Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Sonatane Tu'akinamolahi Taumopeau Tupou, Lord Taumoepeau Tupou of Toula and Kotu (14 наурыз 1943 жылы Нукуалофада туылған, 13 тамыз 2013 жылы қайтыс болған) – Тонга Корольдігінің дипломаты. Лорд Таумоэпо Тупу 2004 жылдың 24 тамызынан бастап Тонганың сыртқы істер министрі болды, бірақ оның тағайындалуы 2004 жылдың 2 қыркүйегіне дейін жарияланбады. 2005 жылдың сәуірінен қайтыс болғанға дейін Қорғаныс министрі қызметін атқарды. Таумоэпеу Тупу – Тонганың үшінші сыртқы істер министрі, король Георг Тупу V (сол кезде: Тупутоа Лавака) және соңғы кезде Принц Ахоэиту Унуакиотонга Тукуахо (сол кезде: Лавака Ата Улукалала) кейін осы лауазымды иеленді. Таумоэпеу Тупу – кәсіби дипломат. 1999 жылдың қыркүйек айында Тонга Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылғаннан кейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымында Тонганың алғашқы елшісі болды. Біріккен Ұлттар Ұйымындағы қызметі кезінде ол АҚШ-та Тонганың елшісі және Канададағы Жоғарғы комиссары ретінде аккредитацияланды. 2009 жылдың 1 мамырында ол дипломатиялық қызметтерді атқару үшін Министр лауазымынан бас тартты. Кейін ол Шығыс-Батыс орталығының стипендиясы бойынша Гавайи университетінде саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Ол 'Амелия Латуниуа Ахоме'е үйленді, ол асыл 'Ахоме' мен Хеу'ифанга Вейкуне әулеттерінің кіші қызы болды. Олардың төрт баласы болды, және оның қыздарының бірі, Марцелла Каланиувало Фотофили (бұрын Леди Каланиувало Фотофили деп аталған) Принцесса Меле Сиу'иликутапу Каланиувало Фотофилидің (Сионе Нгу Мануматаонгның және Принцесса Меленаита Тупоумохоефо Вейкуне) ұлымен және Принц Каланиувало Фотофилимен (бұрын Лорд Каланиувало Фотофили деп аталған) үйленді.
Sonatane Tu'akinamolahi Taumopeau Tupou, Lord Taumoepeau Tupou of Toula and Kotu (born 14 March 1943, in Nukuʻalofa, died 13 August 2013) was a diplomat from the Kingdom of Tonga. Lord Taumoepeau Tupou had been the foreign minister of Tonga since 24 August 2004, though his appointment was not announced until 2 September 2004. He had also been Minister of Defense since April 2005 till his death. Taumoepeau Tupou was Tonga's third foreign minister, after King George Tupou V (at that time: Tupoutoʻa Lavaka), and most recently Prince Ahoeitu Unuakiotonga Tukuaho (at that time: Lavaka Ata Ulukālala). Taumoepeau Tupou was a career diplomat. He had previously been Tonga's first ambassador to the United Nations after Tonga joined the United Nations in September 1999. During his tenure at the United Nations he was also accredited as Tonga's Ambassador to the United States and High Commissioner to Canada. On 1 May 2009, he relinquished his position as a Cabinet Minister, to take up more diplomatic positions. He later received his B. Sc. degree in Political Science from the University of Hawaii, under a scholarship from the East West Center. He married 'Amelia Latuniua Ahome'e, the youngest daughter of the Noble 'Ahome'e and Heu'ifanga Veikune. They had four children, and one of his daughters, Princess Marcella Kalaniuvalu Fotofili (known previously as Lady Kalaniuvalu Fotofili) married the son of Princess Mele Siu'ilikutapu Kalaniuvalu Fotofili (eldest daughter of Sione Ngū Manumataongo and Princess Melenaite Tupoumoheofo Veikune) and Prince Kalaniuvalu Fotofili (whom was formerly known as Lord Kalaniuvalu Fotofili).
