Кіріспе

Бұрынғы Куба провинциясы

Ориенте (oˈɾjente, "Шығыс") 1976 жылға дейін Кубаның ең шығыс провинциясы болды. "Oriente" термині бүгінгі күнге дейін елдің шығыс бөлігін атау үшін қолданылады, ол қазір бес түрлі провинцияға бөлінген. Ориенте тарихы 1607 жылы Кубаның батыс және шығыс әкімшіліктеріне бөлінуімен басталады. Шығыс бөлігі Сантьяго-де-Куба қаласынан басқарылды және Гаванадағы ұлттық үкіметке бағынышты болды. 1807 жылы Куба үш департаментке бөлінді: Оксидентал, Орталық және Ориентал. Бұл үлгі 1851 жылға дейін сақталды, содан кейін орталық департамент Батыс департаментіне қайта қосылды. 1878 жылы Куба алты провинцияға бөлінді. Ориенте өзгеріссіз қалды, бірақ 1905 жылы атауы Ориентеге қайтарылғанға дейін ресми түрде Сантьяго-де-Куба провинциясы деп аталды. Фидель мен Рауль Кастро Ориенте провинциясындағы (Биран) шағын қалада дүниеге келді. 1976 жылы провинция бес провинцияға бөлінді: Лас-Туннас провинциясы, Гранма провинциясы, Холгуин провинциясы, Сантьяго-де-Куба провинциясы және Гуантанамо провинциясы. Бұл әкімшілік өзгеріс 1976 жылғы 3 шілдедегі Кубаның 1304 нөмірі заңымен жарияланды және бүгінгі күнге дейін күшінде.

Тарих

Диего Веласкес 1514 жылы Ориенте провинциясының астанасын құрып, оны Сантьяго-де-Куба деп атады. Провинция 22 муниципалитеттен тұрады және Кубаның ең үлкен провинциясы болып табылады, онда ел халқының үштен бірі тұрады. Ориенте провинциясы Кубаның ең шығыс аймағында орналасқан. Оның халқы 1 797 606 адамды құрайды. Ол 14641 шаршы миль (37,920 км²) аумақты алып жатыр және әртүрлі тау жоталарынан тұрады. Сиерра-Маэстра аймағында Кубаның ең биік тау шыңы – Пико-Туркино орналасқан. Ориенте провинциясы Куба тарихының көп бөлігінің ошағы, Фидель мен Рауль Кастроның туған жері. Хосе Марти Дос-Риостағы шайқаста қаза тапты, сонымен қатар Ориентеде көптеген партизандық соғыстар болды. Кубаның алғашқы партизандық соғысы 1523 жылы Сиерра-Маэстра тауларында испандықтардың алға басуына қарсы болды. Кубаның ең көне қалаларының кейбірі Ориенте провинциясында (мысалы, Баракоа) орналасқан және Кубаның тәуелсіздік және нәсілдік теңдік үшін күрестің бай тарихын сақтайды. 1800 жылдары құлдыққа түскен африкалықтардың көп бөлігі Кубаға қант зауыттарында жұмыс істеу үшін әкелінді, бірақ кейбіреулері Гаитиден және басқа да көрші аралдардан әкелінді, өйткені олар арзан және тиімді жұмыс күші болды. Тәуелсіздік қозғалысынан кейін ашық соғыс басталды және 1867-1878 жылдар аралығында жалғасты. 1886 жылы құлдық ақыры жойылды, бірақ көптеген афро-кубалықтардың өмірі, әсіресе Ориенте провинциясында, қиын күреске айналды. 1899 жылы испандықтардың басып алуы аяқталғаннан кейін Ориенте провинциясы афро-кубалықтар үшін пана болды. Ориентеде жеке жер иелері мен жалға алушылардың саны ең көп, халықтың 96% жергілікті тұрғындарды құрады. Афро-кубалықтар жер жұмысшыларының 26% -ын құрады. Афро-кубалықтарға тиесілі жерлердің 75% -ы Ориенте провинциясында болды. Ориентеде афро-кубалықтардың жағдайы жақсарғанымен, провинцияда кедейлік әлі де кең тараған және олар бай кубалықтар мен шетелдік жер иелері тарапынан қысымға ұшырады. Қант пен кофе – ең маңызды ауыл шаруашылығы өнімдері болды. Аймақ бойынша қырық бір қант зауыты орналасқан. Шетелдік инвесторлар провинциядағы мүмкіндіктерді көріп, қант өндірісін арттыру үшін мүмкіндігінше көп жер сатып ала бастады. Инвесторлар жер сатып алған сайын жергілікті шаруалар жұмыстан шығарылып, олардың наразылығы күшейді. Кедейлік өсті және 1912 жылдың мамыр айында Ориенте провинциясындағы кубалықтар ашу-ызаға толы нүктеге жетті. Массалық демонстрациялар басталды және афро-кубалықтар шетелдік инвесторларға тиесілі бизнестер мен мүлікті тонауға және өртеп жіберуге кірісті. Жауап ретінде Куба үкіметі армияны жіберіп, афро-кубалықтардың мүлігін өртеп, көптеген адамдарды өлтірді. Екі жыл ішінде Ориентедегі қант зауыттарының жартысы АҚШ инвесторларына тиесілі болды. Бұл аймақта жұмыс істейтін кубалықтардың өмірі шыдайсыз болды. Біріккен жеміс компаниясы алып келген американдықтар, ямайкалықтар, багамдықтар мен гаитиліктердің болуы 1898 жылғы АҚШ басып алуына дейін болмаған нәсілдік проблемаларды күшейтті. Кубаның ұлттық батыры Хосе Марти көпұлтты республика құруды талап етті.