Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Папуа-Жаңа Гвинеяның бірінші деңгейдегі әкімшілік бөліністері
First level administrative divisions of Papua New Guinea
Әкімшілік мақсаттар үшін Папуа-Жаңа Гвинея провинциялар деп аталатын әкімшілік бөліністерге бөлінеді. Барлығы 22 провинциялық деңгейдегі бөлім бар, олардың ішінде 20 провинция, Бугенвильдің автономиялық аймағы және Порт-Морсби ұлттық астанасы кіреді. 2009 жылы Папуа-Жаңа Гвинеяның Ұлттық Парламенті екі қосымша провинция құрды, олар 2012 жылдың 17 мамырында ресми түрде іске қосылды. Бұл Хела провинциясы, ол Оңтүстік Таулы провинциясынан бөлінді, және Живака провинциясы, ол Батыс Таулы провинциясынан бөлінді. Әр провинция ПНГ ұлттық парламенті үшін сайлау округі деп аталатын провинциялық сайлаушы округтерді құрайды. 22 провинциялық депутат бір мандатты сайлау округтерінен сайланады. Әр провинциялық депутат өз провинциясының губернаторы болады, егер ол министрлік лауазымды қабылдамаса, онда губернаторлық провинцияның ашық мандатты депутатына өтеді.
For administrative purposes, Papua New Guinea is divided into administrative divisions called provinces. There are 22 provincial level divisions, which include 20 provinces, the Autonomous Region of Bougainville, and the National Capital District of Port Moresby. In 2009, the National Parliament of Papua New Guinea created two additional provinces, that officially came into being on 17 May 2012. They were Hela Province, which was split from Southern Highlands Province, and Jiwaka Province, which was split from Western Highlands Province. Each province forms a provincial electorate, called a constituency, for the PNG national parliament. The 22 provincial members are chosen from single member electorates. Each provincial member becomes governor of their province unless they take a ministerial position, in which case the governorship passes to an open member of the province.
Тарих
1975 жылғы 16 қыркүйекте тәуелсіздік алғанға дейін Папуа – Жаңа Гвинея он тоғыз провинцияға және Ұлттық астаналық округке бөлінді. Бұл провинциялар Папуа және Жаңа Гвинея территориясының тәуелсіздік алғанға дейінгі әкімшілік бөлімшелерімен – "Аудандарымен" сәйкес келді.
Immediately before independence on 16 September 1975, Papua New Guinea was divided into nineteen provinces and the National Capital District. These provinces corresponded to the "Districts" of the pre Independence administration of the Territory of Papua and New Guinea.
Бугенвиль мәселесі
Ресурстары шектеулі тәуелсіз мемлекет екі деңгейлі квазифедералды мемлекеттік құрылымның инфрақұрылымын қамтамасыз ете алмайды деп есептелді. Алайда, Бугенвилдегі сепаратистік қозғалыс, оның мыс шахтасы шетелдік валютаның ең ірі бір көзін құрады және оның жалпы кіріске қосқан үлесі тәуелсіз мемлекеттің экономикалық тұрақтылығы үшін өте маңызды болды, бұл мәселені шешуге мәжбүр етті. Бугенвильдің сепаратистік қозғалысы 1975 жылдың 1 қыркүйегінде Солтүстік Соломон Республикасын жариялады, ал орталық үкімет Бугенвильге провинциялық мәртебе беру арқылы дереу жауап берді. Ұстанымды сақтау үшін, Папуа және Шығыс Жаңа Британияда аймақтық сепаратистік қозғалыстар болғандықтан, қалған 18 округке де провинциялық мәртебе ұсынылды. Бугенвиль әлі де ерекше жағдай болып табылады. 1988 жылы сепаратистік қозғалыс қайта жанданып, аралдағы зорлық-зомбылыққа толы әскери науқанға, Бугенвиль мыс шахтасының жабылуына (бұл орталық үкіметке ауыр қаржылық шығын әкелді), аралдағы инфрақұрылымның көп бөлігінің қирауына немесе тоқырауына және, әрі қарай, провинцияның он жылға толық карантинге алынуына әкелді. 1997 жылғы Sandline ісі – Папуа-Жаңа Гвинея тарихындағы, әсіресе Бугенвильдегі қақтығысқа байланысты маңызды кезеңдердің біріне айналған саяси дау болды. Бугенвиль сепаратистері 1997 жылы орталық үкіметпен келісімге келді. Папуа-Жаңа Гвинея құрамында өз президенті бар және уақтылы түрде толық автономия жөнінде референдум өткізу ережелерін қамтитын, көбірек автономияға ие аймақтық саяси жүйе үшін конституция әзірленді.