Мансап
1969 жылы Тоңга мемлекеттік қызметіне қабылданып, премьер-министр кеңсесінде хатшының көмекшісі болды. 1971 жылы Тонга қорғаныс күштерінде бірінші лейтенант болып тағайындалды және 1973 жылы Лондондағы Тонга жоғары комиссариатына бірінші хатшы болып жіберілді. 1977 жылы премьер-министр кеңсесіне хатшының көмекшісі ретінде қайта оралды және Сарай кеңсесіне ауыстырылды, онда 1978 жылы хатшының орынбасары болып тағайындалды, сонымен қатар Тонга қорғаныс кеңесінің хатшысы қызметін атқарды. 1979 жылы сыртқы істер министрі болып жоғарылатылды, ал 1983 жылы Тонганың Ұлыбританиядағы жоғары комиссары болып тағайындалды және бірқатар елдерге – сол кездегі Еуропалық экономикалық қауымдастық пен Еуропалық комиссияға, Бельгия, Дания, Франция, Германия, Италия, Люксембург, Нидерланды, КСРО және Америка Құрама Штаттарына елші ретінде аккредитацияланды. 1986 жылы Сыртқы істер министрлігіне сыртқы істер министрі ретінде қайта келді. 1999 жылы Тонганың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Төтенше және өкілетті елшісі және тұрақты өкілі болып тағайындалды, сондай-ақ АҚШ-тағы Тонганың Төтенше және өкілетті елшісі және Канададағы Тонганың жоғары комиссары болып қосымша тағайындалды, кейін министрлік қызметтерін атқару үшін елге қайтарылды. Сыртқы істер министрі болып тағайындалғаннан кейін, 2005 жылдың 22 сәуірінде полковник 'Алоуа Фету'утолу Тупудың қайтысынан кейін Таумоэпеу Тупу Тонганың әскери министрінің міндетін атқарушысы болып тағайындалды. Сондай-ақ, құрметті ʻАкауʻоланың қайтысынан кейін Ваваʻу облысының әкімі міндетін атқарушы болып тағайындалды. 2009 жылдың маусым айында Таумоэпеу Тупу Біріккен Ұлттар Ұйымында Тонганың тұрақты өкілі болды, бұл лауазымға АҚШ, Чили, Куба, Мексика және Венесуэладағы Тонга елшісі және Канададағы Тонганың жоғары комиссары ретінде бірдей аккредитация берілді. 2010 жылдың 22 ақпанында Америка Құрама Штаттарына елшілік аккредитациясын тапсырды. 2010 жылдың 19 мамырында Канадаға жоғары комиссар ретінде аккредитациясын тапсырды. 2011 жылдың 28 наурызында король Георг Тупу V оны Тула және Коту аймақтарының Лорд Таумоэпеу Тупуы етіп жариялады.
He joined the Tongan Civil Service in 1969 as an assistant secretary in the prime minister's office. He was commissioned as a first lieutenant in the Tonga Defence Services in 1971 and was posted to the Tonga High Commission in London as a First Secretary in 1973. In 1977 he re joined the prime minister's office as an assistant secretary and was seconded to the Palace Office, where he was promoted to deputy secretary in 1978 and also appointed secretary to the Tongan Defence Board. He was promoted to secretary for foreign affairs in 1979 and in 1983 he was posted as Tonga's High Commissioner to the United Kingdom and concurrently appointed as ambassador to the then European Community and the European Commission as well as to Belgium, Denmark, France, Germany, Italy, Luxembourg, the Netherlands, the then Soviet Union and the United States of America. In 1986 he returned to the Ministry of Foreign Affairs as Secretary for Foreign Affairs. In 1999 he was appointed Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary and Permanent Representative of Tonga to the United Nations and further appointed concurrently as Tonga's Ambassador Extraordinary and Extraordinary and Plenipotentiary to the United States and Tonga's High Commissioner to Canada before being recalled to take up his ministerial appointments. Since his appointment as Foreign Minister Taumoepeau Tupou was also appointed as Tonga's Acting defence minister on 22 April 2005 following the sudden death of Colonel 'Aloua Fetu'utolu Tupou. He was also appointed as the Acting Governor of Vava'u following the death of the Hon. ʻAkauʻola. In June 2009, Taumoepeau Tupou became Tonga's Permanent Representative to the United Nations, a position that has concurrent accreditation as Tongan Ambassador to the United States, Chile, Cuba, Mexico, and Venezuela, and Tongan High Commissioner to Canada. He presented his credentials as Ambassador to the United States of America on 22 February 2010. He presented his credentials as High Commissioner to Canada on 19 May 2010. On 28 March 2011, he was created a Tongan life peer by King George Tupou V with the noble title of Lord Taumoepeau Tupou of Toula and Kotu.
Дау
2010 жылдың сәуірінде Лорд Филакепа төрағалық еткен 3 жылдық Корольдік жер комиссиясының тергеуі жемқорлықпен байланысты жер мәмілелерін қарады және Таумоэпеу Тупуу Вава'у губернаторының міндетін атқарушы ретінде әдепсіз әрекеттер жасады деген күдік тудырды. Жер комиссиясының соңғы есебінде "Уақытша губернатор Туа Таумоэпеу көп нәрсені түсіндіруі керек" делінген және үкіметке осы мәмілелердегі тіркеудің барлық жағдайларын және сол кездегі уақытша губернатор Туа Таумоэпеудің қатысуын тексеру ұсынылды.
In April 2010, a 3 year Royal Land Commission investigation headed by Lord Fielakepa as chairman investigated corrupt land dealing, and implicated that Taumoepeau Tupou had acted unethically in his role as Acting Governor of Vava'u. The final land commission report stated "that the Acting Governor Tu'a Taumoepeau has a lot of explaining to give" and recommended that Government investigate the whole background to the registration and the involvement of the then Acting Governor Tu'a Taumoepeau in these dealings.