Кіріспе
Ирландияның және Ирландия аралының жетекші теңіз порты – Дублин порты (Calafort Átha Cliath). Бұл Дублин, Ирландияның тарихи және қазіргі экономикалық маңызы бар теңіз порты. Ирландияның порттық трафигінің шамамен үштен екісі осы порт арқылы жүзеге асырылады, ол Ирландия аралындағы ең қызығушылық танытатын порт болып табылады.
Dublin Port (Calafort Átha Cliath) is the seaport of Dublin, Ireland, of both historical and contemporary economic importance. Approximately two thirds of Ireland's port traffic travels via the port, which is by far the busiest on the island of Ireland.
Орналасқан жері
Қазіргі Дублин порты Лиффи өзенінің екі жағында, оның тегіс тоғанына дейін орналасқан. Өзеннің солтүстік жағында порттың басты бөлігі Шығыс және Солтүстік қабырғаларының соңында, Александра кейінен басталады. Өзеннің оңтүстік жағындағы порттың бөлігі анағұрлым кішкентай және Пулбег түбегінің басында жатыр.
Қол жеткізу
Порт автомобиль жолдары арқылы қызмет көрсетеді, Дублин портының туннелі тікелей солтүстік бөлігімен байланысты (сонымен қатар М50 тас жолымен де байланыс бар). Дублин портының екі бөлігіне де жолаушылар теміржол қатынасы жоқ, бірақ солтүстік бөлігіне жүк тасымалы үшін теміржол бар. Солтүстік бөлігіне, сонымен қатар Нолан көлігінің 853 маршруты (Дублин қаласынан Дублин портына дейін), 53 маршрутымен Дублин автобусы және порт аумағынан сырттағы Луас аялдамасы да қызмет көрсетеді. Оңтүстік бөлігіне автобуспен баруға болады.
Дублин порт компаниясы
Портты 1997 жылғы 28 ақпанда құрылған жартылай мемлекеттік Дублин порты компаниясы (DPC) басқарады (бұрынғы Дублин порты және доктар кеңесі, ал 1707 жылы құрылған Балласт кеңесінің мұрагері). 2017 жылы бас кеңсе маңындағы аумақ қайта жаңартылды, мұралық кран орнатылып, теңіз тақырыбындағы бақша жасалды. Компания порттың инфрақұрылымына жауапты, ал жекелеген операцияларды мемлекеттік органдар, әсіресе кеден қызметі, паром, жүк және мұнай компаниялары, терминал операторлары және стиведорлар жүзеге асырады. Порт компаниясы Дублин шығанағындағы лоцмандық қызметтерге жауапты және порттың үш маягын басқарады (бірақ Хоут немесе Киш Банк маяктары емес). Бұрын ол 2016 жылы жабылған екі құрғақ докты пайдаланды. DPC мәліметтері бойынша, 2003 жылы порт 23,5 миллион тонна жүк және 1 426 000 жолаушыны қабылдады. Сол жылы портқа 7917 кеме келді, оның ішінде 54 круиздік кеме, олар 54 000 келушіні тасымалдады. 2010 жылғы сәуірде компания Исландиядағы Эйяфьялайекулл жанартауының жарылуынан кейін Еуропалық әуе кеңістігіне шектеулер салынғаннан кейін «ең қарбалас апта» деп мәлімдеді. Осы жылдың 15-21 сәуір аралығында 72 118 жолаушы паром терминалдары арқылы өтті, бұл аптада Дублин портындағы сауданың өсуі байқалды, ал компанияның 2010 жылдың бірінші тоқсанындағы көрсеткіштері кейіннен жарияланды. 2010 жылғы наурызда 2009 жылғы наурызбен салыстырғанда сауда 13,5%-ға өсті, ал компания бұл айды экономикалық төмендеуден кейінгі төртінші сауда өсімі деп жариялады. 2010 жылғы дағдарыс кезінде импорт пен экспорт көрсеткіштері төмендеді, бірақ он жыл ішінде өсті, ал 2019 жылы 38,1 миллион тонна жүк тасымалданды және 7898 кеме қозғалысы тіркелді, оның ішінде 158 круиздік кеме болды. 1707 жылы «Дублин портын, портын және өзенін тазалау және аталған қалада Балласт кеңсесін құру туралы акт» қабылданды, бұл Балласт кеңсесінің құрылуына әкелді. Балласт кеңсесінің негізгі функциялары порттық алымдарды белгілеу және навигациялық арнаны күтіп ұстау болды, соңғысы ұзақ жылдар бойы проблема болып келді. Люк Гардинер кеңсесінің алғашқы хатшысы болды.
Ұлы Оңтүстік қабырға
1715 жылы порттың кіреберісін қорғау үшін Ұлы Оңтүстік қабырғасын салу жұмыстары басталды. Оңтүстік бұқа қабырғасының соңында орналасқан Пулбег маяғы 1767 жылы салынды. Қабырға 1795 жылы 5 шақырымға дейін аяқталды. Бұл портты Дублин шығанағының жылма қабатынан қорғады. 1791 жылы Джеймс Гандонның кеден үйі өзеннің төменгі ағысында салынғаннан кейін, порт өзен сағасының солтүстік жағалауына қарай жылжыды.
