Кіріспе

Айдағы кратер Хумбольдт – Айдың шығыс шетіне жақын орналасқан үлкен айлық соққы кратері. Перспективалық қысқару салдарынан бұл құрылым өте сопақ көрінеді. Кратердің нақты пішіні – дөңгелек емес, бірақ оңтүстік-шығыс жиегінде елеулі ойылым бар, онда көрнекті Барнард кратері кіріп жатыр. Хумбольдттан солтүстік-солтүстік-батысқа қарай ірі Геккатей кратері орналасқан. Филипс кратері батыс жиегіне жанасқан. Хумбольдттың жиегі төмен, тозығы жеткен және контуры тегіс емес. Орталық төбе кратердің түбіндегі жота құрайды. Кратердің беті радиалды сәулелер мен концентрлі доғалар түріндегі рельстер желісін қамтиды. Сонымен қатар, солтүстік-шығыс, солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс қабырғаларына жақын қараңғы дақтар бар. Солтүстік-батыс кратер жиегінен басталатын кратерлер тізбегі бар, оның ұзындығы кратердің еніне шамалас. Бұл құрылым Catena Humboldt деп аталады. Айдың шеткі бөлігінде орналасқандықтан, орбиталық ғарыш кемелері (негізінен Ай орбитасы 4) суретке түсіргенге дейін бұл кратер туралы көп мәлімет белгілі болған жоқ. Кратерге неміс филологы Вильгельм фон Гумбольдт есімімен IAU атау берді. Хумбольдт – Жоғарғы (Соңғы) Имбрий дәуірінің ең ірі кратерлерінің бірі.

Спутник кратерлері

Әдет бойынша, бұл ерекшеліктер ай карталарында кратер ортасының Хумбольдтқа ең жақын жағына әріптер қою арқылы белгіленеді. Хумбольдт Н – Хумбольдттың ішіндегі ең үлкен кратер, ол орталық төбесінің солтүстігінде орналасқан. Хумбольдт Б – Хумбольдттан оңтүстікке қарай, Барнард кратерінің батыс жиегінде орналасқан. HumboldtЕнДікБойлықДиаметріB30.9° S83.7° E21 кмН26.0° S80.5° E14 км

Катена Гумбольдт

Catena Humboldt – бұл Humboldt кратерінен солтүстік-шығысқа қарай созылатын кратерлер тізбегі, оның ұзындығы шамамен 162 км құрайды. Ол 1976 жылы Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) тарапынан аталды. Ол Гиббс және Шор кратерлерінің арасымен өтеді.

Аполлон 12 көрінісі

1969 жылы «Аполлон-12» миссиясы Гумбольдт кратерінің көптеген фотосуреттерін алды. Төмендегі суреттерде орталық төбелер Күннің жоғары тұрғысынан ақ түсті көрінеді. Гумбольдт кратеріндегі доға тәрізді жарықтар Ай бетіндегі жер бедерін өзгертуге күштердің әсер ететінін көрсетеді.

Аполлон 15 көрінісі

1971 жылы «Аполлон-15» миссиясы Гумбольдт кратерінің көптеген суреттерін түсірді.