дербидің оңтүстігіндегі Мельбурн Холлдағы XVII-XVIII ғасырлардағы француз стиліндегі формальды бақтар, Экингтонға жақын Ренишоу Холлдағы тізімдегі бақ, Матлокқа жақын Леа Рододендрон бақтары, Корольдік бау-бақша қоғамы ұсынған Суадлинкоттегі Блюбелл Арборетумы және Чатсворт үйіндегі кең бақтар жатады. Ардоталия, сондай-ақ Меландра немесе Меландра қамалы деп те аталады, графтықтың солтүстік-батысында салынған ежелгі римдік бекініс. Ұрандар мен негіздер жұртшылыққа тегін ашық.
The county of Derbyshire has many attractions for tourists and local people. It offers Peak District scenery such as Mam Tor and Kinder Scout, and more urban attractions such as Bakewell, Buxton and Derby. Such places include Bolsover Castle, Castleton, Chatsworth House, National Tramway Museum at Crich, Peak Rail steam railway, Midland Railway steam railway, Dovedale, Haddon Hall, the Heights of Abraham and Matlock Bath. In the north of the county, three large reservoirs, Howden, Derwent and Ladybower, were built in the early part of the 20th century to supply the rapidly growing populations of Sheffield, Derby and Leicester with drinking water. The moorland catchment area around these is part of the Peak District National Park and extensively used for leisure pursuits such as walking and cycling. There are many properties and lands in the care of the National Trust that are open to the public, such as Calke Abbey, Hardwick Hall, High Peak Estate, Ilam Park, Kedleston Hall, Longshaw Estate near Hathersage, and Sudbury Hall on the Staffordshire border. Notable gardens in Derbyshire include the formal ones in 17th–18th century French style at Melbourne Hall south of Derby, the listed garden at Renishaw Hall near Eckington, Lea Rhododendron Gardens near Matlock, the Royal Horticultural Society recommended Bluebell Arboretum near Swadlincote, and the extensive gardens at Chatsworth House. Ardotalia, also known as Melandra, or Melandra Castle, is an ancient Roman fort built in the north west of the county. The ruins and foundations are open free of charge to the public.
Округтің эмблемалары
2002 жылы өсімдіктерді қорғаумен айналысатын Plantlife қайырымдылық қоры Якобтың баспалдағын округ гүлі деп таңдады. 2006 жылдың қыркүйегінде, негізінен BBC Radio Derby ұсынысымен, округ туына қатысты ұсыныс енгізілді. Ол ақ жиекті, қою жасыл кресттен тұрады, оның ішінде алтын түсті Тюдор гүлі (округтің тарихи символы) бейнеленген, бәрі көк фонға орналасқан. Көк фон округтың көптеген суларын – өзендерін және су қоймаларын көрсетеді, ал крест ауылдық жерлердің кең аумағын білдіру үшін жасыл түспен жасалған. Ту 2008 жылдың қыркүйегінде Flag Institute-те тіркелді. 2015 жылы BBC Radio Derby тыңдаушылары ұсынған сөздері бар "Our Derbyshire" атты Дербишир әнұранын тапсырыс берді. Ол алғаш рет 2015 жылдың 17 қыркүйегінде Дерби соборында орындалды.
As part of a 2002 marketing campaign, the plant conservation charity Plantlife chose the Jacob's ladder as the county flower. In September 2006, a proposal for a county flag was introduced, largely on the initiative of BBC Radio Derby. It consists of a white bordered dark green cross encompassing a golden Tudor rose (a historical symbol of the county) all set in a blue field. The blue field represents the many waters of the county, its rivers and reservoirs, while the cross is green to mark the great areas of countryside. The flag was subsequently registered with the Flag Institute in September 2008. In 2015, BBC Radio Derby commissioned a Derbyshire anthem entitled "Our Derbyshire", including lyrics suggested by its listeners. It received its first performance on 17 September 2015 at Derby Cathedral.