Кіріспе

Ирландия Республикасының интернет ең жоғары деңгейлі домендік коды – Ирландияның ISO 3166-1 alpha 2 кодына сәйкес келетін ең жоғары деңгейлі домендік код. Интернетке тағайындалған нөмірлер басқармасы (IANA) University College Dublin Компьютерлік қызметтер орталығын .ie доменін демеуші ұйым ретінде тіркеген. 2000 жылдан бастап домендік тіркелімді басқару IE Domain Registry Limited компаниясына жүктелді. Домендік атауларды тіркеу Ирландия аралының кез келген бөлігінде тұратын немесе онымен тығыз байланысы бар жеке тұлғаларға ашық. Бір жыл өткен соң, .ie домендік атауларын тіркеу құқығы Джон Постельмен Дублин университетінің Компьютерлік қызметтер орталығына берілді, сол кезде оған Деннис Дженнингс жетекшілік етті. 2000 жылы UCD .ie доменін басқаруды жаңа құрылған IE Domain Registry Limited компаниясына тапсырды. University College Dublin Компьютерлік қызметтер орталығы Интернетке тағайындалған нөмірлер басқармасының .ie доменін демеуші ұйымы болып қала береді. 2007 жылы бұл өкілеттік Байланыс саласын реттеу комиссиясына (ComReg) берілді.

Тіркеу саясаты

IEDR басқа ұқсас органдарға қарағанда консервативтірек саналады және тіркеуде белгілі бір шектеулер қояды. IE ccTLD негізінен Ирландиядағы және Ирландиямен бизнес жасайтын компанияларға арналған бизнеске бағытталған ccTLD болып табылады. Жеке домендік атауларды (PDN) тіркеуге де рұқсат берілген, бірақ олар IE домендерінің тіркелу санының шамамен 1% құрайды. Жеке тұлға өз атын немесе оның өзгеруін коммуналдық төлемдерін немесе паспортын құқықты растау үшін ұсынып тіркеуге құқылы. Тіркеу саясаты соңғы жылдары біршама жеңілдетілді және жалпылама домендік атауларды тіркеуге қарсы ережелер алынып тасталды. IE ccTLD басқарылатын ccTLD болып табылады, онда IE домендік атауына үміткерлер тіркегісі келетін доменге құқығын растауы керек. 2017 жылдың тамызында IEDR осы шектеуді алып тастау және бірінші келгенге бірінші кезекте тіркеуге рұқсат беру туралы кеңесуді бастады; Ирландиямен байланыс талабы күшінде қалады. Тіркеу Ирландиямен байланысы бар ұйымдарға ғана шектелген. Осылайша, американдық әнші Меланиге Melan.ie тіркеуге рұқсат берілмеді, ал Ирландияда корпоративтік өкілдігі бар Microsoft компаниясына Modern.ie тіркеуге рұқсат берілді, бұл доменнің толық атауы IE (Internet Explorer) қолдауын көрсетеді. 2016 жылдың ақпан айында IEDR халықаралық домендік атауларды енгізу туралы кеңесуді бастады, әсіресе ирланд тілінде қолданылатын дауысты + "fada" таңбалары (á é í ó ú). Қазіргі уақытта "fada" белгілері жоқ ирланд тіліндегі домендік атаулардың иелері дұрыс атауға үміткер бола алады.

Доменді тіркеу

Тіркеу үшін аккредиттелген тіркеушілер арқылы төленетін әдеттегі ақы шамамен 25 евроны құрайды (қосымша шартты салық – 5,75 евро). Салық органында тіркелген қайырымдылық ұйымдары үшін тіркеу тегін. Домендік атауға құқық туралы дәлелдеме (мысалы, тіркелген бизнес атауы сертификаты немесе тіркелген компания атауы арқылы белгілі бір коммерциялық атауды пайдалануға құқық туралы дәлелдеме) және Ирландия аралымен байланыс тіркеу үшін қажет. 2018 жылдың наурыз айында қоғамдық тыңдалымдардан кейін «атауға құқық талабын көрсету» талабы алынып тасталды.

Екінші деңгейдегі домендер

Екінші деңгейдегі доменге қатысты ресми саясат жоқ. Көптеген домендік атауларды, әдетте басқа TLD-лерді, екі әріптен тұратын домендерді және құлықты домендерді тіркеуге тыйым салынған. Дегенмен, Ирландия үкіметі бұрын қолданған irlgov.ie орнына gov.ie доменін пайдалана бастады. Кейбір мемлекеттік органдар өздерінің gov.ie емес домендерін пайдалануды жалғастыруда. 2015 жылдың 16 желтоқсанына дейін бір әріп пен бір саннан тұратын екі таңбалы домендерге рұқсат берілді, бірақ екі әріптен тұратын домендерді тіркеуге рұқсат жоқ еді. Ескі екі әріптік ереженің жалғыз ерекшеліктері – Limerick университеті ереже күшіне енгенге дейін тіркелген ul.ie және ie атау серверлері үшін қолданылатын ns.ie домендері болды. Тыйым салынған санаттағы домендер WHOIS сұранысына жауап береді, бірақ олар .ie аймағында тіркелмеген. 2015 жылдың маусым айында IEDR екі әріптен тұратын домендердің жақын арада қолжетімді болатынын хабарлады; 16 желтоқсан 2015 күні іске қосылу үшін қараша айында 30 күндік тіркеу басталды. Бұл ирландтықтарға тиесілі немесе ирландтық хостингте орналасқан .com домендерінің санын басып өтті. Жаңа ирландтық бизнес үшін бұл басымды кеңейтім. Әр жұмыс күні шамамен 140 жаңа .ie домені тіркеледі.