Кіріспе
Қолмен өлшейтін уақыт сағаты Ұлыбритания азаматтық құқықтарын қорғайтын ұйым. Тоқтату сағаты – оның қосылуы мен өшірілуі арасындағы уақытты өлшеуге арналған сағат. Спорт стадионы сияқты қашықтықтан көруге арналған секундомердің үлкен цифрлық нұсқасы – тоқтату сағаты деп аталады. Қолмен уақытты өлшеу кезінде сағатты бір батырманы басып қосу және тоқтату арқылы іске қосады. Толық автоматты уақыт режимінде бастау және тоқтату датчиктер арқылы автоматты түрде жүзеге асырылады. Уақыт функциялары әдетте корпустағы екі батырмамен басқарылады. Жоғарғы батырманы басу таймерді іске қосады, ал екінші рет басу тоқтатады, содан кейін өткен уақыт көрсетіледі. Екінші батырманы басу секундомерді нөлге қайтарады. Екінші батырма сондай-ақ бөлік бойынша уақытты немесе айналым уақытын тіркеу үшін қолданылады. Сағат жұмыс істеп тұрғанда бөлік бойынша уақыт батырмасын басқанда, сол уақытқа дейінгі өткен уақытты оқуға болады, бірақ сағат механизмі жалпы өткен уақытты тіркеуді жалғастырады. Бөлік бойынша уақыт батырмасын екінші рет басу сағатқа жалпы уақытты қайтадан көрсетуге мүмкіндік береді. Механикалық секундомерлер серпімді арқылы қуаттанады, оны секундомердің жоғарғы жағындағы бұрылмалы тұтқаны бұра отырып, зарядтау қажет. Кристалдық осцилляторды уақытты өлшеу элементі ретінде пайдаланатын цифрлық электрондық секундомерлер механикалық сағаттарға қарағанда әлдеқайда дәл. Олардың құрамында микрочип болғандықтан, көбінесе күнді және уақытты көрсету функциялары да болады. Кейбір модельдерде сыртқы сенсорларды қосуға арналған ұя бар, бұл секундомерді сыртқы оқиғалар арқылы іске қосуға және саусақпен батырмаларды басуға қарағанда әлдеқайда дәл өлшеуге мүмкіндік береді. Ұйымдастырылған спортта қолданылған алғашқы цифрлық таймер – 1962 жылы Юта штатының Солт-Лейк-Ситидегі Cox Electronic Systems, Inc. компаниясы әзірлеген Digitimer. Ол Nixie түтігін пайдаланып, 1/1000 секундтық ажыратымдылықты қамтамасыз етті. Ол алғаш рет шаңғы жарыстарында қолданылды, бірақ кейін Мәскеудегі Дүниежүзілік студенттер ойындары, АҚШ NCAA және Олимпиадалық іріктеулерде де пайдаланылды. Бұл құрылғы уақыт аралықтарын дәл және қиындықтарсыз өлшеу қажет болған кезде қолданылады. Лабораториялық тәжірибелер мен жүгіру сияқты спорттық жарыстар жақсы мысалдар. Тоқтату сағаты функциясы көптеген электрондық құрылғылардың, мысалы, қол сағаттарының, ұялы телефондардың, портативті музыка ойнатқыштардың және компьютерлердің қосымша функциясы ретінде де кездеседі. Адамдар оны қолданған сайын қате жіберуге бейім. Әдетте, адамдар визуалды сигналды байқап, оған жауап беру үшін 180–200 миллисекунд уақыт кетеді. Алайда, секундомер қолданылатын көптеген жағдайларда, оқиғаның басталуы туралы көрсеткіштер болады, сондықтан таймерді қосу/тоқтату әрекеті әлдеқайда дәл болуы мүмкін. Қолмен уақытты өлшеуді қолданған кездегі орташа өлшеу қатесі электрондық уақытпен салыстырғанда шамамен 0,04 секунд құрады, бұл жүгіру спринті үшін жасалған есептеулерге сәйкес келеді. Дәлірек нәтижелер алу үшін көптеген зерттеушілер тәжірибелердегі қателерді азайту үшін белгісіздіктің таралу теңдеуін пайдаланады. – эксперименттен алынған нақты мән, – белгісіздіктің мәні. Мысалы: егер терезе енін өлшеу нәтижесі 1,50 ± 0,05 м болса, 1,50 болады және 0,05 болады.
the UK civil rights organisation
A stopwatch is a timepiece designed to measure the amount of time that elapses between its activation and deactivation. A large digital version of a stopwatch designed for viewing at a distance, as in a sports stadium, is called a stop clock. In manual timing, the clock is started and stopped by a person pressing a button. In fully automatic time, both starting and stopping are triggered automatically, by sensors. The timing functions are traditionally controlled by two buttons on the case. Pressing the top button starts the timer running, and pressing the button a second time stops it, leaving the elapsed time displayed. A press of the second button then resets the stopwatch to zero. The second button is also used to record split times or lap times. When the split time button is pressed while the watch is running it allows the elapsed time to that point to be read, but the watch mechanism continues running to record total elapsed time. Pressing the split button a second time allows the watch to resume display of total time. Mechanical stopwatches are powered by a mainspring, which must be wound up by turning the knurled knob at the top of the stopwatch. Digital electronic stopwatches are available which, due to their crystal oscillator timing element, are much more accurate than mechanical timepieces. Because they contain a microchip, they often include date and time of day functions as well. Some may have a connector for external sensors, allowing the stopwatch to be triggered by external events, thus measuring elapsed time far more accurately than is possible by pressing the buttons with one's finger. The first digital timer used in organized sports was the Digitimer, developed by Cox Electronic Systems, Inc. of Salt Lake City Utah (1962). It utilized a Nixie tube readout and provided a resolution of 1/1000 second. Its first use was in ski racing but was later used by the World University Games in Moscow, Russia, the U. S. NCAA, and in the Olympic trials. The device is used when time periods must be measured precisely and with a minimum of complications. Laboratory experiments and sporting events like sprints are good examples. The stopwatch function is also present as an additional function of many electronic devices such as wristwatches, cell phones, portable music players, and computers. Humans are prone to make mistakes every time they use one. Normally, humans will take about 180–200 milliseconds to detect and respond to visual stimulus. However, in most situations where a stopwatch is used, there are indicators that the timing event is about to happen, and the manual action of starting/stopping the timer can be much more accurate. The average measurement error using manual timing was evaluated to be around 0.04 s when compared to electronic timing, in this case for a running sprint. To get more accurate results, most researchers use the propagation of uncertainty equation in order to reduce any error in experiments. is the sum of the uncertainty between and
is the value which is actually found from the experiment. is the value of the uncertainty. For example: If the result from measuring the width of a window is 1.50 ± 0.05 m, 1.50 will be and 0.05 will be .
Бірлік
Көптеген ғылыми эксперименттерде зерттеушілер әдетте SI немесе Халықаралық бірліктер жүйесін қолданады. Тоқтату сағатын (секундомерді) бақылау кезінде, уақытты өлшеу үшін әдетте минуттар, секундтар және "секундтың жүздік бөлігі" қолданылады. Көптеген механикалық тоқтату сағаттары "ондық минуттық" түрінде болады. Олар бір минутты 0,6 секундтық 100 бөлікке бөледі. Бұл, уақытты қосу және алуды, қалыпты секундтарды пайдалануға қарағанда оңайлатады.