Кіріспе
Британ тіл білімі маманы (1920–2017)
Чарльз Рэндольф Квирк, Барон Квирк, CBE, FBA (12 шілде 1920 – 20 желтоқсан 2017) – британ тіл білімі маманы және өмір бойына Лордтар палатасының мүшесі. Ол 1968 жылдан 1981 жылға дейін Лондон университетінің колледжінде ағылшын тілі мен әдебиеті кафедрасының профессоры қызметін атқарды. Лордтар палатасында тәуелсіз депутат ретінде отырды.
Өмір және мансап
Квирк Ман аралындағы Кирк Майкл маңындағы Лэмпфелл отбасылық шаруа қожалығында дүниеге келді. Оның әкесі Томас, анасы Эми Рэндолф Квирк болды. Ол аралдағы Дуглас ер балаларға арналған орта мектебінде оқыды, содан кейін Лондон университетінің колледжінде (UCL) ағылшын тілін оқыды (соғыс салдарынан факультет Аберистуитке көшірілді).
Ағылшын тілінің қолданысын зерттеу
1959 жылы Квирк Валери Адамс, Дерек Дэви және Дэвид Кристалмен бірлесіп, ағылшын тілінің қолданысын зерттеуді құрды; олар 1955 және 1985 жылдар аралығында жасалған британдық ағылшын тілінің жазба және ауызша түрлерін қарастырды. Корпус 200 мәтізден тұрады, олардың әрқайсысы 5000 сөзден құралған. Ауызша мәтіндерге диалог және монолог кіреді, ал жазбаша мәтіндер оқуға және дауыстап оқуға арналған материалды қамтиды. Бұл жоба «Ағылшын тілінің толық грамматикасы» құруға негіз болды, ол кеңінен қолданылатын анықтамалық грамматика және грек және латын үлгілерінен туындаған ережелермен құрылмаған, шын мәнінде қолданыстағы ағылшын тілінің алғашқысы болды. Квирк және оның серіктестері нұсқау беруші емес, сипаттамалық грамматиканы ұсынды, оқырмандарға ағылшын тілін меңгерген әртүрлі топтардың әртүрлі қолданыстарды таңдайтынын көрсетті және тиімді коммуникацияны қамтамасыз ететін нәрсенің дұрыс екенін дәлелдеді. Бұл жұмыс өте маңызды болды; бірақ бір кемшілігі бар деп айтылады – қолданылған мысалдар ғалымдардың өзі жазған, ал жазғы мектептің оқытушыларының бірі Эдвард Блэк қалағандай, мәтіндерден жиналмаған.
Ағылшын тілінің жазғы мектебі
Квирктің ең ұнататын ісі Лондон университетінің ағылшын тілінің жазғы мектебі еді, онда жоғарыда аталған әріптестері, басқа да жаңа ғалымдар мен достары бір ай бойы оқытумен айналысты. Бұл мектеп әлемдегі ең беделді ағылшын тілі оқытушыларының орталығы саналды. Тыңдаушылардың арасында шетелдік ғалымдар, оқытушылар мен студенттер болды. Ол әлеуметтік өмірге белсенді қатысып, "бірнеше кружка" сыра ішкенде кокни акцентімен Виктория дәуірінің балладаларын ән салуды ұнататын. Мектеп Queen Elizabeth колледжінен Нью-Кросске көшкеннен кейін студенттер саны күрт азайды. Ал келесі және соңғы сәттілі директор – фонетик Дж. Д. О'Коннор болды.
Марапаттар
1976 жылы Жаңа жылдық құрмет көрсету шараларында Куирк Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды және 1985 жылы рыцарь атағын алды. Өмірінің басынан бастап ол Лейборист партиясын қолдаған, бірақ Лордтар палатасында тәуелсіз депутат ретінде отырды. 1985 жылдан 1989 жылға дейін Британ академиясының президенті болды және 1994 жылдың 12 шілдесінде Лондонның Камден ауданындағы Блумсбери бароны Куирк ретінде өмір бойына Лорд атағын алды. Ол Pearson Education және Linguaphone институтының директорлар кеңесінде жұмыс істеді.
Алдынғы сөз
Ян Марш, Сөйленген, Бұзылған және Қанды Тіл: Джордж Бернард Шоудың тарихы, Лингвафон және Элиза Дулиттл, Лондон: Лингвафон институты, 2002.