It had been considered that an independent state with limited resources could ill afford the infrastructure of a two level quasi federal governmental structure. However, a secessionist movement in Bougainville, whose copper mine provided the largest single source of foreign exchange and whose contribution to the general revenue was crucial to the independent state's economic viability, forced the issue. The Bougainville secession movement declared the Republic of the North Solomons on 1 September 1975 and the central government very quickly responded by offering provincial status to Bougainville. For the sake of consistency, as there were or had been regional separatist movements in Papua and East New Britain, provincial status was offered to the other 18 Districts as well. Bougainville continues to be a special case. A renewed secession movement emerged in 1988 and resulted in a violent military campaign on the island, the closing of the Bougainville Copper Mine with serious financial consequences for the central government, the destruction or running down of most infrastructure on the island and, ultimately, the total quarantining of the province for a decade. The Sandline affair of 1997 was a political scandal that became one of the defining moments in Papua New Guinea's history, particularly that of the conflict in Bougainville. The Bougainville secessionists came to terms with the central government in 1997. A constitution was drafted for a more autonomous regional polity within Papua New Guinea with its own president and provisions for a referendum on total autonomy in due course.
Үкімет
1995 жылға дейін провинциялар провинциялық жиналыстар мен премьерлер басқаратын кабинеттерді сайлап келді; алайда ел федералды емес, біртұтас болып қалды. Канада, Австралия және АҚШ сияқты елдерден өзгеше, ондағы федералды үкіметтер провинциялар немесе штаттар құрамынан пайда болған, бірақ Пәкістан мен Үндістан провинциялары мен штаттарындай, провинциялар орталық үкімет тарапынан құрылған және орталық үкімет оларды таратуға немесе шекараларын өзгертуге құқылы. Шындығында, сайланған провинциялық үкіметтердің сыбайласқа немесе тиімсіздікке ұшырауына байланысты бірнеше провинциялық үкіметтердің қызметі тоқтатылған. Папуа және Жаңа Гвинея территориялары арасындағы бұрынғы шекараға жақын орналасқан провинциялардың шекараларын өзгерту, Папуа немесе Жаңа Гвинеяда ғана қолданылатын, бірақ екеуінде де қолданылмаған заңдарды басқаруда қосымша қиындықтар тудыруы мүмкін. Соңында, 1995 жылдың маусым айында, көптеген провинцияларда мемлекеттік қызметке лайықты білікті кадрлардың жетіспеуіне байланысты, орталық үкіметтің жиі басқарудан шығып кететін провинцияларға бақылауын қайта орнату мақсатында провинциялық премьер-министр лауазымы жойылып, аймақтық (жалпыұлттық) парламент мүшелері провинциялық губернаторлар болып тағайындалды, сонымен қатар парламенттегі өз орындарын сақтап қалды.
Until 1995, the provinces had elected provincial assemblies and cabinets led by premiers; however, the country remained unitary, not federal. Unlike Canada, Australia, and the United States, whose federal governments are creatures of the provinces or states, but as with the provinces and states of Pakistan and India, the provinces are creatures of the central government and can be suspended by it or have their boundaries changed. Indeed, there have been suspensions of several provincial governments to address corruption or incompetence by elected provincial governments. Changes in the boundaries of those provinces which are adjacent to the former boundary between the Territories of Papua and New Guinea can cause special complications in the administration of statutes that apply in Papua or New Guinea but not both. Ultimately in June 1995, in an effort to re assert a measure of control by the central government over the often wayward provinces in an environment of limited numbers of personnel qualified for public office in many of the provinces, the office of the provincial premier was abolished and the regional (at large) members of Parliament became provincial governors, while also retaining their seats in Parliament.