Бұқа қабырғасы
1800 жылы капитан Уильям Блайдың Дублин шығанағын үш ай бойына жүргізген зерттеуі "Булл қабырғасын" салуды ұсынды. 1825 жылы қабырға салынғаннан кейін, оның артында құм жинала бастап, Солтүстік Буль аралы бірте-бірте қалыптасты.
Контейнерлеу
ХХ ғасырдың екінші жартысында контейнер тасымалының дамуы нәтижесінде порт бірте-бірте бір шақырымға төмен қарай жылжыды, бұл терең сулы жаңа кемежайлар салуға жағдай жасады.
Болашақ
2012 жылы Дублин порты компаниясы «Жоспар 2040» атты құжатты жариялады, онда порттың қуатын арттыру жоспары және портты Дублин шығанағына кеңейтуге уәде бермеу туралы міндеттемелер баяндалған. «Жоспардан» бұрын 40 жылдан астам уақыт бойы Дублин портының басшылығы Дублин шығанағының 21 гектарын (52 акр) толтыру бойынша даулы ұсынысты қарастырып келген. Аталған жоба порттың қуатын 50 пайызға арттыруға бағытталған болатын, бірақ 2010 жылдың маусым айында Bord Pleanála тарапынан қабылданбады.
Қызметтер
Порттың негізгі қызметі жүк тасымалы болып табылады, және күнделікті келіп-кетіп тұратын кемелердің алуан түрлілігі бар – үлкен контейнер тасымалдаушылардан бастап шағын дизельді баржаларға дейін. Ирландия теңізі арқылы Уэльстегі Холихедке, Англиядағы Ливерпульге, ал жаз айларында және Рождествода Ман аралындағы Дугласқа тұрақты жолаушылар паромдары қатынайды. Сондай-ақ, Франциядағы Шербургке де қызмет көрсетіледі. Әлемдегі ең ірі автомобиль паром кемесі – Irish Ferries компаниясына тиесілі MV Ulysses, 2000 жолаушыға дейін тасымалдай алады және Холихед бағытында жүреді. 2018 жылы қызметке енген жаңа кеме MV W. B. Yeats Шербург бағытында қатынайды. CLDN компаниясының кемелері аптасына 6 рет Ротердам мен Зебрюггеге барып-келеді, олар Еуропадағы ең заманауи супер паромдарды пайдаланады: MV Celine және MV Delphine. Бұл әлемдегі ең үлкен жақын теңіз Ro Ro кемелері, олардың бортында 8 километрлік жол бар. Олар жүк көліктерін емес, тек тіркемелерді ғана тасымалдайды. Дублин порты сонымен қатар круиздік кемелердің тоқтау пункты ретінде маңызды атанды. Celebrity Eclipse 2018 жылдың 29 сәуірінде Дублин портына тікелей келді, ал порт басшылығы 2019 жылы 158 круиздік кеме келгенін хабарлады. Саябақ және Толка Кей аралығында, Бранч-роудта уақытша 7-терминал құрылды; Саябақ жолынан кіретін бұл терминал круиздік кемелердің жолаушыларына багажды тексеруге және тапсыруға мүмкіндік береді. Жолаушыларды "Оушен Пирс 33" кемежайына шалғы көлігі жеткізеді. Ocean Pier 33 кемежайына жаңа багаж алу орны қосылды, оны жолаушылар кемеден түскен кезде пайдалана алады.
Навигация мен пилотажға арналған көмек құралдары
Портта Лиффи өзенінің сағасында үш маяк, көптеген басқа да навигациялық құралдар бар және лоцмандық қызмет жұмыс істейді.
Терминалдар мен операторлар
Дублин портында бірнеше операторларға қызмет ететін 11 жолаушылар, жүк және шекара бақылау терминалы бар.
Басқа қызмет түрлері
Негізгі порт анклавының ішінде, өзеннің солтүстік жағында газбен жұмыс істейтін электр станциясы, бірнеше мұнай терминалдары, олармен байланысты бірқатар кәсіпорындар және Бонд жолындағы Circle K жанармай құю станциясы орналасқан. Порттың солтүстік жағынан кіретін, бірақ Шығыс қабырғасында жатқан Дублин портының туннелінің бір шеті бар. 2015 жылдан бері DPC мұра және қоғамдық жобаларға қатысып келеді, оның ішінде су асты қоңырауы мұражайы, Толка жасыл жолы, теңіз бағы және насос үйінің мұра аймағы. 2020 жылы Grafton Architects компаниясымен жобаланған Лиффиден Толкаға дейінгі жасыл жол, порт компаниясының қолдауымен жарияланды.
Оқиғалар
Дублин портында жұмыс істеген кезінде бірнеше жұмысшы қаза тапты, олардың ішінде Джеймс Бёрн (2018 жылдың маусымы), Деннис Гомес (2018 жылдың қарашасы) және Мэтью Граймс (2021 жылдың мамыр айы).