Облыстардың атаулары
Бірнеше провинциялық үкіметтер өз провинциялары үшін жергілікті атауларды қабылдады. Мысалы, Бугенвилл Солтүстік Соломон аталды, Батыс – Флай-Ривер, Чимбу – Симбу, Солтүстік – Оро, ал Батыс Сепик – Сандаун деп өзгертілді. Бұл атаулар халық арасында кеңінен қабылданып бағаланғанымен, олар ресми мәртебе алған жоқ, себебі провинция атауларын ресми түрде өзгерту үшін Конституцияға түзетулер енгізілуі керек, сондай-ақ белгіленген түзету формуласы қолданылуы тиіс.
Several provincial governments have adopted a local name for their province. For example, Bougainville became North Solomons, Western became Fly River, Chimbu became Simbu, Northern became Oro, and West Sepik became Sandaun. Though these names are accorded popular acceptance, they remain unofficial, as formal changes in province names require amendments to the Constitution, using the prescribed amending formula.
Жаңа провинциялар
2012 жылдың мамыр айында екі жаңа провинция құрылды: Хела провинциясы Оңтүстік Таулы Жерден, ал Живака провинциясы Батыс Таулы Жерден бөлініп шықты.
In May 2012, two new provinces were established: Hela Province was split from Southern Highlands Province and Jiwaka Province from Western Highlands Province.
Өңірлер
Кең көлемде ПНГ төрт аймаққа бөлінеді. Аймақтар күнделікті өмірде маңызды рөл атқарады және көбінесе мемлекеттік қызметтерді, корпоративтік операцияларды, спорттық жарыстарды және тіпті саяси ара-тәртіптерді ұйымдастырудың негізі болып табылады. Мысалы, жылдар бойы әр аймақтан қанша премьер-министр шыққандығы және келесі премьер-министрді қай аймақтың ұсынуы керектігі талқыланды. Министрлер мен ведомство басшылары аймақтар арасындағы жалпы тепе-теңдікті сақтау мақсатында тағайындалады. Адамдар көбінесе өз аймақтарымен тығыз байланыста болады, ал аймақтар арасындағы бәсекелестік қаһарлы болуы мүмкін. Төрт аймақ:
On a broader scale, PNG is divided into four regions. The regions are significant in daily life and are often the basis for the organisation of government services, corporate operations, sporting competitions, and even the machinations of politics. For instance, there has been much discussion over the years of how many Prime Ministers have come from each region, and whether a particular region is due to provide the next one. Ministers and departmental heads are often appointed to maintain an overall balance between the regions. People generally identify quite strongly with their region, and inter region rivalries can be intense. The four regions are:
Биік Таулы Аймақ: Симбу, Шығыс Биік Таулы, Энга, Хела, Дживака, Оңтүстік Биік Таулы және Батыс Биік Таулы. Аралдар Аймағы: Шығыс Жаңа Британия, Манус, Жаңа Ирландия, Бугенвилл (Солтүстік Соломон аралдары) және Батыс Жаңа Британия. Момасе Аймағы: Шығыс Сепик, Маданг, Моробе және Батыс Сепик (Сандаун). (Момасе – Моробе, Маданг және Сепик атауларының алғашқы екі әріпінен құралған, жақында қолданысқа енген сөз.) Оңтүстік Аймақ: Орталық, Перс шығанағы, Милн шығанағы, Солтүстік провинция (Оро), Батыс (Флай) және Ұлттық Астана Аудандық.
Highlands Region: Simbu, Eastern Highlands, Enga, Hela, Jiwaka, Southern Highlands, and Western Highlands. Islands Region: East New Britain, Manus, New Ireland, Bougainville (North Solomons), and West New Britain. Momase Region: East Sepik, Madang, Morobe, and West Sepik (Sandaun). (Momase is a recently devised word which combines the first two letters of Morobe, Madang, and Sepik.) Southern Region: Central, Gulf, Milne Bay, Northern Province (Oro), Western (Fly), and the National Capital District.